Morgunblaðið - 30.10.1993, Page 16

f
16 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 30. OKTÓBER 1993
Morgunblaðið/Ámi Sæberg
Arekstur og velta
MAÐUR var fluttur á sjúkrahús eftir árekstur þriggja bíla á Hafnar-
ijarðarvegi við gangbrautarljós í Garðabæ laust eftir hádegi í gær.
Meiðsli hans voru ekki alvarleg að sögn lögreglu. Einn bílanna, jeppi,
valt við áreksturinn.
Ráðherra boðar nýjung í
stjóm náttúruvemdarmála
Tíndu fræ á Kamtsjatka
ÓLI Valur Hansson, fyrrverandi garðyrkjuráðunautur Búnaðarfélags
íslands, og Brynjólfur Jónsson, framkvæmdastjóri Skógræktarfélags
íslands, komu á dögunum heim úr fræsöfnun til Kamtsjatka. Þetta var
i fyrsta skipti sem héðan hefur verið haldið gagngert austur til Kamt-
sjatka í leit að gróðri.
Brynjólfur og Óli ferðuðust um
skagann í einn niánuð, en áður
hafði Óli Valur dvalið við söfnun
í Magadan-héraði í 3 vikur, en þar
var Öli einnig á ferð í hálfan mán-
uð sl. vetur og safnaði ögn af
ýmsum tijágróðri.
Frá Kamtsjatka komu þeir fé-
lagar heim með um 360 sýnishom
af fræi og græðlingum af liðlega
80 plöntutegundum. Félagana bar
víða niður í leit að gróðri, en vist-
fræðinefnd Kamtsjatka hafði veitt
Óla söfnunarheimild á skaganum.
Þær stofnanir sem sýnt hafa
áhuga á varðveislu og skoðun
efnisins til að byija með eru Skóg-
rækt ríkisins á Hallormsstað, Barri
hf. á Egilsstöðum, Garðyrkjuskóli
ríkisins og Skógræktarfélag
Reykjavíkur. Eins munu Eyfirðing-
ar og Landgræðsla ríkisins hafa
áhuga á efninu. P
-------♦ ♦ ♦-------
■ 50. SÝNING á Roiyu ræn-
ingjadóttur verður í dag, laugar-
daginn 30. október. Sigrún Edda
Björnsdóttir leikur Ronju, Gunnar
Helgason leikur Birki, Margrét
Helga Jóhannsdóttir er Lovísa
mamma Ronju, Theódór Júlíusson
er ræningjaforinginn, Matthías
gabbi hennar og Guðmundur
Ólafsson leikur gamla klóka ræn-
ingjann, Skalia-Pétur. Leikstjóri
sýningarinnar er Ásdís Skúladótt-
ir, leikmynd og búninga hannaði
Hlín Gunnarsdóttir og lýsingu
annaðist Elfar Bjarnason, Auður «,3
Bjarnadóttir samdi dansana og
Margrét Pálmadóttir er söng-
stjóri. Aðeins eru fyrirhugaðar fáar
sýningar í viðbót.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Frá Náttúruverndarþingi
Arnþór Garðarsson, formaður Náttúruverndarráðs, setur 28. Náttúruverndarþing.
ríkisgeiranum sagði ráðherra óhjá-
kvæmilegan ef Náttúruverndarráð
ætti að sinna hlutverki sínu sem
óháður, gagnrýninn aðili.
Landvarsla ríkisins mun hafa
yfirumsjón með fármálum, rekstri
og framkvæmdum á friðlýstum
svæðum. Sagði Össur að stefnt
væri að því að endurskoða allan
þennan rekstrarþátt frá grunni,
og einfalda hann eins og kostur er.
Ætlunin væri ekki að Land-
varsla ríkisins sæi um daglega
umsjón allra friðlýstra svæða,
heldur að sveitarfélög og félaga-
samtök á borð við ferðafélögin
tækju að sér umsjón svæðanna
eftir samkomulagi við Landvörsl-
una, í eins ríkum mæli og kostur
væri. Hlutverk Landvörslunnar
gæti því allt eins verið að setja
reglur um meðferð svæða og um-
gengi, gera samninga við rekstra-
raðila, skipuleggja framkvæmdir
og hafa eftirlit með fjármálum og
ástandi lands.
UMHVERFISMÁLARÁÐHERRA boðaði nýja tilhögun á stjórn
náttúruverndarmála í ávarpi við upphaf 28. Náttúruverndar-
þings sem hófst í gær. Samkvæmt hugmyndum hans skal Nátt-
úruverndarráð verða óháður eftirlitsaðili en ný stofnun, Land-
varsla ríkisins, hafi yfirumsjón með fjármálum, rekstri og fram-
kvæmdum á friðlýstum svæðum í samvinnu við sveitarfélög og
félagasamtök. Fjölmörg mál verða afgreidd á Náttúruverndar-
þingi en það lýkur störfum í dag. Umhverfismálaráðherra hefur
skipað Arnþór Garðarson áfram formann Náttúruverndarráðs
og Jóhönnu Magnúsdóttur varaformann.
