Morgunblaðið - 17.06.1972, Side 17

16
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 17. JÚNÍ 1972
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 17. JÚNÍ 1972
17
SUMIR hafa kallað Bobby
Fischer eins konar sambland
af stkákmeisturunum Alek-
hine, sem var rússne&kur og
Kúbumiamninium Capablanca.
Og öMium má lljóst vera, að
Fischer er sjálfu • sannfaerð-
ur um yfirburði sína og hann
brennur í skinninu að sanna
ölium heimi, að hann sé ekki
bara í hópi hinr.a beztu, held-
ur langbeztur allra. Þegar sú
spurninig var lögð fyrir hann
fyrir nokkrum árum, hvort
hann stefndi að því að verða
heimsmeistari svaraði hann
blátt áfram: „Ég er heims-
meistari.“ Hann hefur og
lengi haldið þeirri skoðun
fram, að Sovétmenn hafi með
brögðum komið í veg fyrir að
heimsmeistaratitilinn kæmist
í hendur skákmanr.s utan Sov
étrákjanna.
Fischer er nú 28 ára gam-
aJl. Hann nýtur þese að eiga
vísa hylli fjöiidans, en að upp
ROBERT FISCHER
BORIS SPASSKY
lagi er hann maður einrænn,
sem leggur sig fram um að
eignaist fáa en raunverulega
vini. Hann er hár, ljós yfirlit-
um, fríður ungur maður með
þrekJiegan likamsvöxt. Hann
gefiur siig lítt að konum og
glaumlífi hvers konar er hon
um ekki að skapi.
Þó að skákin hafi fært hon-
um drjúgt fé í aðra hönd, á
hann ekkert fast heimitli og
tekur hótelherbergi fram yfir
það að setjast um kyrrt á ein
um stað. Hann gengur oft
setnt tiil rekkju, því að hann
ver kvöldunum gjarnan til að
sitja og rýna í skákir og finna
ný bröigð, sem gætu komið
væntanllegum andstæðingum
hans við skákborðið í klípu.
Hann sefur liengi fram eftir,
•borðar steikur í ffliest mál og
drekkur ókjör af epia- og
appelsiínusafa. Hann stundar
ekki íþróttir, utan tenniis, en
tekur sér langar gönguferðir
helzt dag hvern. Hann les yfir
leitt ekki aðrai bækur en
þær, sem snúast um skák.
Faðir Fischers var þýzkur
eðlisfræðimgur, sem ffluttist
frá Berlín til Bandaríkjanna
og gekk þar að eiga svisisn-
eska stúlku af Gyðimgaættum.
Foreldrar hans sktldu þegar
hann var tveggja ára gamalí!,
en systirin Joarx nokkrum ár-
um eldri.
Þáð var Joan sem ga/f
Bobby sitt fyrsta tafl og það
var hún sem kenndi honum
miammganginn, þegar hann
var sex ára gamall. Og hann
náði. á ótrúlega skömmum
tíma miklum árangri. Hann
var orðinn meistari tólf ára
og tveimur árum síðar varð
hann bandariskur meistari.
Upp frá þvi hefur hann heig-
að skákinni alla krafta sína.
Hann er taiinn fluggáfaður;
greindartala hans er 184, en
hann hafði engan áhuga á
námi sínu og fimmtán ára
gamall hætti hann í fram-
haldsisikólia. Síðan hefur hann
ekki notið skólamenntunar. 19
ára gamall ffluttist hann frá
móður sinni og hefur síðan
búið einn síns liðs.
í stjórnmálaskoðunum er
hann mjög hægrisinnaður,
enda þótt hann tjái sig sjaid-
an um pólitik. Hann kom
fram sem undrabarn, þegar
kalda stríðið var i algieym-
ingi og að minnsta kosti einn
hægrisinnaður blaðamaður
kailQiaði hann þá „leynivopn
Bandaríkjanna“, sem gæti
bundið enda á skákyfirráð
Sovétríkjanna í heiminum.
í nokkur ár, skömmu fyrir
1960, hætti Fischer ao tefla
um skeið og varði þá mestum
tíma til að spila billjard. Að
þeim tíma undanteknum hef-
ur hann haldið áfram sigur-
göngu sinni um skákheiminn.
