Morgunblaðið - 05.01.1972, Blaðsíða 26

MÖRGUNBLAÐIÐ, MIÐVÍKUDAG'UR '5. 'JANO AH 1972
26
— Skákeinvígið
Fnunhald af bls. 28
tilboðin hefðu komið fram.
Sagði hann það hugsan-
legt, að eitt af tiiboðunum
hefði verið dæmt ógilt og
íslenzka tilboðið þannig
orðið í öðru sæti. Hér fer
á eftir viðtal við Guðmund
G. Þórarinsson en fyrst
fréttaskeyti AP-fréttastof-
imnar:
New Yor!k, 4. jam'iar. AP.
Belgrad, höfuðborg Júgó-
slaviu, bauð fram 152.000 doll-
aira tilboð í því slkyni að verða
Jneppnisstaður í fyrirhuguðu
einvígi um heimsmeistaratitil-
imn í skák milli þein-ia Boris
Spasskýs og Bobby Fischers.
Skýrði bandaríska skáksam-
bandið frá því í gær, að 10
þjóðir og 5 borgir hefðu tekið
þátt í samikeppndinni um að fá
að halda einvígið og hefðu þar
komndð fram hæstu tilboð í
reiðufé, sem ekáksagan þekk-
ir. Bobby Fischer sagði, er
hann frétti um tilboðm., að
þau væru ,,ekki slæm — þau
yrðu að duga.“ Hann neitaði
að segja nokkuð frekar um
þau.
Tilboð Belgrad þýðir ekki,
að borgin verði sjáifkrafa ein-
vígisstaðurinn. Bæði Fiseher
og Spasský eiga eftir að kanna
tilboðin og skýra frá áliti sinu
um, hvaða stað þeir kjósi
helzt.
Ef báðir kjósa heizt sama
staðinn, er málið endanlega út
kljáð. Ef þeim ber í milli,
fylgja samningar í kjölfarið,
og ef þeir reynast árangurs
lausir, kemur það í hlut dr.
Max Euves, forseta Alþjóða-
skáksambandsins að velja
keppnisstaðinn, en þeir
Spasský og Fischer geta þar
báðir beitt neitunarvaldi einu
sinnd hvor.
Önnur lönd og borgir, sem
sendu ti’.boð, voru þessi, ís-
land, 125.000 dollarar; Sara-
jevo, Júgósilavíu, 120.000; Arg-
entína, 100.000; Kanada,
óskar ef tir starfsfölki
i eftirtalin
BLAÐB URÐARFÓLK
ÓSKAST
Ásvallagata II
Austurbrún I
Háteigsvegur
Hvassaleiti II
Hverfisgata II
Langahl íð
Ránargata
Sœviðarsund
Laugavegur 114-171
Lynghagi
Rauðagerði
Skipholt I
Sóleyjargata
Suðurlandsbraut
Tjarnargata II
Afgreiðslan. Sími 10100.
Garðahreppur
Barn eða fullorðin óskast til þess að bera
út Morgunblaðið í ARNARNES.
Upplýsingar í síma 42747.
Gerðahverfi (Garði)
Fyrst um sinn verður Morgunblaðið afhent
til kaupenda í verzl. Björns Finnbogasonar,
jafnframt vantar okkur umboðsmann á
staðnum til að annast dreifingu og inn-
heimtu.
Bíldudalur
Umboðsmaður óskast til að annast dreifingu
og innheimtu fyrir Morgunblaðið.
Upplýsingar hjá umboðsmanni og hjá af-
greiðslustjóra. Sími 10100.
75.000; Chicago, Bandaríkjun-
um, 100.000; Brasilía, 80.000;
Holland, 80.000; Veatur-býzka-
land, 92.000, og Grikkland,
52.000. Önnur tilboð voru
lægri.
Sá, sem sigrar í einvíginu,
íær nær tvo þriðju hluta verð-
launaupphæðarinnar, en sá,
sem tapar, rúmlega þriðjung.
★
Gtiðmondur G. Þórarínsson
kvaðst vera talsvert undrandi,
að þesisar fréttir Sky du vera
komnar frá Bandaríkjunum.
