Morgunblaðið - 04.02.1978, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 04.02.1978, Blaðsíða 10
10 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 4. FEBRUAR 1978 Bæiarfulltrúi Í40ár Viðtal við Stef án Jónsson, f orseta bæ jar- st jórnar í Haf narf irði í Morgunblaðinu 1. febrúar 1938 er frá því skýrt í kosninga- úrslitum að Stefán Jónsson hafi verið kjörinn einn af f jórum fulltrúum Sjálfstæðisflokksins í bæjarstjórn í Hafnarfirði og 8. febrúar situr hann sinn fyrsta bæjarstjórnarfund. Síðan, eða í 40 ár samfleytt, hefur Stefán unnið að málum Hafnfirðinga sem kjörinn bæjarfulltrúi og nú síðustu árin sem forseti bæjarstjórnar. Stefán hefur þannig starfað lengst allra manna í sveitarstjórn, þeirra sem ekki hafa haft það að aöalstarfi. En Bjarni Þórðarson, fyrrverandi bæjarstjóri á Norðfirði, byrjaði jafnsnemma honum. Oft hefur verið haft viótal í blöðum af minna tilefni. Því var sótzt eftir viðtali við Stefán Jónsson, og þessi starfsami maður taldi ekki fremur en venjulega eftir sér að koma við hjá okkur hér inni í Reykjavík og spjalla skamma stund. Aó hefðbundnum hætti var byrjað á því að grennslast fyrir um ætt viðmælanda og uppruna með orðunum: — Þú ert ekki fæddur í Hafnarfirði, Stefán, er það? Hvernig stóð á því að þú settist að í Hafnarfirði? — Það er rétt, að ég er ekki fæddur i Hafnarfirði, svaraði Stefán. £g er fæddur i Kala- staðakoti á Hvalfjarðarströnd. Fluttist þaðan ásamt foreldrum mínum til Reykjavíkur 1921 og síðan til Hafnarfjarðar 1931 og hefi dvalið þar siðan. Tildrög þess að þau fluttust til Hafnar- fjarðar voru þau, að skömmu eftir að ég hafði lokið námi í Verzlunarskóla Islands, réðst ég til Vélsmiðjunnar Héðins í Reykjavík með það í huga að verða fulltrúi þeirra yið rekstur útibús í Hafnarfirði, sem gekk undir nafninu Vél- smíðja Hafnarfjarðar. Tók ég síðan við hinu nýja starfi i Hafnarfirði og hefi starfað á sama stað allar götur siðan. — Og likað vel vistin í Hafnarfirði? — Svo sem marka má af þessum langa tíma, sem ég hefi búið þar, þá hefur mér fallið þar vel. Og ekki var tjaldað til einnar nætur við flutninginn þangað. Vera mín í Hafnarfirði er þegar orðin um 47 ár og enginn hugur í okkur hjónun- um að flytjast þaðan. Við höfum kunnað mjög vel við bæinn og samferðafólkið. Ekki lent i útistöðum við neina en eignast marga góða vini. Og það þrátt fyrir þátttöku mína í stjórnmálabaráttunni, sem oft á tíðum var þó býsna hörð, persónuleg og óvægin á báða bóga, eins og oft vill verða á smærri stöðum. / 0 Stjórnmála- baráttan hörð í Firðinum — Þú talar um harða stjórn- málabarátlu í Firðinum. Segðu okkur nánar frá henni og hlut- deild þinni í þeirri baráttu. Hvenær hófust annars afskipti þín af stjórnmálum, Stefán? — Þegar á unglingsárunum márkaði ég mér fastmótaða stefnu í stjórnamlum. Ein: staklingar þjóðarinnar va>ru það afl, sem réði úrslitum um þroska, dug og framtak þjóðar- innar á hverjum tima. 1 sókn hennar til sjálfstæðis og til framfara á öllum sviðum þjóð- lifsins væri því mest um vert að sérhverjum einstaklingi væri gefinn sem- beztur kostur á menntun og nytsömum störf- um. Og umfram allt frjálsræði og nægjanlegt svigrúm til þess að fá notið hæfileika sinna, hver á sinu sviði, sjálfum sér til farsældar og þjóðfélaginu til styrktar í framfaramálum þess. — Sjálfstæði þjóðar og ein- staklings, frjálst