Morgunblaðið - 26.06.1991, Blaðsíða 20

20
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 26. JÚNÍ 1991
Reuter
Jón Baldvin Hannibalsson utanríkisráðherra ræðir við utanríkisvið-
skiptaráðherra Finnlands, Pertti Salolainen, á fundinum í Salzburg
í gær.
Prestastefna sett á Hólum:
Rætt um kirkjuna í breyttu
o g fjölbreytilegu samfélagi
Sauðárkróki.
SETNINGARATHÖFN Prestastefnu íslands 1991 fór fram í Hóladóm-
kirkju kl. 13.30 í gær. Athöfnin hófst með samleik þeirra Harðar
Askelssonar á orgel kirkjunnar og Rutar Ingólfsdóttur á fiðlu.
Þá flutti herra Ólafur Skúlason
biskup ávarp og sagði prestastefnuna
setta. í setningarræðu sinni drap
biskup á íjölmörg málefni kirkjunn-
ar, og í upphafí minntist nann nýlið-
ins atburðar sem var vígsla séra
Bolla Gústafssonar til embættis
vígslubiskups á Hólastað. í framhaldi
af því gerði hann að umtalsefni stöðu
hinna fornu biskupsstóla Hóla og
Skálholts, en ekki hefur enn orðið
af því að séra Jónas Gíslason settist
að á Skálholtsstað sem vígslubiskup
og hæfí þar störf. „Fer ekki á milli
mála, að flutningi þangað tengjast
vonir aukins starfs og góðra um-
svifa,“ sagði biskup.
Biskup kvað miklar vonir bundnar
við starfsemi kirkjumiðstöðvar á
Austurlandi sem væntanlega yrði
vígð nú í sumar, og taldi hann að
þar yrði ein af mörgum andlegum
aflstöðvum kirkjunnar í framtíðinni.
Þá vék biskup á kirkjunni í samfé-
laginu, og með fjölbreytileik samfé-
lagsins og einnig þeirra þátta í
kirkjuiífinu sem því tengdust í huga
væri líka efni þessarar prestastefnu
valið, en það er „Kirkjan í breyttu
þjóðfélagi".
„Við getum aldrei fótað okkur í
breyttum heimi, ef við þekkjum ekki
stöðu okkar heimafyrir. Og kail
tímans sem kirkjan hlýtur sérstak-
lega að leggja eymn að, er hróp á
hjálp, um aðstoð, leiðbeiningu og
skilning,“ sagði biskup. .
Miklar breytingar hafa átt sér stað
á síðustu árum í aðbúnaði safnaða í
kirkjum og safnaðarheimilum, en nú
er starfandi nefnd undir forystu séra
Bernharðs Guðmundssonar, sem á
að gera tillögur um frekari opnun
safnaðarheimilanna fyrir starfí með
börnum og unglingum, og liggur nú
fyrir skýrsla um tilraunastarf sem
unnið var á síðastliðnum vetri.
Þá minntist biskup látinna presta
og prestkvenna, og gerði í stuttu
máli grein fyrir ævi þeirra og störf-
um.
Á prestastefnunni liggur frammi
safn sálma, sumra eidri en annarra
nýrra, sem hópur áhugafólks í
prestastétt hefur tekið saman. Ekki
er þessu safni ætlað að koma í stað
sálmabókarinnar, heldur að vera við
hlið hennar og ef til vill sérstaklega
að efla almennan kirkjusöng.
í lokaorðum sínum minnti biskup
á stofnun kristinnar kirkju á hvíta-
'sunnu, og þá atburði er þá urðu er
postularnir meðtóku gjöf heilags
anda, skildu ekki en beygðu sig þó
fúslega fyrir.