— Það er ljóst, sagði Guð-
mundur, — að þessir þrir
menn, sem vissu tilboðsupp-
hæðina, voru bundnir þagnar-
heiti, svo að það er nánast
ótrúiegt, að þetta skyldi lefca
út sivona fljótt. Hina vegar
virðisit vanita inn í þessa frétt
frá bandarísfca skáksamband-
inu, þar sem það segir, að við
séum númer tvö, en við höf-
um það staðfest, að við erum
númer þrjú, bæði með beiniu
einkaskeyti frá FIDE, Al-
þjóðaskáksambandinu, og jafn
framt með sámtali við Frey-
stein Þorbergsson, sem var við
staddur opnun tilboðanna.
Annað, sem gerzt hefur í
þessu máii nú, er að ég er með
í höndunum einfcasfceyti frá
FIDE, þar sem farið er fram
á, að íslenzka skáksambandið
leggi nú þegar 5,5 millj. kr.
inn á bankareikning FIDE til
þess að staðfesta tilboð okkar.
En jafnframt kemur fram hjá
FIDE nú mjög mikilsvert. atr-
iði, þar sena segir, að Alþjóða-
skáksambandið áskilji sér all-
an rétt til þess að semja um
ailair ej ónvarpsupptökur og
kvikmyndun af einvíginu, en
sá þáttur var verulegur hluti
i tilboði okkar. Alþjóðaskák-
sambandið vill skipta af því
tekjum milli keppenda, skipu-
leggjenda og sín sjálfs.
Þetta kemur okkur dá’.itið á
óvart miðað við þær upplýs-
ingar, sem við höfðum, út-
boðsgögnan og annað. Mér
sýnist, að málið sé komið á
það sitig núna, að það geti jafn
vel orðið hinar stóru sjón-
varpsstöðvar, sem ráði i'trslit-
um um, hvar einvígið fer
fram. Þav á ég við það, að
sjónvarpssrtöðvamar verða
vafalaust látnar bjóða í einka-
réttinn, sem við höfðum sjálí-
ir gert ráð fyrir í upphafi. Nú
hefur FIDE skorið þann rétt
af okkur, en þá er ljóst að
sjónvarpsstöðvamar og sjón-
varpsfyrirtækin munu bjóða
mishátt, eftir þvi í hvaða
landi einvígið feir fram. Það er
miamunandi góð aðstaða, sem
þau hafa í hinum ýmsu iönd-
um.
Með þesisum hætti er hugs-
amlegt, að sjónvarpsstöðvamar
kunni að hafa aín áhrif, því
að þegar við gerðum okkar
tilboð, þá gerðum við ráð fyr-
ir, að þær tölur, sem við höfð-
um í samfoandi við þennan
möguleika, væri hærri en sjálf
verðlaunin. í beinu framhaldi
af því gerði Skáksambar'd ís-
lands talsvert til þess að ná
samibandi við sjónvarpsetöðvar
úti í heimd, áður en við send-
um tilboðið og ætluðum að
baktryggja ofckur með samn-
ingum við þær. Sem dæmi má
mefna, að við sendum CBS
(Columibia Broadcasting Ser-
vice) ákeyti, þar sem við ósk-
uðum sérstaklega eftir upplýs
ingum og viðræðum. Við send
um skeyti, sem var eittlhvað á
þessa leið: — Please iniform,
if your nietwork is in posi-
tion of initernational telecast-
ing from Reyikjavik, Iceland,
within 90 days. Mér var þá
ekki ljóst, hvort það væri
gervihnöttur hér yfir, sem
þeir gætu notað. Jafnframt
héit ég, að það væri hugsan-
legt, að það væri llna írá
vairmarliðinu, sem unnt væri
að nota til þess að senda héðan
tii Bandaríkjanna íyrir al-
þjóðasjónvarp þaðan.
Ég er til dæmds hér með
svanskeyti frá CBS, þar siem
þeir segja: — There bein.g no
satelite groundsitation in Ice-
iand, we couid not feat tele-
vision pictures from there hut
we might be interested in buy-
ing them to groundstations in
New York or London.
