Morgunblaðið - 07.12.1980, Side 13

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 7. DESEMBER 1980
45
Gcstir py í ganilá trénu ***** ' js
Bjallan gefur út
þrjár barnabækur
ræða um málefni fjölskyldunnar
sem leiði af sér markvissa stefnu-
mörkun í þessum málum. í inn-
gangi að bókinni segir þó: „að ekki
sé svo að skilja, að hér sé um nýtt
fyrirbæri að ræða. Sjálfstæðis-
flokkurinn hefur frá upphafi lagt
áherzlu á eflingu og vernd heimil-
is og fjölskyldu. En nú hafa augu
manna opnast fyrir því, að í
umróti hraðstígra þjóðlífsbreyt-
inga er hagsmunum heimilis og
fjölskyldu hætt og tími til kominn
að sporna við fæti.“
í næstu þáttum Mannlífs verða
greinar úr bókinni „Fjölskyldan í
frjálsu samfélagi" kynntar að
nokkru marki í von um að þeir
sem hafa áhuga og vilja til
breytinga og betra lífs á Islandi
með umræðum manna á meðal
kynntist áherzluatriðum höfunda
og útgefenda.
Jöfn réttindi karla
og kvenna á vinnu-
markaðnum:
Höfundur: Hólmfríður Árna-
dóttir, viðskiptafræðingur.
í byrjun greinar sinnar segir
Hólmfríður að með lagabálka eins
og samþykktum Alþjóðaatvinnu-
málastofnunariúnar nr. 100 frá
1951 um sömu laun karla og
kvenna fyrir jafnverðmæt störf,
sem ísland fyrst Norðurlandanna
fullgilti 1958 og nr. 111 frá 1958
um jafnrétti til atvinnumöguleika
og meðferð í starfi sem ísland
fullgilti 1964 auk íslenzkra laga
um jafnrétti karla og kvenna og
þann merka ásetning, sem að baki
þeim stendur, mætti ætla að
jafnrétti sé milli karla og kvenna
á íslenskum vinnumarkaði. Hver
skyldi raunin vera? Höfundur
sýnir síðan fram á það með
niðurstöðum kannanna sem gerð-
ar hafa verið á meðallaunum
karla og kvenna í ýmsum starf-
stéttum hversu mikill launa-
munurinn er í raun, varla þarf að
taka það fram að sá munur er
körlum í hag. Aðeins einn hópur,
þ.e. þeir sem vinna skv. bónus-
kerfi/er til þar sem tímakaup
karla er lægra en kvenna (4,3%).
Aðrar níðurstöður eru mjög
áhugaverðar þegar jafnréttislögin
eru hugleidd.
í öðrum kafla tínir Hólmfríður
til nokkrar ástæður þess, að þrátt
fyrir eina fullkomnustu jafnrétt-
islöggjöf í heimi eru karlar á
íslandi almennt hærra launaðir en
konur. Þar tekur hún kauptaxta
til meðferðar, yfirborganir, yfir-
vinnu, menntun og stöður. I kafl-
anum um yfirborganir segir hún:
„Það er athyglisvert, að því er
sjaldan borið við, að konur séu
afkastaminni til vinnu en karlar,
og gaman til þess að vita, að eina
launakönnunin, sem sýnir, að kon-
ur hafa hærri tekjur en starfs-
bræður þeirra, er einmitt í bónus-
vinnu fiskvinnslunnar, þar sem
laun eru greidd eftir nákvæmlega
mældum afköstum." Allar niður-
stöður Hólmfríðar ættu að vekja
áhuga þeirra sem hugleiða jafn-
réttismál og starfa úti á vinnu-
markaðnum.
Síðasti kafli Hólmfríðar í grein-
inni fjallar um þróunina í jafn-
réttismálum og er hann ekki sízt
athyglisverður. Niðurlagsorð
hennar eru þessi: Forsenda jafn-
réttis karla og kvenna á vinnu-
markaði er gjörbylting á afstöðu
til mæðra og feðra: Samábyrgð
foreldra um uppeldi, viðurkenning
löggjafans á föðurhlutverkinu til
jafns við móðurhlutverkið, skipt-
ing barnsburðarleyfis, sveigjan-
legur vinnutími, aukning dagvist-
unarrýmis, samfelldur skólatími.
Með þeirri jöfnun, sem þannig
vinnst á aðstöðu kvenna og karla,
mun fylgja jafnrétti á vinnumark-
aði sem annars staðar i þjóðlífinu.
„Enn af Jóni Oddi
og Jóni Bjarna“
ÚT ER komin bókin Enn af Jóni
Oddi og Jóni Bjarna eftir Guðrúnu
Helgadóttur. IÐUNN gefur út. Þetta
er þriðja bókin um þá tvíburabræð-
ur, en hinar fyrri hafa verið mikið
lesnar og komið út í nokkrum
útgáfum, síðast á þessu ári. Þá er
þess að geta að fyrsta bókin um
bræðurna er nú komin í danskri,
finnskri og sænskri þýðingu og er
væntanleg á norsku, hollensku og
þýsku. Auk þessara þriggja bóka um
Jón Odd og Jón Bjarna hefur Guðrún
Helgadóttir sent frá sér tvær sögur
handa börnum, í afahúsi og Pál
Vilhjálmsson, og leikrit hennar,
Óvitar, komið út í bók.