Sovétmenn, sem höfðu lemgi
haft horn í síðu hans og gaign
rýndu hann fyrir hroka og
stærilæti hafa látið af þeirri
gagnrýni, þar i landi sem ann
ars staðar nýtur hann aðdá-
unar vegna sigra sinna.
Fischer er fyrst og fremst
sóknarskákmaður. Hann tefl-
ir undantekningarlitið til
yinnings og j afntefl'iisskákir
eru eitur í hans beinum.
Hann er ákveðinn og einarð-
ur við skákborðið og erfitt er
að haigiga sjálfsti'auisti hans.
Hann hefur sagt, að hann hafi
unun af því að koma andstæð
inguim sinum á óvart „sjá þá
engjast af undrun og huigar-
kvölium“ vegna óvæntra
lieikja hanis.
En það sem skiptir sköpum
i taflmennsku Fischers er þó
dirifska hans, sem naumast á
sinn líka. Hann teflir vissu-
liega á tæpasta vaðið á stund-
um, en oft er það gert að yfir-
lögðu ráði og slík tafl-
mennska kemur keppinaiut
hans oft úr jafnvægi. Þegair
skák og skákbrögð eru ann-
ars vegar er hugmyndaflug
hans ótæmandi.
f sínu hversdagslífi þykir
Fischer ekki alltaf siem auð-
veldastur í umgengni og sér-
lyndi hans, bæði hversdags
og við skákborðið líka, er
þekkt. Hann hefur ritað talis-
vert um skák og í nýjustu
bók sinni um eftirminniliegar
skákir, birtir hann tilvitnun
i Emaniuel Lasker, sem var
þýzkur stórmeistari og íhug-
uli heimspekingur: „Á skák-
borðinu eiga lygar og
hræsni ekki upp á pallborðið.
Sköpunarsaimbönd tafl-
miennisikunniar eru svo sönn
að alllar lygar standa ber-
skjaldaðar."
Botvinnik saigði einhverju
sinni í aðdáunartór, um Fisch-
er, að þrátt íyrir alllt væri
hann alltaf trúr sjálifum sér.
Og að likindum hefur honum
þarna ratazt rétt orð á m.unn.
ÞEGAR Boris Spassky tefldi
skák, drengur, setti að honum
sáran grát, þegar einhver
varð til að máta hann. Síðan
hefur mikið vatn runnið til
sjávar og nú telst það til
meiri háttar tíðinda ef ein-
hverjum tekst það. Spassky
þarf því ekki að gráta lengur.
Boris Spassky nældi sér í
heiimsmeistaratiti'iinn, þegar
hann bar sigurorö af Tigran
Petrosjan i einvígi þeirra, sem
Iiauk þann 17. júní 1969. Fram
koma hans er viðfelldin og
hann er í flestu ólíkur mörg-
um skákmeisturum, sem
beygja sig yfir skákborðið,
taugaóstyrkir og eins og fest
ir upp á þráð. Öryggi hans er
mikið og undra gott va.ld hef
ur hann á sjálífum sér.
Fyrrverandi heimsmeistari,
Mikhail Botvinnik, hefur
sagt um hann: „Þessi ungi
maður lleikur jafnan á als
oddi. Hann lætur aldrei bi'l-
bug á sér finna.“
Engan þarf að ur:dra, þótt
Spassky sé öruggur við skák-
borðið. Skáklistin hefur verið
honum nána-st allt, frá frum-
bernsku. Að visu hefur
Spassky opinberlega titilinn
blaðamaður til að svo líti út
sem hann gegni öðru starfi en
að fást við skák, og geti því
talizt áhugamaður. En blaða-
maðurinn Spassky skrifar að
sj álifsöigðu aðeins um skák.
Boris Spassky fæddist þann
30. janúar 1937 í Leningrad.
Meðan Þjóðverjar sátu um
borgina í síðari heimsstyrjöld
irini, var hann ásamt f jölmörg
um öðrum fflutt.ur á brott í
afskekkt sveitaþorp og ein-
mitt þar sá hann tafl í fyrsta
skipti og lærði mannganginn.
