Morgunblaðið - 09.07.1996, Blaðsíða 34

Morgunblaðið - 09.07.1996, Blaðsíða 34
34 ÞRIÐJUDAGUR 9. JÚLÍ 1996 MORGUNBLAÐIÐ AÐSENDAR GREINAR Mag Opið bréf til núsar K. Jónssonar ÁGÆTI Magnús! Skömmu fyrir nýafstaðnar for- setakosningar skrifaðir þú grein í Morgunblaðið og sendir mér þar tóninn vegna framgöngu minnar við skipti á þrotabúum Vöruhúss- ins Magasíns sf. og ykkar feðga. Mig langar af þessu^ tilefni, og einnig vegna ummæla Ástþórs son- ar þíns í sjónvarpsþætti á Stöð 2 að rifja upp örfá atriði þessa máls: 1. Þið feðgar óskuðuð sjálfir eftir því að bú ykkar og fyrirtækis- ins yrðu tekin til gjaldþrotaskipta vegna þess að þið gátuð ekki stað- ið í skilum við skuldheimtumenn ykkar. Þegar þið settuð þessa beiðni fram voruð þið búnir að vera í greiðslustöðvun um nokk- urra mánaða skeið, en viðleitni ykkar og lögmanna ykkar hafði ekki borið tilætlaðan árangur. 2. Þegar bú ykkar voru tekin til gjaldþrotaskipta hafði Ástþór þegar selt íbúð sína að Blöndu- bakka 10 með aðstoð Eiríks Tóm- assonar, hrl. Andvirðið gekk nán- ast allt til að greiða veðskuldir sem Opið bréf til for- sætisráðherra um mgi að opin- berum byggingum aðge KÆRI forsætisráð- herra, nú get ég bara ekki lengur orða bund- ist. Það er eins og núverandi ríkisstjórn kappkosti að þrengja sem mest að okkur sem ekki uppfyllum þau skilyrði að vera „venjulegt fólk", hreyf- hamlaðir eða fatlaðir á einhvern hátt. Hér hafa tveir ráð- herrar farið fyrir, heil- brigðis- og trygginga- málaráðherra með stöðugum skerðingum á tryggingabótum hjá þeim sem síst skyldi og umhverfis- málaráðherra með valdníðslu og orðhengilshætti í aðgengismálum. Heilbrigðis- og tryggingamálaráð- herra hafa verið gerð nokkur skil í fjölmiðlum í vetur og ætla ég ekki að leggja þar orð í belg að svo komnu máli, en fjalla þess í stað um aðgengismál. í allan vetur hefur mál Hótels Norðurlands þvælst í kerfmu og hjó ráðherra á þá „slaufu" með því að úrskurða að hótel væri ekki þjón- ustumiðstöð heldur fjölbýlishús! Allt til að sleppa við að setja lyftu í húsið um leið og bætt væri við fjórðu hæðinni, en samkvæmt bygginga- reglugerð „skal taka tillit til hreyfi- hamlaðra, m.a. með lyftubúnaði, séu gerðar meiriháttar breytingar á húsnæðinu". Nóg þótti mér þessi skömm, þótt sjálfur forsætisráðherrann tæki sig ekki til og níddist á okkur líka. „Jtyrst er til að taka forsetabústaðinn nýja, sem er með þvílíkum ósköpum að í fyrsta lagi eru tvær tröppur við útidyr og síðan snúinn, þröngur stigi upp á efri hæðina þar sem svefnherbergin eru ráðgerð. Ég hélt í einfeldni minni að forseta- bústað- urinn væri opinber bygging og ætti því, lögum samkvæmt, að vera að- gengileg öllum landsmönnum, þegar svo er talað um að verið sé að byggja í stíl við eldri byggingar, lýsir það aðeins lélegum arkitektum sem ekki geta teiknað hús í hvaða stíl sem er fyrir ALLA. I Svo bítur hæstvirtur forsætisráð- herra höfuðið af skömminni með því að kaupa gersamlega óaðgengilegt hús undir skrifstofu forseta íslands, án þess að gera ráð fyrir verulegum breytingum, enda hreint útilokað að ætla að gera svo ómögulegt hús aðgengilegt, hversu góður andi sem er í húsinu eða hve það á merka sögu. Guðmundur