framtak og réttur hvers einstaklings til þess að hafa sem riflegastan ráðstöfunarrétt á aflafé sinu til eigin neyzlu eða til uppbygg- ingar atvinnureksturs síns fannst mér best tryggt í stefnu Sjálfstæðisflokksins, hélt Stefán áfram. Þvi var það að ég gekk i Heimdall og sat þar í stjórn um sinn. — Er ég fluttist til Hafnar- fjarðar og fór að kynnast þvi andrúmslofti, sem markaðist af stefnu Alþýðuflokksins á þeim árum, — en Hafnórfjörður var annað af tveimur höfuðvígjum þess flokks, hitt var Isafjörður — þá sannfærðist ég enn betur um yfirburði sjálfstæðisstefn- unnar, hvort heldur var fyrir einstaklingana eða samfélagið í heild. Stefna Alþýðuflokksins sem annarra þjóðnýtingar- flokka var sú, að bæjarfélagið skyldi gleypa yfir sem stærst- um hluta atvinnulifsins. Fóru þeir þar inn á fjölmörg hin ólík- legustu svið í þessum efnum — bæjarútgerð, kvikmyndahús- rekstur, búrekstur, gróðurhúsa- rækt, Jblómasölu o.fl. Stefnt var að því að sem flestir yrðu háðir þessum eina vinnuveitanda um atvinnu sina og lifsafkomu. Fóru þar kostir manna til hvors tveggja mjög eftir mati forráða- manna á stjórnmálaskoðun ein- staklinganna, sem náið var fylgst með. Leiddi stefna þessi til misréttis, ósjálfstæðis og þvingana fyrir almenning, en kyrrstöðu í óllum framförum fyrir bæjarfélagið i heild. Þetta varð til þess að ég ákvað mjög fljótlega að taka þátt i baráttu sjálfstæðismanna i Hafnarfirði til þess að losa bæjarfélagið og bæjarbúa úr viðjum þessarar stefnu, er reyndist svo gersam- lega óhæf. Og það enda þótt margir dugnaðarmenn skipuðu þá forystusveit Alþýðuflokks- ins. Gekk ég í Stefni og starfaði þar um nokkurt skeið, m.a. sem formaður, síðar i Landsmála- félaginu Fram og Fulltrúaráði sjálfstæðisfélaganna. Hefi ég þannig átt hlut að þvi, ásamt fjölmörgu öðru góðu sjálf- stæðisfólki og þrátt fyrir marg- víslega erfiðleika sem því fylgdu, að leysa bæjarfélagið úr þeim viðjum ófrelsis og kyrr- stöðu sem rikjandi var og sem loksins tókst 1962. Þá braut Sjálfstæðisflokkurinn yfirráð vinstri flokkanna á b'ak aftur og tók forystu i meðferð borgar- málefna. % Alger breyt- ing 1962 — Er það ekki rétt að þú munir eiga einna lengsta setu í bæjarstjórn á Islandi? — Það mun rétt vera, að ég hafi átt einna lengsta setu í bæjarstjórn. Ég veit þó um annan, sem setið hefur jafn- lengi í bæjarstjóro. Það er Bjarni Þórðarson, fyrrverandi bæjarstjóri á Norðfirði. Þess ber þó að gæta, að þetta var hans aðalstarf, þar sem hann var jafnframt starfsmaður bæjarfélagsins, en ég hefi hins vegar alltaf haft annað um- fangsmikið aðalstarf. — Löng seta í bæjarstjórn er hins vegar kvorki keppikefli eða markmið í sjálfu sér. Mestu máli skiptir að bæjarfulltrúar allir, hvort sem þeir sitja leng- ur eða skemur, hafi það að markmiði að stýra málefnum bæjarfélagsins þannig að borgararnir allir fái notið sín sem bezt í samfélagi, sem um flest mætti likjast samhentri og dugmikilli fjölskyldu. Öll erum við raunar á sama báti og af- raksturinn háður þvi, að búið sé þannig að áhöfninni að hver og einn geti skilað sem bestum hlut i frjálsu og farsælu starfi. — Telurðu einhver sérstök atvik í sögu bæjarfélagsins öðr- um merkari í þróun þess á þessu 40 ára tímabili? — Já, vissulega tel ég svo vera. Ég álít, og þykist vita að svo muni um aðra þá Hafn- firðinga sem bjuggu undir stjórn