Morgunblaðið - 05.01.1972, Side 19

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 5. JANÚAR 1972
19
HÆTTUR AÐ VIXLA
„Já, það er satt, fólk á allt-
af í brösum með þessa vixla,
og þá kann það að meta það,
þegar maður reynir að liðka
til fyrir þvi, og ég hef aldrei
orðið fyrir skakkafalli fyrir
þá liðveizlu," sagði Jón
Leós, bankafulltrúi og deild-
arstjóri víxladeildar Lands-
bankans um mörg undanfar-
in ár, þegar ég hitti hann að
máli að loknurn síðasta vinnu
degi hans i Landsbankanum,
en frá því er að segja, að
hinn 9. desember s.I. varð
Jón sjötugur, og varð þá sam-
kvæmt lögum að láta af
starfL
„Hivað varstu búinn að
vinna lengi I Landsbankan-
«m, Jón?“
„Þau voru orðin 37 árin, ég
byrjaði 14. apríl 1934, hafði
áður unnið á pósthúsinu hér í
6 ár, en áður á pósthúsinu á
ísafirði í 5—6 ár, en á milli
þeirra starfa stundaði ég nám
við Köbmandisskolen í Kaup-
mannahöfn, og um þær mund
ir voru fleiri Lslendingar við
nám við skólann. Annars
stundaði ég póststörf víðár
en á þurru landi.“
„Jæja, við hvað áttu ?“
„Jú, sjáðu, ég var eiginlega
eins konar póstmeistari um
ekki í leiklist, við vorum
saman í ilþróttum. Á Isafirði
var stotfnað ungmennafél. Ár-
vakur og fengum við Gunnar
Andrew frá Þingeyri til að
kenna okkur íþróttir. Við
stofnuðum marga leikfimi
klúbba, fengum meira að segja
kvenfóiMð með, — en út af
leiklistinm þá lék ég sama sem
ekkert þar vestra, en ég bjó
hið næsta stúkuhúsinu og
fylgdist með þessu öllu. Ég var
að vísu með í einu leikriti, og
komið að generalprufu. Ég
vann þá á pósthúsinu, og svo
var það um þær mundir, að
póstmeistarinn, Finnur Jóns-
son, seinna alþingismaður og
ráðherra, var að heiman, og
þá var ég einn, og þetta
kvöld sem generalprufan átti
að vera, þurfti endilega að
koma skip, sem ég þurfti að
afgreiða. Þeir börðu á hurð-
ina lengi, en ég opnaði ekki
fyrir leikurunum. Það hefði
Jöm „i)óstmeistari“ á görnlu
Esju.
borð í strandferðaskipinu
E)sj<u.“
„Varstu þá skráður á skip-
ið?“
„Nei, ég var eini ómunstr-
aði maðurinn um borð. En
þannig stóð á þessu, að það
vantaði skyndilega mann í
starfið, hinir gáfust upp
vegna sjóveiki, og þá var
hringt í mig til ísafjarðar, og
ég sló tll, þvi að ég var ekíki
sjóveikur."
„Og var ekki nóg að gera
um borð?“
„Jú, það má nú segja. Skip-
ið þræddi hverja einustu
höfn, og þá varð allur póstur
að vera tilbúinn, bæði við-
taka og afihending. Sérstak-
lega var þetta strangt á Aust
fjörðunum, maður gat eigin-
lega aldrei fest blund nema á
milli Hornafjarðar og Vest-
mannaeyja. Ég var á Esju
1925—1927. Liklega er svona
póstþjónusta um borð sára-
sjaldgæf. Líklega tíðkast hún
þó innan skerja i Noregi."