Þegar hann kom aftur til
Leninigrad að styrjöldinni lolc
inni, gekk hanu þegar í skák-
klúbb fyrir börn og uniglinga
og fékk fyrstu þjálfun sína
undiir handarjaðri Vladimirs
Sak, sem er þekktur sovézk-
ui skákmaður.
Og það eru þeir, siem teffldu
við Boris Spassky á þessum
árum, sem hafa látið þau orð
fal'la um hann, að honum hafi
hætt til að bresta í beizkan
grát, þegar hann tapaði. En
elðiefu ára gamall hafði hann
þó náð svo mikil'ii leilcni, að
segja má að hann hafi verið
kominn í fremstu röð sov-
ézkra skákmeistara. Átján
ára gamall varð hann alþjóð-
legur meistari. Aðeins Bobby
Fischer var yngri, þ.e. 15 ára,
þegar hann hlaut þann titill.
En Boris Spassky er að því
lieyti ólíkur Bobby Fischer, að
enda þótt skáklistin ætti hug
hans og mestan tíma, þótti
hann að fflestu leyti blátt
áfram og laus við duttlunga
og hann átti fjölmörg önnur
áhuigamál en taflmenn'sku.
Hainn var til dæmis mikill
íþróttaiðkandi, og meðan
hann var í skóla tók hann
virkan þátt í féiagslífi nem-
enda. Hann lauk menntaskólia
prófi með afburða vitnisburði
og hóf síðan nám við háskól-
ann í Leningrad 1954. Þar
Hagði hann stund á sögu og
heimspeki, en viðfangsefni
hans i prófritgerð til loka-
prófs var „Skákin og staða
hennar".
Málið hefur verið til lykta leitt og heimsmeistaraeinvígið í skák fer fram
á íslandi á sumri komanda. í»ar mætast tveir sterkustu skákmenn heims,
en gerölíkir um flest jafnt við skákborðið sem utan þess.
Spassky var við háskóla-
nám, þegar hann vanti sinn
fyrsta siigur á alþjóðavett-
vangi í skák. Það var þegar
hann varð heimsmeistari
unglinga í skák árið 1955, en
sú keppni fór fram í Antwerp
en. Upp úr þvi hófst hans
mikla sigurganga í nokkur ár.
Siðan tók að halla undan fæti
um hríð og það var ekki fyrr
en árið 1964 að hann hóf að
nýju þátttöku í mótum utan
Sovétríkjanna, svo að nokkiru
næmi.
Aftur á móti vann hann þá
hvern sigurinn öðrum glæsi-
leari. Árið 1966 tryggði hanrx
sér réttinn til að skora á
Petrosjan, og að nýju þremur
árum siðar og varð þá heims-
meistari eins og alkunna er.
Framan af var Spassky
einkum þekktur fyrir trausta
og yfirvegaða taflmennsku.
En með árunum hefur hann
gerzt bæði djarfari og harð-
sæknari. Hann þykir einhver
stórkostl'egasti varnarskák-
maður heims, en sem sóknar-
maður hefur hann og sótt í
siig veðrið svo að um munar.
f heimiaillandi sinu, Sovét-
likjumu.m, nýtur Spassky mik
illliar hylli, enda skáklistin þar
í hávegum höfð og stjórnvöld
leggja sig í framkróka við
að búa sem bezt að skákmeist
urum sínum og glæða áhuga
mieðal ungmenna á þessari
göfiugu andans íþrótt.
Boris Spassky er tvikvænt-
ur, með fyrri konu sinni átti
hann tvö börn, og eitt á hann
með þeirri núverandi. Hann
þykir gilaðvær samkvæmis-
maður og manna skemmtileg-
aistur í viðræðum, þegar sá
gáll'inn er á honum. Hann er
sagður vel heima í bókmennt
um og iðkav enn talsvert
íþróttir, enda þótt skákin taki
að sjálfsöigðu mestan tíma
hans. Hann er hrokkinhærð-
ur og fríður sýnum og saigt
að hann líkist öllu meira kvik
myndaleikara en meistara í
hinni kröfuhörðu skáklist.