Við vorum þannig með
þarna geysilega möguleika og
ýmislegt í athugun í því sam-
bandi, sem virðist detta út úr
dæminu við þessa nýju yfirlýs
ingu frá FIDE. En sú málaleit-
an FIDE, að við leggjum fram
tryggingarfé, sýnir samt ljós-
lega, hve möguleikar okkar
eru enn miklir og að ísland er
enn raunverulega talið koma
til greina. Landfræðileg lega
getur haft áhrif og það er
raumar ails ekki ljóst, hvað
skeður eftir þetta.
Nefna má til dæmis, að í
einvlgi þeirra Fischers og
Petronsjans neitaði sá síðar-
nefndi að tefla í Júgóslavíu.
Ástæðan mun veira annars veg
ar sú, að Petrosjan hefur allt-
af gengið illa í mótum í Júgó-
slavíu, en hinis vegar, að Júgó-
slavía er mikið uppáhalds-
land fyrxr Fischer. Hann er
svo vinisæll þar í landi og dá-
læti Fiischers á Júgóslavíu má
m. a. marka af því, að á þeim
tíma, er hann fékkst lengi vel
ekki til þess að tefla neins
srtaðar utan Bandaríkianna, þá
tefldi hann á mótum í Júgó-
slavíu.
Hugsanlegt væri. að Spasský
myndi yfiirvega það gaumgæfi
iega, áður en hann féllist á,
með tilliti til þessa, að einvíg-
ið yrði haldið í Júgósiavíu. Ég
tel ástæðu til þess að halda, að
Rússar muni álíta Júgóslavíu
hagstæðari Fischer en
Spasský, sökum þess hve ®á
fyxmefndx er geysilega vinsæll
þar.
Hvað snertir frétt AP-
fréttastofunnar frá bandaríska
Skáksambaindinu um, að tiiboð
íslands sé númer tvö í röðinni
af þeim, sam bárust, þá fæ ég
ekki annað séð, ef fréttin er
rétt, en að eitt af til’ooðunum
hafi verið dæmt úr leik.
Bobby Fischer — Hefttr mikið
dálæti á Júgóslaviu.
Boris Spasský — Kann að
segja nei vlð þvi eins og Petr-
osjan á sínum tima, að ein-
vigið fari fram i Júgóslavíu.
Væri röðin þá komin að Is-
landi?
— í*jónusta
Framhald af bls. 11
ars íyrir áhrif fx-ægra manna
eins og Philips prins, etl fcann
að eiga sér dýpri rætur — vera
ósjálfrátt mótvægi gegn ,,dauða“
malbiksins, tækni verksmiðju-
ihverfanna og fábreytileika há-
hýsanna. Fuglabjörgin hér við
strendur, fuglalifið í úteyjum,
selaláitrin — alilt er þetta ein-
stætt, að Mývatni ógleymdu,
sem óvíða á sinn iika.
Og samtímis þessum fram-
kvæmdium þarf að koma upp
þjálfuðu starfsliði. í því sam-
bandi má minna á hve mifcil-
vægt það er, að allar upplýsin-g-
ar um verð og þess háttar stand-
ist; að skipulag alilra ferðaiaga
reynist áreiðanlegt og ieiðsögu-
menn traustir. Takist öl! þessi
undirbúninigsaitriði eins og ber
— þá m-un áreiðanlega ekki
standa á því að hinn alþjóð-
legi ferðamannastraumiur beinist
hingað. Og fyrst og fremst ber
að iegigja áherzlu á að laða
2. hópinn hingað eins og áður
er fram tekið. >á er grundvöll-
H úsnœði
5 herbergja hæð til leigu syðst í Norðurmýri.
Tilboð er greini fjölskyldustærð og fyrirframgreiðslu seudist
Morgunblaðinu fyrir 9. janúar merkt: „Húsnæði — 773".
urinn fenginn og þá verður þess
áredðanlega efcki 1-anigt að bíða að
þjóniusitan við erlenda ferða-
menn verði trausfur og blómleg-
ur atvinnuvegur, einnig hér-
lendis.
— Ekki vermleg
Framhald af bls. 3
manna frá 19. desember 1970,
enda koma til áfanigabækkanir
skv. þeim á árinu 1972.