Fundur utanríkisráðherra EFTA og fulltrúa EB um Evrópska efnahagssvæðið:
EB hefur dregið í land sökum
ágreinings innan bandalagsins
„Þetta tungumál eigum við að
temja okkur. En það er mál kærleik-
ans. Við túlkum það í stuðningi við
þá sem bágt eiga og köllum útrétta
kærleikshönd. Og við sýnum það
ekki síður í samféiagi okkar sjálfra
prestanna og annan-a, sem leiða
skulu það verk. En sami máttur og
lét hvern skilja á hinni fyrstu hvfta-
sunnu og enn á að færa hvem nær
öðrum, á að móta svo samfélag að
það verði allt ljúfara og færri sær-
indafletir."
- segir Jón Baldvin Hannibalsson utanríkisráðherra
Salzburg. Frá Guðmundi Sv. Hermannssyni og Kristófer M. Kristinssyni, blaðamönnum Morgunblaðsins.
JÓN Baldvin Hannibalsson utanríkisráðherra segir að innra ósamkomu-
lag aðildarrílya Evrópubandalagsins (EB) standi í vegi fyrir því að
bandalagið viðurkenni þann pólitíska samkomulagsgrundvöll fyrir sjáv-
arútvegsmál sem lagður hafi verið á sameiginlegum ráðherrafundi
EB og Fríverslunarbandalags Evrópu (EFTA) í Lúxemborg fyrir viku.
„Evrópubandalagið segir að þær
tillögur sem fram voru lagðar á fund-
inum í Lúxemborg að því er varðar
hvorttveggja, sjávarútveg og þróun-
arsjóð, séu umræðugrundvöllur en
hafi ekki verið samþykktar. Það er
að segja að hinni tæknilegu skoðun
á þeim er ekki lokið," sagði Jón
Baldvin Hannibalsson er hann var
spurður um niðurstöðu fundar ut-
anríkisráðherra EFTA með Jaques
Poos, formanni ráðherraráðs Evr-
ópubandalagsins og Frans Andriess-
en, varaforseta framkvæmdastjórnar
EB, hér í Salzburg í gær.
Jón Baldvin segist túlka þetta
þannig að á leiðinni séu stífari kröf-
ur frá einhveijum aðildarlöndum
Evrópubandalagsins. „Þá reynir á.
Pólitískt samkomulag er fóigið í til-
lögunum sem settar voru fram í
Lúxemborg með skilyrðum. Tækni-
leg umræða er útfærsla á þeim. Ef
hér er um að ræða auknar kröfur
skrið, sagði Landsbergis.
Innan ramma Kielarvikunnar svo-
kölluðu áttu norrænir þingmenn fund
með Landsbergis, Arnold Ruutel,
forseta Eistlands, og gestgjafanum,
forseta þings Slésvíkur-Holtseta-
lands. Á fundinum lýsti Eyjólfur
Konráð Jónsson, formaður utanríkis-
málanefndar Alþingis, því yfir að
hann teldi að utanríkismálanefnd og
væntanlega Alþingi allt væri reiðu-
búið ti að skoða hvaða leiðir væru
eru þeir komnir út fyrir ramma þess-
ara tillagna," sagði utanríkisráð-
herra.
Pólitískt samkomulag áréttað
Jón Baldvin sagði í samtali við
Morgunblaðið á mánudag að ef ekki
ekki fengjust skýr svör frá EB um
túlkun fundarins í Lúxemborg þá
hefði orðið trúnaðarbrestur milli EB
og EFTA. Þegar hann var spurður
eftir fundinn í gær hvort um trúnað-
arbrest væri að ræða svaraði hann
að fundurinn í Salzburg hefði ekki
fjallað um neitt annað.
„Hann var um það: Stendur það
sem sagt var eftir Lúxemborgarfund-
inn? Eins og þeir hafa svarað því
hér, varfærnislega, þá sé það svo en
málinu sé alls ekki lokið. Það varð
trúnaðarbrestur um leið og Evrópu-
bandalagið fór að draga í land og
túlka Lúxemborgarfundinn á annan
heppilegastar til þess að Eystrasalts-
þjóðirnar öðluðust fullt frelsi. Hann
beindi jafnframt þeirri spumingu til
Landsbergis hvað íslendingar gætu
lagt af mörkum að svo stöddu.
