Morgunblaðið - 22.10.1977, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 22.10.1977, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLADIÐ, LAUGARDAGUR 22. OKTÓBER 1977 Vesturgata 3 1841 JÓn Markússon kaupmaður og borgari 1857 Kristján Þorsteinsson kaupmaður 1859 Hans Chr. Robb kaupmaður 1865 jónas jónasson faktor 1866 Sveinbjörn Jacobsen kaupmaður og borgari 1867 Henderson & Co 1872 Egill Egilsson kaupmaður og borgari 1887 B. Muus & Co 1892 Th. Thorsteinsson kaupmaóur 1936 Bræðurnir Ormsson verslun Þar stóð fyrrum hús jóns Markússonar kaupmanns (stúdents), reist 1842. Um 1860 varð eigandi þess Hans Chr. Robb kaupmaður, sonur James Robb frá Liverpool, en hann hafði verslað hér á landi frá 1813. Hans Chr. Robb hafði verslun í húsinu til 1866 og var hún nefnd Liverpool. Urðu þá mikil mála- ferli vegna sölu og kaupa á eigninni, sem að lokum var tildæmd Henderson & Co, eigendum Glasgow (Vestur- gata 5 A). Um 1870 rak Sigfús Eymundsson verslun í húsinu, en hann hafði stofnað verslunarfélagið "Norske samlaget" ásamt kaupmönnum í Björgvin í Noregi. Rak félagið gufuskip, hið fyrsta sem fór milli hafna. 1872 keypti Egill Egilsson kaupmaður eignina og átti hana til 1888. Á þeim tíma rak þar verslun Magnús Jónsson í Bráðræði og Sigurð'ur sonur hans, sem lét byggja upp sölubúð.i na ' 1885, en gamla húsið hafði brunnið sama ár. Stendur þetta hús enn. Skömmu eftir 1890 eignaðist Th. Thorsteinsson kaup- maður eignina og rak þar einhverja stærstu nýlendu- vöruverslun 1 bænum og hafði enn fremur mikla þil- skipaútgerð. Lét hann reisa geymsluhús á lóðinni, skammt frá húsum Fischers árið 1896 og annað áfast húsi Fischers 1903. Framhúsið er járnvarið timburhús: kjallari, tvær hæðir og ris. Útlitsbreytingar hafa verið gerðar: settur inngangur á norðausturhorn, sem er sneitt, svo og á norðvesturenda hússins, á austurgafli hefur inngangi og þrepum verið breytt og einnar rúðu gluggar settir á neðri hæð á norðurhlið. Einhverjar útlitsbreytingar hafa verið gerðar á bakhúsunum. í kjallara hússins og á neðri hæð eru verslanir og rakarastofa, skrifstofur og vörugeymsla á efri hæð, en tvær íbúðir í risi. í bakhúsum eru vörugeymslur og skrifstofa. Húsin eru ómissandi vegna gerðar sinnar, legu og sögu. Framhúsið er byggt sem verslunarhús á stað, sem verslað hefur verið á frá upphafi. Húsaþyrpingin er tengd húsunum númer 2 við Aðalstræti og mynda ásamt þeim eina heild. Hefur útliti húsanna við Vesturgötu auk þess verið lítið breytt. GRJ0TAÞ0RP 28 húseignir þess virði að varð- veitast HÉR á síðunni birtir Mbl. enn nokkur dæmi úr skýrslunni um könnun á sögu og ástandi húsa í Grjótaþorpi, sem unnin hefur verið undir stjórn minjavarðar Reykja- víkurborgar. í skýrsl- unni kemur m.a. fram íbúatala í Grjótaþorpi, sem gefur vísbendingu um þróun þess í borginni. Grjótaþorp 1768 1802 1835 1876 1905 1925 1974 Ibúar 25 141 182 230 388 575 145 Vesturgata 3, séö í austur, Glasgowsund fyrir framan húsin. Aöalstræti 10 1752 Verksmiðjuhús innréttinganna 1790 Ole Nielsen 1800 Westie Petræus kaupmaður 1810 Geir Vídalín biskup 182 3 Konungur kaupir 1840 Frú S. Vídalin ekkja 1848 Sveinbjörn Jacobsen og Th. Johnsen kaupmenn 1861 W. Fischer og P. Ottesen 1870 Jens Sigurðsson rektor 1873 M. Johannessen faktor 1891 N.T. Nielsen 1894 Helgi Zoéga kaupmaður 1926 Silli og Valdl Húsið var eitt af húsum innréttinganna og er nú eitt elsta húsið í Reykjavík. Um aldur þess ríkir nokkur óvissa, hefur það löngum verið talið byggt 1752. Sumir hafa talið, að það hafi verið dúkvefnaðarhús innréttinganna, sem brunnið hafi 1764, og húsið sem nú stendur, sé reist á grunni þess. Var húsið íbúð undirforstjórans, en var einnig nefnt "Kontor- og Magazinhús". Westie Petræus kaupmaður keypti húsið, þegar verksmiðjuhúsin voru seld, og nefndist það þá Petræushús. Árið 1807 eignaðist Geir Vídalín biskup húsið, sem upp frá því nefndist Biskupsstofan og hélst það nafn fram undir aldamót. Konungur keypti húsið af biskupi látnum 182 3, en ekkja biskups, Sigríður Halldórsdóttir Vídalín bjó þar til dauðadags 1846. 1873 keypti Matthías Johannessen faktor húsið, sem hann bjó fyrst í ásamt fjölskyldu sinni, en lét breyta í sölubúð 1889. Helgi Zoéga keypti húsið 1894 og hafði þar sölubúð sína. 1926 keyptu Silli & Valdi húsið og þar er nú enn verslun. Húsið er timburhús, klætt járni með helluþaki; ein hæð og ris. Þegar því var breytt í sölubúð munu gluggar á framhlið hafa verið stækkaðir, en stórar rúður verið settar í þá 1931. Að öðru leyti virðist framhliðin lítið breytt frá upphafi. Áföst vestur- hlið hússins er viðbygging úr steini frá 1932, sem síðar var stækkuð. Stór gluggi er nú í norðurgafli í stað tveggja smærri áður. Húsið er ómissandi vegna sögu sinnar, legu og gerðar. Það er eitt af elstum húsum Reykjavíkur og það eina sem eftir er af þeirri húsaröð sem gaf Aðalstræti þá mynd sem það hafði fram yfir miðja síðustu öld. Viðbyggingin lýtir gamla húsið og færi betur á að byggja nýtt hús sem félli við umhverfið ofar í lóðinni svo að framhúsið stæði eitt sér. l;stað gluggans á gafli mætti setja tvo smærri. »».* • • * » * • ##-*'»*»*» i

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.