Morgunblaðið - 08.06.1986, Qupperneq 28

28
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 8. JÚNÍ1986
Sendum öllum
sjómönnum landsins
heillaóskir
í tilefni sjómannadagsins
SAMBAND ÍSLENSKRA SAMVINNUFÉLAGA
@ Sjávarafurðadeild
SAMBANDSHUSINU REVKJAVÍK SÍMI28200
LESARA
DR. MICHAEL J. KAMI, FYRRUM
FRAMKVÆMDASTJÓRA IBM, OG
XEROX ÞEGAR UPPGANGUR
FYRIRTÆKISINS VAR SEM
MESTUR. SÍÐUSTU ÁRIN HEFUR
DR. KAMI STUNDAD RANNSÓKNA-
STÖRF OG STARFAO VID
RÁÐGJAFAFYRIRTÆKI SITT
CORPORATE PLANNING INC.
MEGINEFNI NAMSTEFNUNNAR:
• Hvaða þættir hafa áhrif á efna
hagsmál heimsins i dag?
• Hvers vegna duga einfaldar hag-
fræöikenningar ekki lengur?
• Hvemig getur sjálfvirkni og
starfshvatning gjörbreytt rekstri
ykkar?
• Hvernig getur innri endurskipu-
lagning og breyttir stjórnunar-
hættir snúið dæminu við?
DR. MICHAEL J. KAMI
Á HÓTEL SÖGU, SÚLNASAL
13. JÚNl 1986 KL. 8.45-16.00
' * Hvernig lifa skal við vaxandi
opinber afskipti og reglur.
• Hvað er „gap analysis
technique“ og „management by/
platitude“?
I* Hvaða utanaðkomandi þættir
munu hafa áhrif á rekstur fyrir-
tækja i framtiöinni?
I • Hvaóa þjóöféiagsbreytingar
verða næstu árin?
• Hvemig skal mæta breytingum
og notfæra sér möguleikana?
ÞÁTTTAKENDUR:
Námstefnan er ætluð yfirstjórn-
endgm fyrirtækja og stofnana,
þeim sem stunda áætlanagerö
og stefnumörkun, ráðgjöfum,
stjómmálamönnum og kennurum j
viðskipta
um I

Stjórnunarfélag,
íslands
KYNNINGAR-
BÆKLINGUR VERÐUR
SENDUR ÞEIM ER
ÞESS ÓSKA.
Menn og skíp
Békmenntir
Erlendur Jónsson
Skipstjórar og skip II.
368 bls.
Ritstj. Jóhannes Ingólfsson.
Útg. Skipstjórafélag íslands.
Reykjavík, 1986
Samgöngusögunni hefur lítt ver-
ið sinnt hingað til. Skipstjórar og
skip eftir Jóhannes Ingólfsson er
framlag til hennar. FYemst í bókinni
er forspjall eftir Jón Eiríksson skip-
stjóra sem ber yfirskriftina: Sigl-
ingar fslendinga í fomöld og á
miðöldum. Þar er að vísu farið
fljótt yfir sögu. En fróðleg er
samantektin, meðal annars fyrir þá
sök að efnið er skyggnt og skoðað
frá sjónarhóli farmanns. Þá kemur
ítarlegt Ágrip af sögu Skipstjóra-
félags í fimmtiu ár eftir Jóhönnu
Kristjónsdóttur. Mann kann að
furða að Skipstjórafélagið skuli
ekki vera eldra en fímmtíu ára.
Þess ber þá að geta að stéttin var
fámenn framan af og erfítt fyrir
sjómenn að koma saman til félags-
stofnunar af skiljanlegum ástæð-
um. í ritgerð Jóhönnu kemur fram
að félagið sinnti ekki mikið beinni
hagsmunabaráttu framan af, en
hefur hert róðurinn á því sviði eftir
því sem tímar hafa liðið.