Forseti Litháens svaraði því til að
tvö Norðurlandanna, þ.e. Danmörk
og ísland, hefðu viðurkennt stjórnir
Eystrasaltsríkjanna og sjálfstæði.
ísland hefði þó gengið allra þjóða
lengst í stuðningi við Eystrasalts-
veg. Þeir hafa hins vegar áréttað það
hér, Andriessen, sem lýsir sér sem
ábyrgum fyrir þessum samningum
og forseti ráðherraráðsins, sem er
auðvitað ábyrgur fyrir niðurstöðum
pólitískra samningafunda á ráð-
herrastigi að „accord politique"
(pólitískt samkomulag) hafi orðið í
Lúxemborg en tæknilegri skoðun sé
ekki lokið og málinu þar af leiðandi
ekki lokið," sagði utanríkisráðherra.
Frans Andriessen vildi í samtölum
við fréttamenn í gær ekki kannast
við að samkomulag um fiskveiðar
hefði náðst í Lúxemborg. En hann
vísaði því á bug að neitt það hefði
gerst í samningum EFTA og EB um
Evrópska efnahagssvæðið (EES)
sem grafið hefði undan trausti samn-
ingsaðilanna.
Þegar Morgunblaðið spurði Andri-
essen hvort hann teldi að EFTA hefði
oftúlkað eða misskilið viljandi niður-
stöðu fundarins í Lúxemborg svaraði
hann neitandi og sagði að ef hann
færi að halda slíku fram væri hann
um leið að segja að trúnaðartraust
milli samningsaðilanna hefði minnk-
að.
þjóðirnar með því að Alþingi hefði
samþykkt að taka upp stjórnmála-
samband. „Engin þjóð hefur gert
meira fyrir okkur,“ sagði Landsberg-
is. Hann bætti því við að íslendingar
gætu gert enn meira með því að
fullgilda þessa ákvörðun og þau skjöl
sem þegar lægju fyrir um stjórn-
málasamband. Þetta væri það besta
til að koma málum á skrið og það
besta sem nokkurt land gæti gert
fyrir Litháa.
Auk Eyjólfs Konráðs voru Alþing-
ismennirnir Guðmundur Bjarnason,
Gunnlaugur Stefánsson og Guðrún
Helgadóttir gestir þings Slésvíkur-
Holtsetalands á Kielai-vikunni.
Mismunandi hagsmunir
EB-ríkja
Jón Baldvin vísaði þessu sjónar-
miði einnig á bug og sagði að Evr-
ópubandalagið hefði dregið í land
vegna þess að innri erfiðleikar þess
væru óleystir. „Þar koma til mismun-
andi hagsmunir einstakra aðildar-
landa og við skulum ekki gleyma því
að það er ekki einungis Spánn heldur
Bretar og írar sem hafa sérsjónar-
mið (í sjávarútvegsmálum, innskot
Morgunblaðsins). Þegar ég segi að
innri vandamál EB séu óleyst þá á
ég við að það er ekki samkomulag
innan EB um að þær veiðiheimildir
sem Norðmenn buðu skuli allar koma
í hlut Spánveija á kostnað annarra,"
sagði Jón Baldvin.
Frans Andriessen sagði um þetta
að auðvelt væri að halda því fram
að ágreiningur væri innan EB. Lagt
hefði verið fram tilboð sem hefði í
raun aðeins snert tvær EFTA-þjóðir,
íslendinga og Norðmenn. Síðan
þyrftu 12 aðildarríki Evrópubanda-
lagsins að ná sameiginlegri niður-
stöðu og það gæti tekið tíma. „Ég
er viss um að við náum sameigin-
legri afstöðu til fiskveiða. En ég er
ekki viss um að hún verði fullkomn-
lega viðunandi fyrir EFTA,“ sagði
Andriessen.
Þegar Jón Baldvin Hannibalsson
var spurður hvort hann væri bjart-
sýnn á að takist að ljúka samnings-
gerðinni eftir mánuð sagði hann að
það færi eftir því hvort ráðherraráð
EB gæti leyst innri ágreiningsmál
bandalagsins á tilsettum tíma.