Spassky þykir hafa sjálfs-
traust í betra lagi, en hann
er hógværari en ýmsir starfs-
bræður hans i yfirlýsingum
um ágæti sjálfs síns.
Bobby Fischer var ein-
hverju sinni beðinn að nefna
tíu mestu skáksnillinga heims
fyrr og síðar. Aðeins þrír nú-
lifandi meistarai urðu þeirr-
ar náðar aðnjótandi að kom-
ast á blað hjá homum. Það
voru sovézki meistarinn Mik-
hail Tail, Bandaríkjaimaðurinn
Samuel Reshevsky — og Bor-
is Spassky.
HIN langdregna deila um
heimsmeistaraeinvígið í skák
1972 hefur náð til viðræðna
um tugi þúsunda dollara og
til atriða eins og hvort
Spasský og Fischer skuli leyft
að hafa með sér samlokur,
kaffi og eplasafa að skák-
borðinu. Andúð Fischers á
Rússium og ótti þeirra síðar-
nefndu við að missa titilinn
„sinn“ á eftir að skapa á
milli þeirra nóg af ágreinings-
efnum í komandi einvígi. En
yfirlit yfir sögu heimsmeist-
araeinvigisins gefur líka til
kynna, að þeir voru ekki
margir titilhafarnir eða áskor-
endumir, sem megnuðu að
halda rósemi sinni i undirbún-
Mikhail Botvinnik: — Eng-
inn vafi þykir leika á því, að
af núlifandi skákmeisturum i
heiminum hefur Botvinn-
ik náð mestum árangri. Að
undanskildum tveimur eins
árs millibiluni — þegar Smys-
lov og Tal voru heimsmeist-
arar — var Botvinnik heims-
meistari í sklák í 15 ár eða
frá 1948—1963.
ingsviðræðunum eða þegar
langþráðustu draumar þeirra
urðiu að enigiu í ósiigri.
Þu'ngllyndi Murphys og frá-
hvarf frá skáklistinni eftir að
Staunton neitaði að tefla ein-
vigi við hann og heilsumissir
Zukertorts eftir ósigur hans
gegn Steinitz eru tvö eldri
atvik, sem sýna taugaspenn-
una bæði í heimsmeistara-
keppninni og í þeim samn-
ingaviðræðum, sem á undan
fóru. Alékine og Capablanca,
sem voru góðir vinir fyrir ein-
vigi þeirra 1927, töluðust ekki
við siðar, eftir að Alékine
hafði neitað að tefla annað
einvígi við Capablanca. Þegar
þeir tefldu í Nottin'gham-mót-
inu 1936, gengu þeir hvor um
sig frá skákborðinu, þegar
komið var að hinum að leika.
Það er almenn skoðun, að
frá því að Alþjóðaskáksam-
bandið (FIDE) tók við stjóm
einvígjanna eftir stríð, þá
hafi þau farið vel fram og
með vinsemd milli viðkom-
andi skákmeistara.
Nýútkomin bók um heims-
meistaraeinvígin, „The World
Chess Championship", eftir þá
S. Gliigoric og R. G. Wade,
sýnir þó betur en gert hefur
verið nokkru sinni fyrr þau
innbyrðis átök, venjulega
vandlega falin, stundum opin-
skárri, sem áttu sér stað í ein-
vígjunum milli Botvinniks og
áskorenda hans og eftir-
manna.
Persónulegar athugasemdir
Gli'gorics um menn og atburði
sýna Botvinnik sem vísinda-
legan tæknifræðing, tortrygg-
inn gagnvart dómurum, and-
stæðingum og jafnvel gagn-
vart sínum eigin þjálfurum.
