Morgunblaðið - 30.05.1993, Qupperneq 15

MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 30. MAÍ 1993
T-i r~V----. "i; ; 1—!—)/:; ;‘-1 '-r—r?n- ’*'**-frH*"
B 15
o.___L2__
sem bílumferð er töluverð. Hvað
hún er að sækja í rykmökkinn er
torséð. Tjaldurinn gerir þetta líka.
Spóinn er einnig í þurrlendinu. Það
er örðugt að finna spóaeggin þótt
stór séu, því spóinn er kænn og
laumast af eggjunum löngu áður
en menn nálgast þau. Skreiðist
síðan á milli þúfna uns hann er
kominn langt frá eggjunum og
rýkur þá upp með gjammi og velli.
Þykist eiga eggin á allt öðrum
stað heldur en raunin er. En
hreiðrin eru opin og eggin stór.
Hann á því úr vöndu að ráða er
loftvargamir svífa yfir í leit að æti.
Við þokumst nú nær sjónum,
landið gerist hijóstrugra. Víða er
urð, en á milli melöldur. Á melöld-
unum er viðbúið að stór svartur
og hvítur vaðfugl með langt rautt
nef sendi okkur tóninn. Þetta er
tjaldurinn sem er svo harður að
veija varpið að smærri fuglar
sækjast eftir að verpa í námunda
við hann. Eggin eru nokkuð stór
og brúnleit með breytilegum skell-
um. Þau geta verið samlit jörðinni
og eitt er víst, að það verður ekki
íburðarmikil hreiðurgerðin sem
kemur upp um hann. Tjaldurinn
rétt rekur nefið í mölina og ýtir
til nokkrum völum. Verpir síðan
beint á melinn. Það sama gerir
sandlóan og eru eggin hennar jafn-
vel enn samlitari en hjá tjaldinum,
ekki síst þar sem þau eru miklu
minni. Egg beggja eru brúnleit.
Menn ættu að gæta sín venju
fremur í þessu kjörlendi að stíga
ekki ofan á egg þessara fugla.
Sundfuglar
Sundfuglarnir eru auðvitað hin-
ir margvíslegustu, allt frá mávum
til anda og allt frá kríu til álfta.
menn sjá ekki til kvenfuglsins
getur verið örðugt að átta sig
hvor tegundin eigi óðalið. Ef kven-
fuglinn sést, þá er duggandarkoll-
an með ljósa skellu við nefrót.
Annars dökkbrún.
Buslandareggin eru ívið minni
og ljósari yfirlitum. Þeirra algeng-
ust eru stokkandareggin. Stokk-
öndin velur sér hina fjölbreytileg-
ustu varpstaði, allt frá frumskógi
gróðurs til harðamels undir báru-
jámsplötu. Finni menn urtandar-
hreiður þekkist það best á því
hversu smá eggin eru. Egg rauð-
höfða ívið lengri en egg stokkand-
ar. En þetta er örðugt.
Stærri mávarnir sem almenn-
ingur er líklegastur til að ramba
fram á í varplandi eru svartbakur
og sílamávur. Skyld„mennin“ kjói
og kría eru einnig algeng. Séu
menn á skúmaslóðum fá þeir
naumast mikið næði til að virða
fyrir sér eggin, svo aðgangsharður
er fuglinn. En egg skúmsins eru
í laut í sandi. Kjói og kría eru í
þurra mólendi og melupi og er
hreiðurgerð engin. Eggin með
brúnleitan grannlit og breytilegar
skellur, í sama móti og egg máva
og vaðfugla.
Svartbakur og sílamávur era í
þurrlendi, mólendi og hraunum.
Þeir nostra örlítið við hreiðrið, róta
til mosaflygsum og búa sér vænar
skálar. Sílamávar era oftast í
dreifðum byggðum og fínna menn
oft margar tómar skálar er þeir
ganga um sílamávsvarplöndr Oft
er eitt og eitt svartbakspar í síl-
amávsvarpinu og era egg svart-
baksins greinilega stærri. Annars
era svartbakarnir yfírleitt út af
fyrir sig eða í enn dreifðari byggð-
um. ,
Samlit
TJALDSEGGIN eru furðu samlit jörðinni, en fuglinn fær fallein-
kunn fyrir hreiðurgerð. Eða kannski 10?
Fyrst dettur mönnum í hug vot-
lendi og vötn. Ein tegund gerir sér
meira að segja flothreiður, flór-
goðinn, sem reyndar er að verða
sárasjaldgæfur. Hettumávur er
aftur á móti til muna algengari
og er oft með hreiðurdyngjur sínar
í sefínu. Þó ekki á floti. Eggin eru
tvö til þijú svona yfírleitt og í lita-
samsetningu svipar þeim til vað-
fuglseggja. Hreiður hettumávs eru
og oft á þurrara landi, en þá nærri
vatnsbakka eða sefí.
Andareggin era trúlega erfíðust
í greiningu. Ekki einungis vegna
þess að þau era afar lík, einlit, frá
einni tegund til annárrar, heldur
eru kvenfuglar anda oft furðu lík-
ir. Þótt fátt sé algilt í þessum efn-
um, þá virðast kafendur í heild séð
vera bundnari við að verpa í þétt-
um gróðri nærri vatnsbökkum. Þá
verpa kafendur á borð við duggönd
og skúfönd yfirleitt töluvert síðar
heldur en buslendur á borð við
stokkönd. Æðurin er undantekn-
ing meðal kafanda, bæði hvað
varðar varptíma og kjörlendi, en
æðurin kýs sér þurrlendi nærri
sjó, móa og/eða þýfi. Egg æðar-
fugls era einnig stærst andareggja
og með sterkasta græna litnum.
