Morgunblaðið - 17.08.1986, Page 57

Morgunblaðið - 17.08.1986, Page 57
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 17. ÁGÚST 1986 57 Unnið að varanlegri gatnagerð á Hverf isgötu um 1923. Ljósm. Karl Nilscn/Kópia Ljósmyndasafnið. mynd fylgi. Eins og oft vill verða með menn sem standa samtíð sinni framar, þá var Frímanni hér fálega tekið, og sigldi hann því utan árið 1895, vonsvikinn maður. En einu hafði hann þó áorkað, og það var að koma umræð- ur um rafmagnsmál hér á stað, svo um munaði. Næsta áratug og ríflega það var mikið deilt um hver væri heppilegasta leiðin sem við Reykvíkingar gætum farið í okkar raforkumálum. Fyrsta skrefíð í átt til raf- væðingar tóku Reykvíkingar með byggingu gasstöðvar 1909—1910. Frá gasstöðinni á þriðja hundrað ljósum, og segir sagan að sumum hafi þá fundist bjart sem á degi. En þótt gasið mæitist vel fyrir þá vissu menn að hér var aðeins um áfangasigur að ræða, og framtíðin bæri í skauti sér rafvæðingu bæj- arins. Og ekki leið á löngu þar til uppi voru háværar raddir um virkjun inn við Elliðaár. Hófst nú sjö ára málþóf sem endaði með því að bæjarstjóm samþykkti byggingu Elliðaárvirkjunar, í árslok 1919. Allt að 100 manns unnu við virkjunarframkvæmdir inn við Eiliðaár 1920, og Gullborinn í Vatns- mýrinni. Bor þessi var upphaf lega not- aður til að leita að vatni og er menn þóttust við það verða varir við gull, greip um sig mikið æði í Reykiavík, og ríkti hér sannköll- uð Klondike- stemmning um tíma. Ljósm. Magnús Ólafsson/Kópia Ljósmyndasafniö. Haf nargerðin haf- in. Járnbrautin á Grandagarði 1913. Ljósm. Magnús Ólafsson/Kópía Ljósmyndasafnið. Reykjavíkurhöfn hefur æ síðan verið lífæð höfuðstað- arins og miðstöð stórs kaupskipaflota, og tæplega verður lengur um það deilt að höfnin á stærstan þátt í örum og glæsilegum upp- gangi Reykjavíkurborgar á þessari öld. Gasstöðin og- Elliðaárvirkjun Hugmyndin um virkjun Þeir sem unnu að gr jótnámi til haf n- argerðarinnar úr Öskjuhlíð. Myndin er tekin í Ösk juhlíð um 1915. Ljósm. Magnús Ólafsson/Kópia Ljósmyndasafniö. Elliðaáa er oft rakin til Frímanns Amgrímssonar, Vestur-íslendings sem ytra hafði starfað hjá General Electric Co., en hann kom til Reykjavíkur í tvígang til að vinna þessari merku hug- við Hlemm var gasið leitt til bæjarbúa í pípum, en ekki leið á löngu þar til flest heim- ili í bænum höfðu tekið gasið í sína þjónustu. Þann 1. sept- ember 1910 var svo bærinn lýstur upp í fyrsta sinn með Dieselvaltari við gatnagerðí Reykjavík upp úr 1920. Ljósm. Karl Nilscn/Kópia Ljósmyndasafnið. náðist þá að ljúka við virkj- unina að mestu leyti, og þann 27. júní 1921 opnaði Kristján X. virkjunina formlega. EU- iðaárstöðin var síðan eina raforkustöð Reykvíkinga þar til Ljósafossstöðin í Soginu tóktilstarfa 1937. Að lokum ber og að geta þess að auk fyrrgreindra stórframkvæmda þá blómstraði gatnagerð á þess- um árum hér í bænum. Með útfærslu byggðar litu nú nýjar götu dagsins ljós eins og Bárugata, Ránargata, Öldugata auk Ægisgötu, og aðrar tóku að byggjast fyrir alvöru svo sem Lindargata, Njálsgata, Klapparstígur og Grettisgata. Húsum fór fjölgandi við Tjarnargötu, og þá var bætt við ýmsar eldri götur svo sem Hverfísgötu (neðst) og Ingólfsstræti. Þá voru gerðar gagngerar end- urbætur á flestum götum gamla miðbæjarins og nutu menn þar gufuvaltarans Bríetar í ríkum mæli. Viðtal: ívar Gissurarson Heimildaskrá: Lúðvík Kristjánsson: Úr bæ í borg — Endurminningar Knud Zimsen, Rvík 1952. Vilhjálm- ur Þ. Gíslason: Reykjavtk fyrr og nú, Rvík 1948. Ágúst Jósefsson: Minningar og svipmyndir úr Reykjavík, Rvík 1959.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.