Næst er skipstjóratal, tekið
saman af ritstjóranum, Jóhannesi
Ingólfssyni, en byggt á fyrra skip-
stjóratali Jóns Eiríkssonar sem út
kom 1971. Eins og í »tölum« af
svipuðu tagi eru þama stutt ævi-
ágrip með mynd af hveijum og
einum — í stærstu dráttum sams
konar jipplýsingar um alla. Heimild-
ir eru oftast sóttar til mannanna
sjálfra, en stundum líka til afkom-
. enda eða annarra venslamanna.
Einnig er mikið stuðst við skips-
hafnaskrár.
Vafalaust mætti draga saman
eftir æviágripum þessum ýmiss
konar tölulegar upplýsingar. Til
dæmis er fróðlegt að skyggnast
eftir uppruna íslenskra skipstjóm-
armanna. Fljótt á litið sýnast þeir
flestir koma frá sjávarsíðunni. Ein-
hlítt er það þó ekki. Stöku skipstjóri
var í heiminn borinn þar sem ekki
sér til sjávar. En slíkt telst fremur
til undantekninga. Langflestir ís-
lenskir skipsljórar byijuðu kom-
ungir til sjós, ólust upp við sjó og
á sjó.
Skipstjórastaðan þótti og þykir
auðvitað enn vera ábyrgðar- og
virðingarstaða. Því hafa margir
skipstjórar verið sæmdir heiðurs-
merkjum. Og þeir, sem í land hafa
snúið áður en starfsævi lauk, hafa
þá alla jafíia horfíð að einhvers
konar stjómunarstörfum. í vitund
þjóðarinnar hefur löngum leikið
ljómi um störf farmannsins. Eink-
um mun margur hafa öfundað far-
menn í þann tíð er fæstum auðnað-
ist að komast út fyrir landsteinana.
En við lestur þessa skipstjóratals
má einnig komast að raun um að
starf skipstjómarmanna er áhættu-
samt. Og fæstir ljúka þeir ævi sinni
svo að þeir rejmi ekki einhvers
konar háska í fangbrögðunum við
ægi.
I síðarí hluta bókarinnar er svo
Skipaskrá. Skipatal mætti líka
nefna hana því skráin er byggð upp
á svipaðan hátt og æviágripin í
fyrri hlutanum: sams konar upplýs-
ingar um öll skip og meðfylgjandi
mynd.
Margt riflast upp við lestur skipa-
skrárinnar. Á tímum strandferð-
anna vom skipin svo snar þáttur í
Jóhannes Ingólf sson.
lífí þjóðarinnar að hvert mannsbam
við sjávarsíðuna þekkti með nafni
— og flestir líka af útliti — hvert
einasta skip sem sigldi á hafnir
landsins. Þegar skip kom að landi
í þorpi eða smákaupstað dreif íbú-
ana með tölu niður á bryggju, unga
og gamla, þó ekki væri til annars
en að sjá framandi andlit. Þeir, sem
fara þurftu landshluta milli, tóku
sér gjaman far með strandferða-
skipunum. Meðal slíkra var Súðin
sem klauf hægt en örugglega öldur
hafsins áratugum saman. Smíðuð
var hún í Þýskalandi 1895 sam-
kvæmt skipaskránni og var að
lokum seld tii Hong Kong 1952. Á
ámnum milli styijaldanna sigldi
Esjan á hafnir landsins — hin fyrsta
með því nafni. Síðan kom Esja II.
sem lengi var í sams konar ferðum.
Og einnig Hekla sem var ekki
aðeins notuð til strandferða heldur
líka til farþegaflutninga til Norður-
landa. Undirritaður fór tvisvar eða
þrisvar þess háttar ferð. Var þá
fyrst siglt til Bergen, þaðan innan
skeija suður með Noregi, því næst
út undir Haugasundsbrúna og að
lokum sem leið lá til Kaupmanna-
ræðaníta^eg^
Þæreru meiriháttargóðarnýju Goðapylsumar á grilliðeð’ípottinnogsvo
og bragðið þaðhrífur já minnamánúsjá.
líka í veislumar