Morgunblaðið - 07.12.1980, Blaðsíða 22

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 7. DESEMBER 1980
54
BLðM
VIKUNNAR
UMSJÓN: ÁB.
Jólatré
Elstu heimildir um jóla-
tré á íslandi eru frá miðri
19. óld hjá einstaka kaup-
mannsfjölskyldum. Þessi
venja hlýtur að hafa átt
erfitt uppdráttar í trjá-
Jausu landi. en íslendingar
smíðuðu þá sín jólatré sjálf-
ir og eru af því fregnir frá
1880 — 1890. Þessi heima-
smíðuðu jólatré. skreytt
krækilyngi. sortulyngi eða
eini. tíðkuðust svo í sveitum
fram undir seinni stríðsár-
in. Það er fyrst milli
1940 — 1950 að lifandi jóla-
tré fara að verða almenn-
ingseign og nú ilma þau svo
að segja í hverri stofu á
jólunum.
Rauðgreni er algengasta
jólatréð hér á Norðurlönd-
útitré á almannafæri en
inni.
Það fer eftir aðstæðum
hvaða tré tíðkast sem jóla-
tré í hinum ýmsu löndum:
t.d. balsamþinur í Kanada,
blágreni í Þýskalandi,
rauðgreni í Danmörku og
Bandaríkjamenn taka
gjarnan það sem hendi er
næst, aka þá út í skóg og
velja og höggva trén sjálfir.
Okkar jólatré eru að mestu
flutt inn frá Danmörku og
er Landgræðslusjóður aðal
innflytjandinn. Fyrstu ís-
lensku trén komu á markað
1960—1970 og fer hlutur
þeirra vaxandi. Verð jóla-
trjáa er háð samþykki verð-
lagsyfirvalda og miðast við
innflutt jólatré sem eru í
Barrtré í Öskjuhlíð. Ljósm. V. Sigtr.
um, með grænu fíngerðu
barri og stendur vel.
Norðmannsþinur þykir
mörgum vera fegurst með
sitt mjúka ilnriandi barr.
Hann endist líka best. Þetta
er dýrasta jólatréð, kostir
þess, eftirspurnin og til-
kostnaður í uppeldi skapa
verðið.
Hvítgreni er einnig dálít-
ið notað. Það líkist rauð-
greni en ilmar öðruvísi.
Stafafura hefur orðið
vinsæl á síðari árum sem
íslenskt jólatré.
Blágreni er jólatré í Evr-
ópu og loks má nefna
Sitkagreni, barr þess er
hvasst og stingandi og það
er því frekar notað sem
80% tollflokki. Hér er þess
að gæta að íslensk skógrækt
er að mestu rekin sem land-
græðsla og þá erm uppi
önnur sjónarmið, það þarf
betra land og meira rými á
hvert tré ef rækta skal
jólatré sérstaklega. Slíkir
teigar eru þó til hérlendis,
t.d. í Skorradal og Hauka-
dal.
Þessu er annan veg háttað
annarsstaðar í Evrópu, þar
eru jólatré ræktuð á rýru
landi sem ekki nýtist til
annars. Enginn vafi er á því
að við getum ræktað öll
okkar jólatré sjálf. Kannske
gæti ræktun þeirra orðið
merkileg „aukabúgrein"
fyrir aldamót.
Sherlock Holmes
enn á ferð
KOMIÐ er út 3. bindið í
heildarúígáf'j á sögum og
ævintýrum Sherlock Holmes
eftir Arthur Conan Doyle.
í þessu þriðja bindi eru
þessar sögur: Konungur Bæ-
heims í vanda staddur, Tvífar-
inn, Rauðkollafélagið, Morðið
á tjarnarbakkanum, Glóald-
inkjarnarnir og Betlarinn með
vararskarðið.
Ævintýrin um Sherlock
Holmes byrjuðu að koma út
nokkru fyrir síðustu aldamót
og hafa fáar sögupersónur
unnið sér slíkt nafn sem hann.
Loftur Guðmundsson ís-
lenskaði sögurnar, en útgef-
andi er Sögusafn heimilanna.
Gettu
Við ætlum að leyfa ykkur
að spreyta ykkur á þessu
einfalda verkefni: Heldurðu
að hatturinn á myndinni sé
hærri en hann er breiður?
Lausn: Gf þú maelir hæð hans og
breidd, sérðu að málin eru ná-
kvæmlega eins.
Segið börnunum sögur
Margir foreldrar tala við börnin sín allt frá því að þau fæðast —
sumir meira að segja löngu áður en þau fæðast.
Það er góður siður að ræða við börnin sín um allt milli himins og
jarðar. Það er meira virði en margan grunar að börnunum sé mætt
með hlýju og skilningi allt frá fæðingu og jafnvel fyrr, því margir
vilja halda því fram, að heilsan og andlegt jafnvægi móður meðan á
meðgöngutíma stendur, séu mjög mikilvægir þættir fyrir heilsu
barnsins síðar á ævinni, andlega og líkamlega.
Nú er tími sumarleyfa og útivistar — þá megum við ekki gieyma að
lesa fyrir börnin eða segja þeim sögur, örva hugmyndaflug þeirra og
auka orðaforða þeirra — byggja upp fyrir framtíðina!
Dular-
fullur
eldspýtu-
stokkur
Settu eina eldspýtu þvert
yfir hálftæmdan eldspýtu-
stokk, eins og sýnt er á
myndinni. Með því festirðu
afganginn af eldspýtunum.
ftí sýíir nú vinum þínum
eldspýtustokkinn, en gSSÍÍf
þess vel að opna hann
tæplega til hálfs, svo að
þversum-eldspýtan sjáist
ekki. Síðan snýrðu eld-
spýtustokknum við og viti
menn — eldspýturnar falla
ekki niður. Þá segirðu vin-
um þínum, að þú getir látið
þennan undra-segulmagns-
kraft hverfa, þegar þú
óskar þess. Þú þrýsir á enda
stokksins eins og sýnt er á
annarri mynd, snýrð
stokknum við og sjá: allar
eldspýturnar detta úr
stokknum!
Hvílíkur galdramaður!
Sniglaleikur
í flestum spilum er leikurinn í því fólginn að komast sem fyrst í
mark. í þessum leik er það öfugt. Sá, sem kemur síðastur í mark (þið
reynið sem sagt að fá sem lægsta tölu á teningnum), hefur unnið.
Sniglar fara nefnilega aldrei hratt yfir eins og þið vitið. Þið getið svo
teiknað þetta upp á stærra blað og skipt því eins og á myndinni,
notað tölur eða eitthvað álíka, og svo auðvitað tening.
Tvær
í einu
höggi
Farartækið er
hvorki stórt né
flókið. Það rúm-
ar samt tvo ef
samkomulagið
er gott. Ög það
er það svo sann-
arlega. Af
hverju ekki að
leyfa öðrum að
vera með sér og
njóta bílferðar-
innar?
Þegar börnin
eldast og þrosk-
ast gefa þau
„samvinnunni"
meiri gaum og
hafa þá gaman
af því að vera
með öðrum.