Morgunblaðið - 18.12.1988, Blaðsíða 28

28
liV
MORGUNBLAÐIÐ
VERÖLD/HLAÐVARPINN
SUNNUDAGUR 18. DESEMBER 1988
mnf tií-1 r iHr ■ ■>*'»« * _____
Slökunarstefnan og
kjúklingakóngurinn
MARGT bar á góma í bandarískum Qölmiðlum í sambandi við heim-
sókn Gorbatsjovs þótt hún yrði endaslepp að þessu sinni vegna at-
burðanna í Armeníu. Að sögn þeirra átti til dæmis hinn sovéski leið-
togi að hafa falast eftir aðstoð eins „konunganna" í kjúklingafram-
leiðslu Bandaríkjanna, Franks Perdues, við að blása nýju lífi í mat-
vælaframleiðslu Sovétríkjanna, en úrbætur á því sviði eru taldar
afar þýðingarmiklar fyrir framtíð „perestrojkunnar".
Upphafið var að Yuri Dubinin,
sendiherra Sovétríkjanna í
Bandaríkjunum, fór með hóp land-
búnaðarsérfræðinga í heimsókn í
aðalstöðvar Franks Perdues í Mary-
land 24. okt. sl. Þar er margt að
sjá því Perdue er fjórði stærsti
kjúklingaframleiðandi í þessu „landi
kjúklinganna" og skari bænda á
austurströndinni ræktar fyrir hann
sex og hálfa milljón kjúklinga á
hverri viku. Perdue hefur verið að
athuga, hvort ekki sé unnt að koma
kjúklingum á borð sovéskra borg-
ara. Hann ávann sér frægð og
frama og ruddi kjúklingum sínum
braut á bandarískan neytenda-
markað með því að koma sjálfur
fram í sjónvarpsauglýsingum sínum
og segja: „Það þarf mikinn harðjaxl
til að framleiða lungamjúka kjúkl-
inga.“
Frægasti útvarpsmaður Sovét-
manna í Bandaríkjunum, Vladimir
Pozner, segir að bezta leiðin til að
ná pólitísku trausti sovéskra borg-
ara sé um maga þeirra, og það sé
lífsspursmál fyrir slökunarstefnu
foringjans, að unnt sé að ná fram
umbótum í framleiðslu og dreifingu
matvæla.
Og sendiherrar, kjúklingafram-
leiðendur og aðrir hafa ekki staðið
með hendur í vösum og rætt um
þessi mál. Frank Perdue er búinn
að kynna sér kjúklingaframleiðslu
í Sovétríkjunum og þar verður
áreiðanlega einhverskonar „kjúkl-
ingabylting" á næstu mánuðum.
Við heimkomuna vildi Perdue ekki
beinlínis staðfesta það sem gárung-
arnir segja; að kjúklingar í Sov-
étríkjunum séu svo magrir, að menn
efist um að þeim hafi verið slátrað,
heldur hallist fremur að því að þeir
hafi verið sveltir í hel. Hann sagði
kjúklingana „rýra og bringur þeirra
litlar" en það stafaði af skorti á
prótíni og úr því væri auðvelt að
bæta. Aðeins 15% af fæðu þeirra
er korn, samanborið við 60% í fóð-
urblöndu kjúktinganna á búgörðum
Perdues.
Korn er auðvitað fáanlegt á
heimsmörkuðum, en ekki gegn
rúblum. Og þar sem rúblan er ekki
viðurkenndur gjaldmiðill ríkja á
milli kaupa Sovétmenn flestar sínar
nauðsynjar í vöruskiptum. Eins og
er hafa þeir ekkert til að láta af
hendi í skiptum fyrir kornið.
Pepsi Cola er þegar komið á
markað í Sovétríkjunum í skiptum
fyrir Stolichnaya vodka, sem verið
hefur meiriháttar útflutningsvarn-
ingur í Sovétrílq'unumj Og Pepsi j
Cola hefur náð slíkum/vinsældum,
að allur yodkastraumurinn frá Sov-
étríkjunum nægir rétt fyrir inn-
streymi Pepsi Cola þangað.
Heimsókn Perdues til Sovétríkj-
anna sýndi og sannaði að Sovét-
menn þarfnast hjálpar til að bæta
kjúklingaframleiðslu sína. Sovéskir
kjúklingar ent svo þurrir og seigir
að sérstaka aðferð þarf til að mat-
reiða þá svo að úr verði lystug og
lungamjúk fæða.
Frank Perdue segir, að kjúkling-
ar gætu leyst Sovétmenn frá árviss-
um skorti á matvælum, því af kjúkl-
ingum megi fá eitt pund af kjöti
fyrir hvert pund af fæðu sem þeir
eru aldir á — eða helmingi meiri
kjötafurðir en af svínum.