Enn af Jóni Oddi og Jóni Bjarna
er myndskreytt af Sigrúnu Eldjárn.
Hér er tekinn upp þráður í frásögn
af fjölskyldu bræðranna og daglegu
lífi hennar. Reyndar fer fjölskyldan
stækkandi því að afi „sem aldrei var
til“ skýtur nú upp kollinum. Bræð-
urnir fara í sumarbúðir og sú dvöl
verður ekki tíðindalaus. Bókin er í
þrettán köflum, 112 blaðsíður.
Prisma prentaði.
Ný bók:
„Fimm Grimms-
ævintýri“
Út eru komin Fimm Grimmsævin-
týri, myndskreytt af danska teiknar-
anum Svend Otto S. Þorsteinn frá
Hamri íslenskaði. Iðunn gefur bók-
ina út í samvinnu við Gyldendal í
Danmörku.
I bókinni eru þessi ævintýri:
Mjallhvít, Úlfurinn og kiðlingarnir
sjö, Brimaborgarsöngvarnir, Stíg-
vélaði kötturinn og Þumalingur. —
Svend Otto S. hlaut H.C. Andersen-
verðlaun fyrir myndskreytingar sín-
ar árið 1978. Teikningarnar í Fimm
Grimmsævintýrum eru allar í litum.
— öll eru ævintýri þessi meðal
þekktustu Grimmsævintýra, en tvö
þeirra, Stigvélaða köttinn og Þumal-
ing, er þó ekki að finna í safni
Theódórs Árnasonar sem þýddi
Grimmsævintýri á sinni tíð.
Fimm Grimmsævintýri er liðlega
120 blaðsíðna bók í stóru broti. Hún
var sett i Odda en prentuð í
Danmörku.
HJÁ bókaútgáfunni Bjöllunni
eru nýkomnar út þrjár úrvals
barna- og unglingabækur: Berin
á lynginu, Gestir i gamla trénu
og Briggskipið Bláliljan.
Berin á lynginu koma nú út í
annarri útgáfu. Bókin kom út
hjá Bjöllunni 1977, seldist upp
og hefur verið ófáanleg um
skeið. Vinsældir bókarinnar
urðu til þess að hún var endur-
útgefin og ákveðið að gefa út
Gesti í gamla trénu.
Þessar bækur eru báðar úr
norrænum barnabókaflokki,
Barndomslandet. Fjórir sér-
fræðingar um lesefni barna
hafa valið í hann ljóð, sögur,
leiki og ævintyri og leitað víða
fanga í löndum heims. Þorsteinn
frá Hamri hefur þýtt báðar
bækurnar og aukið við íslensku
efni.
Briggskipið Bláliljan fékk
verðlaun Bonniers útgáfufyrir-
tækisins 1955 sem besta sænska
barnabókin það ár. Ári síðar
hlaut hún Nilla Hólmgeirssonar
skjöldinn, virtustu barnabókar-
verðlaun Svía. Þýðandinn,
Guðni Kolbeinsson, las söguna í
íslenska útvarpið fyrir fáum
árum.
Útgáfa Briggskipsins Blálilj-
unnar markar upphafið af nýj-
um bókaflokki, Sagnavali Bjöll-
unnar. I honum verða úrvals-
bækur frá ýmsum löndum, eink-
um ætlaðar börnum og ungling-
um.
ASIMINN KR:
22480
JH*rounbIfltiib
Borgfirzk
blanda
Ný Blanda úr BorgarfírSi. ÞjóSlegur fróSleikur, skopsögur,
gamanvísur, frásagnir afstysförum og dulraenum atburSum.
Bodil Erling
Forsberg Poulsen
Gavin Francis
Lyall Clifford
Æsispennandi njósnasaga.
Miskunnarlaus og grípandi.
BrjálaSur byssumaSur
hé/t í OO manns í gíslingu.
Asbjorn
Oksendal
Kossar hans kveiktu eld
í blóSi hennar.
Hvers vegna óttaSist hún
manninn sem hún elskaSi?
ÞEGAR NEYÐIN
ER STÆRST.
Margföld metsölubók
eftir Asbjörn 0ksendal.
Hrikaleg, sönn lýsing á
flótta úr þraelabúSum
nazista í Noregi.
Frásögn 0ksendals er
engu öSru lík. Hún er
svo spennandi að viS
stöndum bókstaflega á
öndinni.
ÞEGAR NEYÐIN
ER STÆRST,
er bók í algjörum sér-
flokki.
Hörpuútgáfan
Hörpuútgáfan