vinstriflokksins, að lang- samlega markverðustu tímamót og farsælust fyrir bæjarfélagið i heild hafi verið er sjálfstæðis- menn fengu aðstöðu til að taka við forystu bæjarmálanna árið 1962. Bæjarfélagið var þá fjár- hagslega á heljarþröm og erfið- leikarnir, sem blöstu við nýjum stjórnendum, yfirþyrmandi. Hins vegar má segja að stjórnarskiptin ein hafi sett nýjan svip á bæinn út á við. Tiltrúin til bæjarfélagsins óx og gerði því kleift að koma fjár- málunum á þann samnings- grundvöll að ekki þyrfti að vera alger fjötur um fót til nýrrar sóknar. Niðurfærsla á gjöldum einstaklinga og atvinnurekstr- ar til bæjarins, til hins sama og gerðist t.d. í Reykjavík samfara skipulagningu nýrra byggða- og iðnaðarhverfa, varð allt til þess að opna augu manna fyrir Hafnarfirði sem ákjósanlegum stað til búsetu og starfrækslu. — Ibúunum tók að fjölga, heldur Stefán áfram. Og gróska varð i allri starfrækslu i bæn- um. Ráðist var í stórfelldar Ljósm. 01. K. Maj;. Þegar sjálfstæðismenn náðu meirihlutastjórn í Hafnarfirði 1962 var ráðist í stórfelld itieð stórvirkari tækjum en áður hafði verið beitt, segir Stefán í þessu viðtali, og nefn m.a. framkvæmdirnar við Reykjavíkurveg og Fjarðargötu, sem þóttu mikið átak á þe sýnir framkvæmdir á Reykjavíkurvegi. ¦ - ar framkvæmdir ir í því sambandi im tíma. IMyndin Stefán Jónsson forseti Bæjar- stjórnar Háfnarfjarðar framkvæmdir með nýjum áður óþekktum starfsaðferðum í bænum. Má i þvi sambandi benda á framkvæmdir við Reykjavíkurveg, Fjarðargötu, ásamt tilheyrandi uppfyllingu, skólabyggingar og margt fleira. Sú þróun sem þannig hófst 1962 og sem grundvallaðist á þeirri algjöru stefnubreytingu, er þá varð i stjórn bæjarmála, hefur síðan haldist, íbúum fjölgað, atvinnulíf blómgast og bæjarfélagið í heild er óþekkjanlegt frá því sem áður var. Hafa sjálfstæðismenn haft forustu i stjörn bæjarmála allt frá 1962, lengst af i samstarfi við bæjarfulitrúa Félags óháðra borgara. Um fjögurra ára skeið af þessu timabili eða á árunum 1970—1974 mynduðu þó vinstriflokkarnir þrír meiri- hluta, illu heilli, og hefur bær- inn sopið seyðið af ýmsum mis- tökum þessara ára. — Hefur álverið í Straumsvík ekki verið búbót og haft mikla þýðingu fyrir vöxt og efnahags- lega afkomu bæjarins hin síðari ár? — Jú vissulega hefur tilkoma þess og sú mikla atvinna, sem það veitir haft mikla þýðingu i þróun síðari ára og stuðlað að fjölgun íbúa í bænum, sem jafnframt hafa orðið góðir skattborgarar. Ef hins vegar eru sérstaklega hafðar í huga skattgreiðslur isals til bæjar- sjóðs, þá hefur sú stefna verið ríkjandi hjá þeim ráðandi meirihluta, sem sjálfstæðis- menn hafa átt hlut að, að stilla álögum á bæjarbúa svo í hóf sem kostur hefur verið, ðg hef- ur isal létt mjög undir í þeirri viðleitni. Þannig má t.d. segja að niðurfærsla á fasteignaskött- um Hafnfirðinga á yfirstand- andi ári, frá því sem lög heimila umfram það sem framkvæmt er í velflestum sambærilegum sveitarfélögum, nemi alveg þeirri fjárhæð, sem ætla má að lsal greiði til bæjarsjóðs í ár. Þannig eru greiðslur Isals bein- línis látnar ganga til þess að létta fasteignaskattgreiðslur borgaranna. 0 Forseti bæjar- stjórnar í 10 ár — Hvernig er þér nú innan- brjósts, þegar þú lítur til baka yfir þessi 40 ár í bæjarstjórn ? Framhald á bls. 25.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.