Helst er talið að ef Frank Perdue
gengur til liðs við Sovétmenn á
þessu sviði felist aðstoð hans í út-
vegun tækja til að hreinsa, sundur-
lima og úrbeina kjúklinga — en þá
hlið málanna hafa stjórnendur sov-
éskrar kjúklingaframleiðslu alger-
lega vanrækt.
En Sovétmenn hafa séð að bætt
kjúklingaframleiðsla getur verið
lausn á mörgum þeirra vandamál-
um — fæðuskorti, auknu fæðuúr-
vali og síðast en ekki síst gæti hún
sannfært sovésku þjóðina um ágæti
„perestrojkunnar" eða slökunar-
stefnunnar.
I skammdegisamstri
hér nyrðra
Trúboðinn á fullri ferð.
Kristniboði á
400 kúbikum
ANNIR jólanna eru nú hvað
mestar hér fyrir norðan og allt
er miðað við að hin heilaga ró
megi færast yfir á aðfangadag,
þótt margir bendi á að núna séu
jólin óttalega stutt, varla nema
rétt eins og hver önnur helgi.
En það er sama þótt jólin séu
stutt, eins og það heitir. Allir
virðast vera til þess búnir að
Ieggja allt að því lífið að veði svo
halda megi jól með hefðbundnu
móti. Þetta getur gengið of
langt. Ég held að ekki sé seinna
vænna að reyna að slaka á, finna
sér stundir til að hvíla sig frá
amstrinu, ef jólin eiga að verða
gleðileg og heilög ró í faðmi fjöl-
skyldu en ekki aðeins helgin sem
maður er ekki að vinna!
eim gleymist sem tala um stutt
jól og löng í seinni tíð að jólin
eru alltaf jafnlöng samkvæmt
tímatalinu. Þau hefjast á jóladegi
sjálfum með aðfangadag sem eins
konar aðlögunartíma, og þeim lýkur
á þrettándanum, sem flestir hafa
gleymt að er þrettándi dagur jóla.
En þama mitt á milli eru svo ára-
mótin sjálf. Annað tækifæri sam-
vem og sáttar með fjölskyldum.
Gamla árið kveður — splunkunýtt
og ónotað kemur í staðinn.
Gamlárskvöld er alltaf merkilegt.
Því fylgir spenna: Hvemig verður.
skaupið í ár? Er nægur snjór tii að
stinga niður flugeldaprikunum?
Hangir hann annars sæmilega kyrr
svo hægt verði að skjóta? Eg held
ég verði aldrei svo gamall að ég
hætti að haga mér eins og bráðlát-
ur krakki við að skjóta flugeldum.
Ég hef talið sjálfum mér trú um
að ég keypti þetta nú bara til að
styrkja Hjálparsveit skáta. Ég veit
hins vegar að það er ekki eina
ástæðan.
Skátamir hafa séð okkur fyrir
flugeldum hér nyrðra og ég hef
haft þá trú að þannig ætti það að
vera. Þeir hafa langa reynslu og
hafa með henni aflað sér þekkingar
til að vita hvað þeir eru með í hönd-
unum. Og þetta er næstum eina
tekjulind þeirra til að halda uppi
tækjum og flokkum fólks sem hvað
eftir annað hefur bjargað mannslíf-
um, mun oftar en hrópað er um það
í fréttum. „Enginn veit fyrr en allt
í einu“ sagði vinur minn einn og
einmitt þannig er með slysin, þau
gera ekki boð á undan sér. Þá er
líka eins gott að eiga hjálparsveit
sem hefur haft næga peninga til
að halda tækjunum sínum gang-
andi. Þá er of seint að fara að gera
við! Nú eru hins vegar íþróttafélög
meira og meira að ásælast þessa
tekjulind. Mér finnst þau ættu að
láta skátana eina um hana. Það
gæti komið báðum að gagni.
Það var annars dálítið jólalegt
og hátíðlegt niðri í bæ á laugardag-
inn fyrir viku, þegar kveikt vom
ljós á jólatrénu á Torginu. Þama
var komið stórmyndarlegt tré að
gjöf frá. vinabænum Randers, en
skógfræðingar okkar höfðu lagfært
Morgunblaðið/Rúnar Þór Björnsson
það smekklega eftir skemmdir í
flutningi. Blásaraflokkur lék nokk-
ur jólalög í frostnepjunni og foreldr-
ar með kappdúðuð böm á háhesti
stóðu í kring. Bæjarstjóri flutti er-
indi, þar sem hann rakti rætur jóla-
trésins til upphafsins, Ingimar Ey-
dal, sem er norrænn maður, flutti
ávarp félags síns og kaupfélags-
stjórinn fór með jólahugvekju uns
lítil stúlka ýtti á takka og tendraði
ljósin hvít og mörg. Söngfólk úr
Passíukórnum, Menntaskólakóm-
um og Bamakórnum tók þá nokkur
jólalög og það var dansað kringum
tréð um stund, en því miður var
of kalt til að þetta yrði langt jóla-
ball. Svona samvemstund hafa
Akureyringar ekki átt lengi. Hér
hefur nefnilega ekki verið neitt
aðaljólatré eins og í öðmm borgum.