Honum var smásmugulega
annt um að fá að viöhakla
daglegum æfingavenjum sín-
um. Sem dæimi má nefna eitt
sinn, er hann hafði tekið sér
hv-í’d í suima'rbústað sínium í
grennd við Mos'kvu skömimu
fyriir fynra einvílgi sitt við
Smyslov. Boitviinniik var van-
u'r að fara d tveggja klukkiu-
stunda gömguferð um hádeg-
ið. Dag nokkuirn kotn hópur
myndatökumanna frá
M.oskviu og eins og oft á sér
stað undir sliikuim kiringum-
stæðum, þá varð einhver töf
á því, að tœikj abún aðiur: nm
yrði tdlbúinn. Þegar að þvi
kom, að Botvinnik s'ky'.di
fara í sina daglegu göngu-
ferð og ig'era öndmanæifingar
siinar, gerðis't hamn óþol-
inmóðlur. Hann leit á úrið og
sagði siðan myndatö'kumönn-
unum og fréttamönnunuim, að
nú yrði hann að fara. Þeir
máttiu bíita i það súra epli að
hafa eyit't tima sínum tid einsik
is.
Bottvinnik virtist eklki
treyista neinum manni, ekki
eiinu sínnd aðstoðarmanni sín
um. í einviginiu gegn Bron-
stein (1951) koim Botivinnik
fram mieð þá tililöigu fyrir ein
vd'gið, að í h'vert skipti, sem
biðlskák yrði, skyldi biðleik-
urinn innsiiglaSur í tveimur
aðlskiildium um'S'lögum í stað
eims, svo sem venja hefðii ver
ið. Annað umslagið skyldi
fengið í hendiur aðstoðardóm
aranum í einvíginu í því
skyni að kioima í veg fyr'r
svindll, ef aðaldóimarinn værí
hlynintairi öðrum toeppandan-
um en h'num (hviilík hug-
mynid).
Ðotvinni'k á’.eit þessa ósk
sjálfsajgða og að í henni fæl-
ist einföld lausn mieð til-
liiti til þess, hve mikilvæigt
einvíigið viæri. Bronstein var
mjög nákvæmuir skákmeis'Þ
ari eins og Botivinni'k. En
han.n hafð'i sína galla ein.s og
aðrir og þar á meðal hafð’
hann t'.ilhneiigingiu til þess að
rifast. Hann var því hinn
ánægðasti, þe.gair framan-
greinit atvito bar upp, því að
Davíð Bronstein: — Áskor-
andi Botvinniks 1951. Bron-
stein leit á skáklistina sem
köllun og réð yfir geysilegn
liugmyndaflugi.
þar var koimiið eit'tlhvað til
þess að dieila um. Botvinmik
þekkti ekki Br.onstein að
þessu leyti oig honuim ©ramd
ist það mjiög, að þetba atriði
var til umiræðiu d heilan mán,-
uð 1 uind'irbúininigsviðlræðtun-
um fyrir einvígið. BroTiS'te'in
kannaði af gaumgæfni a'lar
þæir af'lelðimigar, sem þetta
fyri'rkoimiulag gæti haft í í'ör
með sér.og gladdist, af finna
mátti að ei.nihverj'u í uppá-
stunigu BotivinniVks. Á hverj
um degi kom fram ný athuga
semd af hálfu Bnon'Steins og
Botvinnik vairð re'ðari og
reiðar'. Hvað ef lieikurinn,
sem skrifaðu'r væri i umis''.ög
in tivö, væri eklki sá sami?
Bot’vinnik svarað: þessu stutt
araliega og gremijiule'ga. — Þá
tapa.r viðlko.mand: sikátoinni
fyirlr m'istölk sín. Að loik'um
féV.st Bron.stein á kröifiu Bot-
vinniks, en eftir hve lanigt
þóf vefcur furöiu.
ÁstriðiU'kenndur og óþrjót-
and'i áhugi Broniste'ns á sk'ák
lisitinni fór d taiugannar á Bot
vinnik. Hann kom mjöig
sjaldan firam op'inberlega og
undirbjó sig i friði heima hjá
s.ór. Bironstein aftur á móti
hafði ánægju af þeim þys,
sem fyi'gdr skákkl úbbum og
tsfldi hraðskák á hverju
kvö di. Ytri merki þelrirar
ólig'u, sem bærðis't hið innra
með Bronstein, féMu jafn ró-
iegum manni og Botvinnik
ilia í geð s'Vo sem sá siðiur
Bronsteins að stainda upp eft
iir hvenn leito og ho'rfa
á skákborði'ð þaðan sem
hann stóð. Jafnvel það,
hvennig Bnonistein dirakk te
si'tit, fór í taugarnar á Bot-
vinmik. — Hérna, sagði Bot-
vimmik einu sinn.i í einviginu,
— eir tefld skák og þama er
drukkið 'te. Um leið benti
BohVinnik á herbengi við
híiðlna.