í ávarpi við upphaf Náttúru-
verndarþings sagði Össur Skarp-
héðinsson umhverfisráðherra að
kjaminn í þeim tillögum sem til
umræðu væm í ráðuneytinu hnígi
í þá átt að skipta þeim verkefnum
ríkisins sem Náttúruverndarráð
hefur nú með höndum á um-
hverfisráðuneytið og stofnanir
þess, en skapa nýjan grundvöll
fyrir sjálfstætt Náttúruverndar-
ráð. Það yrði óháð valdboði um-
hverfisráðherra og gæti veitt
stjórnvöldum hiklaust og óvægið
aðhald ef svo ber undir.
Landvarsla ríkisins
Össur sagði að í dag stæði Nátt-
úruverndarráð í ríkisrekstri, þar
sem væri umsjón og rekstur frið-
lýstra svæða og þjóðgarða. Sam-
rýmist ríkisrekstur af þessu tagi
ekki því sjálfstæði frá ríkisvaldinu
sem Náttúruvemdarráð þyrfti
nauðsynlega að hafa. Því væri
hugmyndin, að Náttúruverndarráð
sjálft verði skilið frá rekstri skrif-
stofu ráðsins og skrifstofan verði
að Landvörslu ríkisins, sem taki
við þeim ríkisrekstri sem ráðið
sinnir í dag. Þennan aðskilnað frá
Útúrsnúningxir lögmannsins
eftir Halldóru J.
Rafnar
í Morgunblaðinu í gær, föstu-
daginn 29. október, birtist smá-
klausa eftir Magnús Óskarsson
lögmann þar sem hann kýs að
snúa út úr bókunum Utvarpsráðs
frá 15. og 22. október.
Það hefur éf til vill farið fram-
hjá lögmanninum að Sjálfstæðis-
fiokkurinn hefur barist fyrir tján-
ingarfrelsi og því að sem flest sjón-
armið komi fram í opinberri um-
ræðu. Einnig hefur framgangur
jafnréttismála verið á stefnuskrá
flokksins um árabil og hafa flestir
forystumenn hans sýnt þeim mál-
um áhuga og skilning. Hvöt, félag
sjálfstæðiskvenna í Reykjavík, og
Landssamband sjálfstæðiskvenna
hafa látið til sín taka í þessum
efnum og er skemmst að minnast
kosningar 4 kvenna í miðstjórn
flokksins á síðasta landsfundi og
ályktunar aðalfundar Hvatar 27.
október sl.
Fulltrúar Sjálfstæðisflokksins í
núverandi Utvarpsráði hafa í störf-
um sínum þar m.a. lagt áherslu á
að í dagskrá Ríkisútvarpsins væri
leitast við að auka hlut kvenna þar
sem þáttur þeirra hefur verið minni
en karla af orsökum sem skýra
má á sögulegum forsendum. Hefir
miðað þokkalega áleiðis, en betur
má ef duga skal og því var eftirfar-
andi bókun samþykkt samhljóða á
fundi ráðsins 15. október:
„í tilefni af Jafnréttisþingi sem
nú er haldið i fyrsta sinn samþykk-
ir Útvarpsráð að beina því til út-
varpsstjóra að óháðum aðila verði
falið að kanna hlut kvenna í frétt-
um Útvarps og Sjónvarps og
fréttatengdum þáttum, með það
fyrir augum að athuga hver þróun-
in hafi verið síðan 1987. Þá kom
fram í könnun Sigrúnar Stefáns-
dóttur fréttamanns að konur væru
aðeins 12% viðmælenda í fréttum
Sjónvarps og það jafnframt í mjög
afmörkuðum málaflokkum.
Á fundi sínum 18. desember
1987 samþykkti Útvarpsráð „að
beina þeim eindregnu tilmælum til
yfirmanna fréttastofu Sjónvarps
svo og Útvarps, að unnið verði að
því á markvissan, skipulagðan hátt
að auka stórlega þátttöku kvenna
sem viðmælenda í fréttum og
fréttatengdum þáttum hjá Ríkisút-
varpinu.“
Útvarpsráð vill með nýrri könn-
un nú fylgja eftir ofangreindri
samþykkt og leggja sitt lóð á vog-
arskálarnar í jafnréttisbaráttunni.
Halldóra J. Rafnar, Davíð Stef-
ánsson, Valþór Hlöðversson, Guðni
Guðmundsson, Guðmundur H.
Garðarsson, Kristín A. Árnadóttir
og Ásta R. Jóhannesdóttir."
Frá 18. maí til 22. október er
síðari bókunin var samþykkt hafði
verið efnt til 24 umræðuþátta í
Sjónvarpinu. Þar af voru 10 þar
sem engin kona kom fram. 1 þátt-
ur hefur verið á vegum Innlendrar
dagskrárdeildar, 3 þættir á vegum
Fréttastofu, 6 þættir á vegum
Skrifstofu framkvæmdastjóra, þar
af voru 4 þættir í röð fyrir bókun
Útvarpsráðs þ.e. þann 19. okt., 17.
okt., 21. sept., og 14. sept. Verður
að telja slíkt óviðunandi.