En ekki er allt í jafnmiklu bróð-
erni þessa skammdegisdaga. Það
vakti athygli hér um daginn að
íþróttaandi og bræðralag virðist
meira í orði en á borði. Framarar
í Reykjavík kærðu KA-menn á
Akureyri eftir að þeir síðarnefndu
höfðu unnið handboltaleik í 5.
flokki. Um er að ræða stráka, þetta
ellefu eða tólf ára, og glæpur KA-
manna var sá að þeir höfðu í liði
sínu dugnaðarstelpu, sem er meira
að segja yngri en strákarnir. Sér-
fræðingur minn í íþróttum sagði
mér að þessi stelpa hefði alla tíð
verið í íþróttum með strákum. Hún
hefði verið fyrirliði þeirra í fótbolta
og valin besti knattspymumaðurinn
á Tommamóti í Vestmannaeyjum í
sumar. Þegar strákarnir hefðu ver-
ið spurðir hvemig þeim fyndist að
hafa stelpu í liðinu hefðu þeir ekki
skilið svona vitlausa spurningu.
Þeir ætluðust til þess að borin væri
full virðing fyrir fyrirliðanum
þcirra!
Mér finnst þetta kæmmál hall-
ærislegt. Mér fínnst ljótt að troða
svona kynjafordómum upp á heil-
brigða krakka sem njóta þess í sak-
leysi sínu að vinna saman. Ég get
ekki ímyndað mér að þetta sé rétt
íþróttauppeldi. Ef til vill er þetta
leiðinlegra svona rétt fyrir jólin,
þegar allir eiga að vera góðir og í
heilagri ró.
Jólin koma samt og svo koma
áramótin. Fömm varlega. Vemm
lifandi. Það er svo gott. Gleðilega
hátíð!
Sunnudagsmorgunn. Fáfarin
gata í einbýlishúsahverfi. Börn
í boltaleik. Ærsl og hlátrasköll.
Ógnþmngnir vélaskellir úr ijarska.
Nálægt. Mótorhjól bremsar í boga.
Börnin hættualeik. Horfa. Forvitin.
Maðurinn er dökkur yfirlitum.
Dökkt sítt hár. Dökkt alskegg.
Svartur leðursamfestingur ... uti-
dyr einbýlishúsanna rifnar upp.
Óttaslegnar mæður hlaupa út.
Draga börnin inn. Útidyr skella í
lás .. . Loðfóðrað gallavesti. Á bak-
inu einkennismerki. Kross. Kristi-
legu vélhjólasamtökin í Danmörku.
Uppsprettan...
Maðurinn heitir Lars Poulsen og
þetta er ekki í fyrsta sinn sem hann
fær svona móttökur. í Danmörku
þarsem öflugar mótorhjólaklíkur a
la Hells Angels spæna upp þjóðveg-
ina og em oft í fréttum vegna glæpa
og grimmdarverka, setja margir
samasemmerki á milli mótorhjóla-
töffara og ofbeldis. En sú ímynd á
kannski eftir að breytast og skipta
um inntak.
Lars Poulsen er nefnilega kristni-
boði. Hann er formaður nýstofnaðra
vélhjólasamtaka, Uppsprettunnar,
þarsem meðlimirnir em hvom-
tveggja í senn með ólæknandi bif-
hjóladellu og mjög trúaðir. Mark-
miðið er að sameina þessi tvö brenn-
andi — og í hugum flestra ekki
beint samrýmanleg — áhugamál:
hittast og spá í hestöfl og kú-
biklítra, Yamaha og Kawasaki,
þjóta um þjóðvegina í óvígum hóp-
um, fíla leðrið... En í stað þess
að sturta í sig bjór, sniffa kók,
reykja hass og láta illum látum, —
lesa uppúr Biblíunni, syngja sálma,
biðja og boða öðmm vegfarendum
fagnaðarerindið.
Nafn samtakanna er sótt í Jó-
hannesarguðspjall (4, 14): „Því
vatnið, sem ég gef honum, verður
í honum að lind, sem streymir fram
til eilífs lífs.“
Það þýðir tvennt. Jesús er sú
uppspretta sem við ausum af, og
vonumst um leið til að verða lindin
sem fleytir boðskap hans áfram til
annarra," segir Lars Poulsen. Hann
vonar jafnframt að jarðbundnari
ósk hans um að geta skipt 400
kúbikum út fyrir 920 rætist í ná-
lægri framtíð.