Samtiíirraamyndir, teknar
af einvigi þeirra Botvinniks,
sýna þann síðamefnda bregða
höndunum fyrir augun á erf-
iðum augnablikum til þess að
þurfa ekki að sjá Bronstein
drekka te og halda á bollan-
um með báðum höndum og
stara samtímis á taflborðið.
Smiyslov hafði allt aðra
skapigerð en Bi-onstein. Þeg-
a.r hdð MtiJifj6n’ aga aitriði um
að .geyma biðleik.inn i
biðsikákum i tvei'miur umsdög
um kom upp í l'yrsta einvígi
han® við heimsmeistarann
Bot'vdnnik (1954), taldi hann
það eklki óimaksins vent
að dieiila uim það og
samlþyikfcti það stirax. 1 sam-
anburði við Bronstein var
Smys'lov ekki hiálft eins til-
finnmganæmiur og ekki eins
ástríiðufiuiliur skákmaðúr.
Bronstein talaði jafnan ein-
götngu uim skák og var að
því leyiti 'likur Al'ékine. Smys
lov hafði á sinn hægláta hátt
jafn miikinn áhuga á tónlist
og fleiru. Ha.nn hafð: fallega
barriitón rödd og um tíima
huigðist hann leg'gja skálkina
á hillliuna og tólk þá að
stunda sönignáim af kappi í
Moskvu. Gliigoric bend'iir á
öryigigið sem einikeninandi
þátt d eðUisfairi Simyslovis.
Smyislov var einu sinni
spurður:
Hver er hæPtulegasti and-
stæðdnguir þinin ?
— 1 sfcák, eins og líifinu,
er maðurinn hættuilega.sti
andstæiðinguir hans sj’ái'fs.
1 hve rilkum mæili skipar
ílkiáikCist'in sess íilíifi þíiniu?
—• FiimimitLu prósent. (Hin
fLmimitáiu prósenitin voiru s<enni
lega óperusönigur).
1 skáklistiinni fjáði Smys-
lov hugsanir sdinar en i söng-
lis'tiinni tilfinminigar sínar.
Hann varð að gefa söngiist-
ina upp á bátinn vegna sikák-
listarinnar, sem færði hann
upp á efsta tindinn — sem
snöiggvast — og reyndist
þyrnium stráð.
Árið 1959 kom til Júgó-
slavíu 23 ára gamall
miaðu-r með hvítgllóandi, sting
andi augnaráð. Frami ha.ns á
sviðii skáklistarininar var svo
dkjótur, að he'lzt minnti
á Rronstein á áirunum 1948—
1950. Hugsun hans var sú, að
aliliir ættu sikilið söimu með-
ferð, hvort sem þeir hétu
Benkö, Friðrik Ólafsson,
Fischer eða jafnvel Smysilov
eða Keres. Þetta var Mikhail
Tal, H.ann hafði til að bera
óvenjuJegar g'áifiur og hafði
lokið ölilum próiflum sínum í
skól.a þremiur árum fyirr en
jafnaldrar hans. Skáikatí'll
hans var ólílkur stí’l
Smyslovis. Sá síðarn ef.ndi
hafði tefllt jafnt, sinurðu.liiitið
og án hávaða. Tal, fimimtán
árurn ynigiri, „syndigaði" stór-
lega, en varð sjaldan fyrir
ávituim og náði igeysileigum
vinnLngaif jölda. Venijulieg-
uir fj'öHdi jafintefila í skákmót-
utm sitórmeisitaranna minnlkaði
og al'lt tal um, að sfcáklisitin
væri að deyja út af fá-
bneytni, hvarf sijálfikrafa.
Va.r það heppnin, sem var
með Tal? SkákstMl hans olli
heppni hans. Hvað gerðist
t.d. í kandidatamióti'nu þá í
skák hans gegn Smysllov?