„Þú ert Isfirðingur, Jón?“
„Já, ég fæddist þar 9. des-
ember 1901, og var faðir
minn Leó Eyjólfsson söðla-
smiðu.r og skókaupmaður. Ég
vann stundum í verzluninni,
og um skeið hafði ég ýmiss
konar umboðssölu þar á eig
in reikning, eins og bækur
fyrir bókaútgefendur, hljóð-
færi frá Hljóðfærahúsi
Reykjavikur, reiðhjól frá
Fálkanum og Erninum og
sportvörur frá Sportvöru-
verzlun Reykjavikur. Og þá
var leilkin tónlist af grammó-
fóni í búð pabba, og stráikam-
ir flykktust að, bæði til að
kaupa hljóðfæri og sportvör-
ur.“
„En tókstu ekki þátt í leik-
listarlifinu á ísafirði? Þú hef
ur sjláifsagt þekfct hann
Brytnjólf Jóhannesson?“
„Jú, blessaður vertu, en
Jón Leós sem Sigurður í Dal.
annaðhvort þurft að snúa
skipinu við eða fresta gener-
alprufunni. Hvorugt var gert,
annar maður hljóp í skarðið,
þetta var svo lítið og ég varð
af ieitafrægðinni i það skipt-
ið. Það var ekki fyrr en ég
feom til Reykjavítour, að ég
fór að leika til að byrja með
i KR-revíunum. Fyrsta hlut-
verkið mitt í leikriti var Sig-
urður í Dal í Sfeugga-Sveini,
þeim, sem KR-ingar sýndu í
gamla Báruhúsinu, með Vail
Gíslason sem leikstjóra, og
hinum fræga formanni KR,
Erlendi Péturssyni i hlut-
verki Sveinka. Siðan benti
Valur Indriða Waage á mig,
þegar leikritið var næst
leikið í Iðnó, og lék ég þá
hlutverkið í annað sinn, en
svo þegar Leitofélag Reykja-
vikur setti leikinn aftur á
svið, með Harald Björnsson
sem leikstjóra. Vildi hann, að
ég léki Ketil, ætlaði sjálfur
að leika Sigurð i Dal. Har-
aldur heimtaði að ég léki Ket
il eins og hundur, og ég mun
víst hafa gert það, því að
Guðbrandur Jónsson prófess-
or sagði í leikdómi, að það
hefði verið einstakt að sjá
Jón Leós leika Ketii, hann
hefði gelt eins og hundur. Nú
ég lék svo talsvert á næstu
árum, fyrir utan að leika með
Leikfélaginu, lék ég í revi-
um hjá Fjalakettinum, og
stundum lék ég í íslenzkum
kvikmyndum. 1 Fjalla-Ey-
vindi lék ég þegar Þjóðleik-
húsið var vigt, og Guðlaugur
Rósinkranz bauð mér samn-
ing, en ég taldí mig ekki geta
tekið þvi vegna starfs mlíns.“
„Og þá er næst að spyrja,
hvernig fannst þér að byrja í
bankanum?"
„Þetta var árið 1934. Það
vantaði allt í einu 6 gjald-
'kera i hvelli, og ég var ráð-
inn 14. apríl. Ég byrjaði sem
gjaldkeri í hlaupareikningi,
og ég kynntist ágætum mönn-
um strax í upphafi eins og
t.d. Svanbirni Frimannsymi,
Guðmundi Guðmundssyni,
Hilmari Stefánssyni, Jóni
Halldórssyni og Þorvarði Þor
varðssyni.“
„En hvenær ferðu svo í víxl
ana ?“
OKKAR
Á MILLI
SAGT
Jón Leós.
„Það var 1. janúar 1958, og
þar hef ég unnið siíðan, fram
á síðasta dag, sem er í dag.“
(Samtalið fór frarn 30.12.
1971).