Rikisstjóminni hefur að sjálf-
samningi sínum að setja nýja lög
gjöf um réttindi og skyldur opin-
berra starfsmanna, sem veiitl
þeim samnin-gsrétt og mun hún
þegar upp úr nsestu áramótium
skipa nefnd til þess að undirbúa
þá löggjöf."
Vilji B.S.R.B. ekki fail'iast á
þessa skoðun rikisstjómarinnar
er opin leið að visa málinu til
sáftasemjara og síðar fil Kjara-
dóms.
Ríkisstjórninni hefur að sijálf-
sögðu aldrei komið annað tál
hugar en að fara að lögum við
afgreiðslu þessa mális.
Reykjavik, 4. janúar 1972."
— Verkfallstjón
Framhald af bls. 28
vill farið eina ferð í stað þrig'gja
með sömu vörur. Talsmaðurinn
kvað erfitt að fullyrða með
góðri samvizku, hve tapið væri
mikið, en það skipti milljónum á
dag.
Allir yfirmenn eru á iaunum
og fá dagvinnulaun, hvort sem
skipin eru í 'höfn eða ekki. Einn-
ig raskast við verkfallið tiðni
sikipaferða félaganna og þegar
öll skipin fara um leið nýtist illa
sá vinnukraftur, sem í landi er
á vegum félagsins. Má í því sam-
bandi benda á að allir hafnar-
verkamenn, sem vinna hjá Eim-
skip eru fastiaunamenn. Ljóst er
alla vega, að verkfallið kostar
Eimskipafélagið tugi milljóna
króna, en ei-gi að meta það ná-
kvæmlega, verður að kanna það
mjög gaumgætfilega. Þá raskar
verkfallið öl-lum rekstri féiags-
ins að sjálfsögðu.
Hjörtur Hjartar, framfcvæmda
stjóri Skipadeildar SlS sagðist
ekfci hafa tekið saman tjónið af
verikfallinu. „Það eru ekki að-
eins við, sem verðum fyrir tjóni,
heldur allir ofckar viðskiptavin-
r,“ sagði Hjörtur og tjónið kvað
hann ekki allt koma fram jafn-
óðum, heldur myndi það verða
að koma fram allt að tveimur
mánuðum eftir að semdist.
„Við höfum ekki tekið saman,
hve marga rekstrardaga verkfaM
ið hefur kostað okkur," sagði
Hjörtur og sfcipin hafa ekki öll
stöðvast í einu. Nú si-gia 3 skip
á okkar vegum enn og hið 4.
stöðast líklega bráðlega. Nýjasta
skip Sambandsins, Hvassafeil, er
nú stöðvað i ReyfcjaVik og er unn
ið að losun úr þvi. „Slifct skip
'kostar 6 milljónir þýzkra marka"
sagði Hjörtur, „og gefur að
skilja, að það kostar fyrirtæk-
ið mikið að geta ekki notað það.“
Aðspurður sagðist Hjörtur
halda, að daglegt tjón af stöðv-
un fkxta Sambandsins næmi
milljónum, en siðan sagði hann:
„Menn hafa nú vonazt til þeets
að deilan færi að leysast í tæp-
an mánuð. Að mínum dómi opn-
uðust engar nýjar dyr til sam-
komulags í fyrrinótt," sagði
Hjörtur Hjartar.
Guðjón Teitsson, forstjóri
Skipaútgerðar rílkisins, sagði að
tap Ríkisskips oxfcaði mun meir
tvímælis, en tap hinna skipafé-
laganna, sem rekin væru á al-
gjörum viðskiptagrundvelli. Slífc
væri reyndin með þjónustufyrir-
tæki eins og Sikipaútgerðina. Að
vissu leyti sparast ýmislegt í
rekstrargjöldum hjá fyrirtækinu,
en dreifbýlið fer á mis við ýmsa
þjónustu og af því gæti tjón ver-
ið stórfcostlegt. Hann kvað mik-
inn fastakostnað vera hjá fyrir-
tækinu, m.a. væru allir yifirmenn
skipanna á launum, greiða þyrfti
vátryggingar, en að visu yrðu
hafnagjöld minni, þegar efciki
væri siglt. Bkki fcvaðst Guðjón
vilja birta neinar tölur um tap
Ri'kisskips af venkfaliinu