Samræmd túlkun
EFTA-ríkjanna
Utanríkisráðherra var loks spurð-
ur hvort það væri ekki áfall fyrir
hann ef sú lausn á sjávarútvegsdeil-
unum við EB og sem hann hefði
kynnt jtarlega fyrir fjölmörgum aðil-
um á Islandi reyndist ekki vera fyrir
hendi.
„Þér héfur væntanlega verið kennt
það ungum eins og mér að orð skulu
standa. Túlkunin EFTA-megin var
samræmd og alls staðar sú sama.
Og þegar hinir pólitísku ábyrgðar-
menn bandalagsins svöruðu spurn-
ingum hér þá sögðu þeir enn að þetta
hafi verið pólitískt samkomulag. Við
skulum því ekki tala um áfall fyrr
en ef það kemur á dagjnn að við það
samkomulag verði ekki staðið," sagði
Jón Baldvin Hannibalsson.
Þá fluttu ávörp Þorsteinn Pálsson
kirkjumálaráðherra, Jón Bjarnason
skólastjóri á Hólum sem bauð gesti
velkomna, og séra Jón Helgi Jónsson
sem kynnti bókina Sálmar 1991.
- BB.
Perlan:
Sími settur
í lyftuna
sem bilaði
SLÆM mistök iðnaðarmanna
gerðu það að verkum að viðvörun-
arkerfi virkaði ekki þegar 14
manns lokuðust inn í lyftu í útsýn-
ishúsi Hitaveitu Reykjavíkur,
Perlunni, sl. sunnudaginn, að sögn
Eysteins Jónssonar skrifstofu-
stjóra.
Eysteinn sagði að í lokaundirbún-
ingnum fyrir opnun Perlunnar hefðu
þau óafsakanlegu mistök verið gerð
af iðnaðarmönnum er störfuðu í hús-
inu að taka viðvörunarkerfi lyftunnar
úr sambandi. Slðan hefði viðvörunar-
kerfið ekki verið tengt aftur og þess
vegna hefði fólkið sem var lokað inn
í lyftunni ekki getað gert vart við
sig með viðvörunarbjöllu. Eysteinn
sagði að verið væri að yfirfara lyft-
una og laga hana.
Að sögn Eiríks Karlssonar, fram-
kvæmdarstjóra hjá Bræðrunum
Ormsson, er nú búið að tengja viðvör-
unarkerfi lyftunnar og skoða hana
vandlega. Einnig er búið lagfæra
viftu lyftunnar þannig að hægt er
að setja hana í gang inn í lyftunni.
Eysteinn sagði að í framtíðinni
yrði strangt eftirlit með lyftunni.
Jafnframt sagði hann að farið yrði
í öllu eftir tilmælum Vinnueftirlits
ríkisins og sími yrði setur í lyftuna.
En í skýrslu Vinnueftirlitsins er
mælst til þess að sérstakur sími sé
setur í lyftuna. Hákon Þorsteinsson,
tæknifulltrúi hjá Vinnueftirlitinu,
segir að full ástæða sé að setja síma
í lyftuna þar sem mjög langt sé á
milli hæða í Perlunni. Sem dæmi
nefndi Hákon að 20 metrar cru á
milli 1. og 2. hæðar.
Vytautas Landsbergis, forseti Litháens, í Kiel:
Engin þjóð gert jafnmikið
fyrir okkur o g Islendingar
ENGIN þjóð hefur gert jafnmikið fyrir Eystrasaltsþjóðirnar og Islend-
ingar, sagði Vytautas Landsbergis, forseti Litháens, á fundi með norr-
ænum þingmönnum í Kiel um helgina. Og þeir geta gert enn meira
með því að fullgilda skjöl sem þegar hafa verið gerð um stjórnmálasam-
band ríkjanna. Það væri hið besta til að koma sjálfstæðismálunum á