. „Ég hef margra orð fyrir
því, Jón, að þú hafir verið
fölki liðlegur?“
„Já liðlegur, hvernig getur
maður annað verið, fólk á allt
af í einhverjum brösum með
þessa Vixla. Einn daginn er
máski ábyngðarmaðurinn f jar
verandi, eða þá að illa stend
ur á einn daginn fremur en
annan, og þá fer þetta eftir
því, hvort maður treystir við
skiptavininum, en auðvitað
ráðfærir maður sig alltatf við
bankastjórana. Ég hef aldrei
kynnzt öðrum eins sæg af
fólki og síðan ég byrjaði í
víxlunum. Og víxlaviðskipti
hafa síaukizt. Til dæmis kom
það varla fynr hér áðu^ að
tavemfólk tæiki víxla, en nú (jr
slikt allalgengt. Þegar ég
taom í bankann þekktist
það ekki. Ég hef kynnzt
ákaflega skemmtilegu fólki í
samibandi við þetta starf, og
minnist ég þá helzt gömlu út-
gerðarmannanna á Suðurnesj
um. Mér féll þetta starf
ákaflega vel. Landsbankinn
er stór og mikil stofnun, með
mötuneyti og adls kyns fíneri
í allar áttir. Og við förum
í starfsmannaferðalög, sem
tekizt hafa með ágætum.“
„Og hvað tekur þú þér nú
fyrir hendur, Jón?“
„Það get ég sagt þér. Ég
ætla að hvíla mig. Þetta hef-
ur verið ærið erfitt starf. Ég
vildi alltaf vera sjálfur við.
Mér fannst ábyrgðin hvíla á
mér allan tímann. Ég er
kvæntur og á 4 börn uppkom
inn, svo að svona fyrst í stað,
held ég að ég setj'ist í helgan
stein, sem svo er kallað, já ég
ætla fyrst og fremst að njóta
hvíldar. Annars get ég trúað
þér fyrir því, að ég sakna
starfsins, ég sakna margra
þeirra, sem ég kynntist. Það
hefur margt orðið til að verma
hjartað. Um daginn kom inn
til mín Suðumesjamaður, Guð
mumdur A. Finnbogason úr
Innri-Njarðvík, sem rak oft
erindd margra manna. Hann
kastaði fram þessari stöku til
mín, sem ég skrifaði hj'á mér.
Hún er svona:
„Taktu kveðju nú á ný,
naumum tima farga.
Víxlunum þú veður i,
vinnur á við marga.“
„Já, allt þetta gleður hjart
að, og þegar ég kveð Lands-
bankann er mér efst í huga
þakklæti til allra samstarfs-
manna minna, bæði hárra og
lágra, yfirboðara minna og
undirmanna. Það máttu hafa
eftir mér að lókum.“
„Jæja, Jón, þá þakka ég
þér fyrir spjallið, og óska þér
til hamingju með það, að geta
unnt þér hvíldar um sinn.“
— Fr.S.

i
Stúlka óskast
til útréttinga í tolli og banka og fleira,
ásamt afgreiðslustörfum.
Upplýsingar í verzluninni frá kl. 4—6.
TÍZKUSKEMMAN,
I.augavegi 34.
Beitusíld til sölu
Útgerðarmenn!
Fisk verkendur!
Höfum til sölu beitusíld nú þegar.
Upplýsingar í síma 1196, Keflavík.
Stuttir dag- og kvöldkjólar
Mjög klæðilegir kjólar í stærö 20 — 22\.
Síðir samkvæmiskjólar — Herðasjöl.
Kvöldtöskur — Lady-Marlene brjóstahöld og magabelti.
Forskóli fyrir prenlnún
Verklegt forskólanám í prentiðnum hefst i Iðnskólanum í
Reykjavík hinn 12. janúar n.k., ef næg þátttaka fæst.
Forskóli bessi er ætlaður þeim, er hafa hugsað sér að hefja
prentnám á næstunni og þeim, sem eru komnir að í prent-
smiðjum, en hafa ekki hafið skclanám.
Umsóknir þurfa að berast skrifstofu skólans í síðasta lagi
10. jan. n.k.
Umsóknareyðublöð og aðrar upplýsinyar verða látnar í té á
sama stað.
SKÓLASTJÓRI.
M.S, GULLFOSS
Páskaferð 1972
frá Reykjavik til tsafjarðar og
Akurevrar 27. rnarz n.k.
Þeir sem voru með m.s. Gullfossi í Páskaferð 1971 og létu
skrá sig i ofannefnda fer, eru vinsamlegast beðnir að stað-
festa farpöntun sina við farþegadeild Eimskip fyrir 15. þessa
mánaðar.
H.F. EtMSKIPAFÉLAG IStANOS
farþegadeitd, sími 21460.