Hneykslan lögmannsins á því
að í síðari bókuninni var gagnrýnd-
ur fjöldi þátttakenda sem hafa
verið karlkyns „með áþekk stjórn-
málaviðhorf" vil ég hvetja hann til
þess að kynna sér nöfn þátttak-
enda í umræðuþáttum á síðustu
vikum. Til þess að hægt sé að
ætlast til að aðrir fari að settum
leikreglum verður maður að gera
það sjálfur.
Á meðan ég er formaður Út-
varpsráðs mun ég því beita mér
fyrir því að konur séu ekki snið-
gengnar í dagskrá Ríkisútvarpsins
og að hægt verði að halda því fram
með sanni að eðlilega sé staðið að
vali á stjórnendum og þátttakend-
um í dagskrá. Eftir ágætan fund
í Útvarpsráði í dag er ég fullviss
um að það mun ganga vel.
Höfundur er formaður
útvarpsráðs.
í viðtali við Morgunblaðið í gær
fær Hrafn Gunnlaugsson að bæta
mér í hóp þeirra manna sem hann
telur hafa stuðlað að píslarvætti
sínu. Ég neyðist til að leiðrétta
það. Hrafn segir í viðtalinu að þeg-
ar handrit hans að kvikmyndinni
Hinum helgu véum var lagt fyrir
nefnd sem valdi framlag íslands til
hins svokallaða „norræna kvik-
myndaverkefnis" hafi nefndin hafn-
að því. Síðan hafi hann í fyrra-
haust sótt um styrk til eftirvinnslu
myndarinnar hjá Kvikmyndasjóði
íslands og hafi úthlutunarnefnd þá
einnig hafnað þeirri umsókn. Óg
Hrafn bætir við: „Formaður úthlut-
unarnefndar var þá líka Árni Þórar-
insson."
Hrafn Gunnlaugsson hefur um
árabil setið í stjórn Kvikmyndasjóðs
íslands. Sú stjórn staðfestir val á
fólki í báðar þær nefndir sem hér
„A meðan ég er formað-
ur Útvarpsráðs mun ég
því beita mér fyrir því
að konur séu ekki snið-
gengnar í dagskrá Rík-
isútvarpsins og að hægt
verði að halda því fram
með sanni að eðlilega
sé staðið að vali á
sijórnendum og þátt-
takendum í dagskrá.“
um ræðir. Hrafni er því fullkunnugt
um að hvorug þessara nefnda velur
sér formann. Þær eru skipaðar
þremur manneskjum sem komast
með jafnræði að sameiginlegri nið-
urstöðu. Ég hef þannig ekki stýrt
störfum þessara nefnda en tekið
þátt í þeim eins og hinir fulltrúarn-
ir tveir. Hvers vegna segir Hrafn
gegn betri vitund að ég hafi verið
formaður þessara nefnda? Mér dett-
ur því miður í hug aðeins ein skýr-
ing: Það hentar honum í látlausum
tilraunum hans, hérlendis sem er-
lendis, til að slá sig til riddara,
gera sig að píslarvotti í meintu sam-
særi og ofsóknum. Til þess þarf að
finna eða búa til óvin. Það er dapur-
legt hlutskipti listamanns sem ætti
umfram allt að láta verk sín tala.
Hvorug þessara nefnda reyndi að
leggja stein í götu þessarar kvik-
myndar. I þeirri fyrri get ég upp-
ATHUGASEMD
Halldóra J. Rafnar
I
»
i
»
lýst að handrit Hrafns kom mjög
sterklega til álita. Annað verkéfni
varð hins vegar ofaná eins og geng-
ur. Handriti Hrafns var ekki „hafn-
að“ umfram aðrar umsóknir sem
voru vel á annan tug. Þetta sama
handrit fékk hins vegar annan af
tveimur stærstu styrkjum úr Kvik-
myndasjóði við úthlutun 1992.
Umsókn Hrafns um eftirvinnslu-
styrk í 'fyrra fékk einnig faglega
afgreiðslu. Hún fékk ekki brautar-
gengi af ástæðum sem freistandi
væri að fjalla um; ég ætla að stand-
ast þá freistingu.
Það er leitt að Hrafn Gunnlaugs-
son skuli finna sig knúinn til að
gera störf úthlutunarnefnda Kvik-
myndasjóðs íslands tortryggileg
með ómerkilegum áróðursbrögðum
af þesu tagi. En það kemur svosem
ekki á óvart. Ég lýsi eftir þeim
manni sem getur fært gild rök fyr-
ir því að Hrafn Gunnlaugsson hafi
borið skarðan hlut frá borði í við-
skiptum við opinbera sjóði.
Árni Þórarinsson.
»
»
»
h