Herfræðilega hafði Smysdov
unnið siigur, en Tal hélf
áfram að 'gera skáklna flókn
ari. Smiysilov vann mann. Tal
hélt áfiram að .gera skákina
enn fflótonairi. Að lokum
komslt Smiyslov í itlíimaþrönig,
lék af sér og úr tvie'mur
skákurn fékk hann að-
eins hállfan vjnning.
Sem d'æmi um S'tálfau'gar
Ta.ls á hættuilegum augna-
blikuim, n'e’fini.r Gligo.ric i bók
inini skák þeirra Friðiriks Ól-
aftesionar og Tais í 18. umferð
millisvæðaimótjsins i Portoros
1958. Tal áttL ós'giurinn yf-
Vasily Smyslov: — Áskor-
andi Rotvinniks 1954 og 1957
og varð lieimsnieistari í síð-
ara einvíginn. Ári seinna
endurheimti Botvinnik titil-
inn aftnr í öðru einvígi við
hann.
ir höfði sér. Kininfiskasogið
e'fitir síifel.lda tilmaþrönig virt-
ist andlliLt ísilend’inigsins ljós-
hærða vera einfóim augu.
Það var sannarlega nóg efit-
ir af þreki í þesswm hávaxina,
granna, unga ma.nni, en
vegna tíimaskorts gerði han.n
miistök, sem gerðu sovézka
meistaranum kleift að halda
áfraim sikiákinni maasta dag.
Tal hafði ekki efnl á að
tapa skákin.ni, sökum þess að
vinningatöliu hans U'mfram
aðra yrði þá ógnað. Það var
athygiHsve'rt að sijá hann i
þessu nýja hilutverki. Hann
hafði aliltaf sitaðizst prýðilega
próf í fiögunum „sókn“, „leik
flétta“ eða „fórn“ en nú
varð ha.nn að gera svo vel
að sikrifa riitgerð uim efnið:
hvemiig á að ná jafnitefli —
í erfiðri stöðu igegn Friðrik
Ó'aÆssiyni.
Fyrir sitúdemtinn frá Riiga
var þetta óþægiílega pró'f i
tveímiur þáttiuim. Sá fyrri —
rannsókn á biðsiká'kinni. Hún
sýndii, að svarbur átfi að
tapa, hvernig sem leikið var.
Það vair aðeins efitir eitt
háimstrá fyrir hinn dirukkn-
andi mann. Sálf'ræðin við
skákborðið. Hann varð að
velja áfiramihald, sem með tii
liti tiil. skapgerðar andstæð-
ings hans, kiæimi meat á óvart,
svo að eðiilegustu svairlfei'kir
hvílts yrðu einmit't þeir leifc-
ir, sem vænu rangir.
Jafin sóiknfús'uim man,mi sem
Tal var það erfitt að
taka próf i vörn, en hann
stóðtet það með ágeatum.
Hanrn vissi, að ef Friðrik
tefildi mæstu 8 leiki rétt, væri
frekara viðnáim tilgangsilauS't.
Bn Tal. fiefldi eins ag honum
stæði á sama, lék hratt og
eins og aHtaif þá gekk hann
um á milli hinna sfcákborð-
anna. Þriðji leiiku.r Tals kom
Friðri'k á óvart og úr jafn-
vægi. Fjörða leik svarts svar
Mikhail Tal: — Áskorandi
Botvinniks 1960 og varð þá
heimsmeistari. Ári seinna
endurheimti Botvinnik titil-
inn á ný í öðrn einvígi
þeirra.
aði Friðr'ik „eðl'ilega" en
ramgt og Tal náði þarna dýr-
mæitum hálfum vinnimg með
hröðum og öruggum leikj
um.
Skerandi augnaráð Tals
fór í taug'airnair á and-
stseð'.ngium hans og í e'nni af
forkeppnunum fyrir heims-
meistarae'.nviig'ö setti Benkö
upp dökk gleraugu til þesis
að sýna, að hann vildi ekki
þurfa að h.orfast í augu við
Tal yfiir skákborð'ið. Tai
hafðii dá'.æt i á kimin' (há
skólagrein hans var ádieiia)
og han.n setti lí'ka upp
Framh. á b!s. 19