Eru því auðþekkt og auðfundin.
Ef menn eru á rölti við vötn inn
til landsins og fínna kafandar-
hreiður þá er líklegast að það til-
heyri duggönd eða skúfönd. Ef
Ránfuglar
Áður en farið frekar út í þessa
sálma er rétt að minna á, að lögum
samkvæmt má ekki fara að hreiðr-
um ama, fálka, smyrla og þeirra
uglutegunda sem hér er að finna,
sem raunar er einungis brandugla,
enn sem komið er. Hitt getur allt-
af hent að fólk rekist á þessi hreið-
ur án þess að hafa ætlað sér að
brjóta lög. Er þá heiðarlegast að
hafa sig á brott hið fyrsta. Líkleg-
ast er að fólk detti um smyrils-
og brandugluhreiður með þessum
hætti, enda era þeir liðflestu rán-
fuglar þessa lands þótt hvorug
tegundin sé algeng. Uglan verpir
gjarnan í kjarr- og hrísmóum,
stundum í votlendi. Eggin eru
hvít og geta verið all nokkur.
Smyrillinn er klettafugl, en stund-
um eru hreiðrin aðgengileg. Eggin
geta verið allt að 5 til 6 og eru
rauðbrún.
Þetta er yfirferð á hundavaði
vitum við vel. Mjög oft er fuglinn
sem eggin á að flögra í kring um
aðkomumanninn og er þá grein-
ingin auðveld svo fremi sem við-
komandi hafi lágmarksþekkingu á
algengustu fuglum landsins. Við
það hljótum við að miða. Það get-
ur hins vegar einnig hent að fugl-
inn er ekki við hreiðrið og þegar
svo ber undir gæti lýsing af þessu
tagi verið betri en ekki neitt.
Heimilistæki frá
eru vönduð og stílhrein SUMARTILBOÐ
h/f
ZANUSSI uppþvottavélar
eru til í tveimur gerðum, ZW
107 m/4 valk. og ID-5020
til innb. m/7 valkerfum. Báð-
ar f. borðb. fyrir 12. Hljóðlát-
ar - einfaldar í notkun.
Verð frá kr. 53.600,-
Gufugleypar frá ZANUSSI;
CASTOR; FUTURUM og
KUPPERSBUSCH eru bæði
fyrir útblástur eða gegnum
kolsíu.
Verð frá kr. 9.800,-
RAFHA, BEHA og KUPP-
ERSBUSCH eldavélar eru
bæði með eða án blásturs.
Með glerborði og blæstri. 4
hellur og góður ofn. 2ja ára
ábyrgð á RAFHA- vélinni. -
Frí uppsetning.
Verð frá kr. 38.300,-
Um er að ræða mjög marg-
ar gerðir af helluborðum:
Glerhelluborð m/halogen,
helluborð 2 gas/2 rafm. eða
4 rafm. hellur með eða án
rofa.
Verð frá kr. 22.400,-
ZANUSSI og KUPPERS-
BUSCH steikar/bökunarofn-
ar í fjölbreyttu úrvali og lit-
um. Með eða án blásturs -
m/grillmótor - m/kjöthita-
mæli - m/katalískum
hreinsibúnaði o.fl.
Verð frá kr. 36.000,-
KUPPERSBUSCH örbylgju-
ofnar í stöður 15 og 20 I.
Ljós í ofni, bylgjudreifir og
gefur frá sér hljóðmerki.
Verð frá kr. 19.700,-

Verð er miðað við staðgreiðslu.
Bjóðum upp á 5 gerðir
þvottavéla. 800-1000-1100
sn./mín. Með/án valrofa á
hitasparnaðarrofi. Hraðvél,
sem sparar orku, sápu og
tíma. Þvottavél með þurrk-
ara og rakaþéttingu. 3ja ára
ábyrgð - uppsetning.
Verð frá kr. 53.000,-
Þurrkarar, 3 gerðir, hefð-
bundnir, með rakaskynjara
eða rakaþéttingu (barki
óþarfur). Hentar ofan á
þvottavélina
Verð frá kr. 34.000,-
7 gerðir kæliskápa: 85, 106,
124, 185 cm á hæð. Með
eða án frystihólfs. Sjálfvirk
afhríming. Hægt er að snúa
hurðum. Eyðslugrannir -
hljóðlátir.
Verð frá kr. 30.000,-
Bjóðum uppá 9 gerðir
kæli/frystiskápa. Ymsir
möguleikar í stærðum: Hæð
122, 142, 175 og 185 cm.
Frystir alltaf 4 stjörnu. Sjón
er sögu ríkari. Fjariægjum
gamla skápinn.
Verð frá kr. 43.500,-
Frystiskápar. 50, 125, 200
og 250 I. Lokf&ir með plast-
lokum - eyðslugrannir - 4
stjörnur.
Verð frá kr. 32.300,-
ZANUSSI frystikistur 30(
213 og 400 I. Dönsk gæðt
vara. Mikil frystigeta. Ljós
loki. Læsing. 4 stjörnur.
Verð frá kr. 42.000,-
Okkar frábæru greiðslukjör - lánað til 30 mán.
Opið sem hér segir: Virka daga til kl. 18.
______Laugardaga frá ki. 10-16.___
VERSLUNIN RAFHA, HAFNARFIRÐI. SÍMI 50022 - LÆKJARGÖTU 22
VERSLUN RAFHA, REYKJAVÍK, SÍMI 620100 - BORGARTÚNI 26