Magnússon Já, það er hreint ótrú- legt hvað það tekur langan tíma að fram- fylgja þessum tuttugu ára gömlu lögum okkar um aðgengi. Þér og ríkisstjórn þinni til upplýsingar langar mig til að segja ykkur frá því hvernig Bandaríkjamenn tóku á þessum málum hjá sér. Þeir settu lög um að- gegni opinberra bygg- inga, bæði í ríkis eigu sem einkaeign, 1982 og gáfu mönnum frest til tíu ára. Hver einasta verslun, þjónustufyrir- tæki eða opinber bygging, sem ekki var aðgengileg 1992, mátti búast við ákæru og refsingu ef ekki var úr bætt og eru Bandaríki Norður- Ameríku nú til fyrirmyndar í að- gengismálum. Er ekki tímabært að f ara eftir lögum um aðgengi. Guðmundur M agnússon skorar á forsætisráðherra að íhuga þessi mál. Við, aftur á móti, höfum sáralítið þokast í áttina þessi tuttugu ár, en það litla sem áunnist hafði er nú kæft af ráðamönnum þjóðarinnar og þykir mér það sárt til að vita að forsætisráðherra skuli ganga þar á undan með svo slæmu fordæmi. Ég skora nú á hæstvirtan forsæt- isráðherra að taka þessi mál til al- varlegrar íhugunar og trúi ég ekki öðru en að svo skynsamur maður sjái að ekki má við svo búið standa og finni annað hús fyrir skrifstofu forseta. Auk þess gæti hann kannað hvort umhverfismálaráðherra geti ekki endurskoðað afstöðu sína í hótelmálinu um leið og hann gerir ráðuneyti sitt aðgengilegt, eins og hann lofaði á þingi í vetur. Gaman væri að fá svör við þessum hugleiðingum og því hvort ekki sé orðið tímabært að fara eftir lögum um aðgengi, því ef ríkisstjórninni þykir sjálfsagt að brjóta þessi lög, því þá ekki öll önnur? Virðingarfyllst, með bestu kveðj- Höfundur er leikari. Mér finnst sjálfum að ég eigi það inni hjá þér, segir Ragnar Halldór Hall, að þú biðjir mig afsökunar á umfjöllun þinni um störf mín í þessari blaðagrein. hvíldu á íbúðinni og kom því ekk- ert út úr þeirri sölu inn í þrota- búið. Það er því beinlínis rangt sem Ástþór sagði í umræddum sjón- varpsþætti að hann hafi átt skuld- lausa íbúð sem runnið hafi inn í þrotabúið. Hann hlýtur að hafa misminnt þetta. 3. Mér kom verulega á óvart frásögn þín í blaðagreininni um að ég hafi hafnað tilboði í eignir VM, „með fasteignatryggðum greiðslum". Þetta er líka mis- minni. Hið rétta er að þegar þið báðuð um gjaldþrotaskiptin á sín- um tíma lögðuð þið fram tilboð í ýmsar eignir, sem sett höfðu verið fram við lögmann ykkar en hann ekki treyst sér til að samþykkja. Eitt þessara tilboða var frá tveimur mönn- um, sem gerðu tilboð í tilteknar eignir en áttu sjálfir enga pen- inga til að borga þær með. í tilboði þeirra var ekki boðið upp á neinar tryggingar fyr- ir greiðslum, en ýmis skilyrði sett af hálfu tilboðsgjafanna, t.d. var áskilið að eigandi húsnæðisins sem fyrir- tækið var starfrækt í samþykkti yfirtöku til- boðsgjafanna á húsa- leigusamningnum. Það kom mjög fljótt í ljós að ekki var hægt að fá það samþykki. Ég ræddi á sínum tíma við þessa tilboðsgjafa og innti þá eftir hvort þeir gætu sett einhverjar trygging- ar fyrir greiðslum, ef gengið yrði til samninga við þá. Þeir voru sjálf- ir eignalausir og gátu ekki boðið upp á „fasteignatryggðar greiðsl- ur", en munnlega settu þeir fram þann möguleika að þeir mundu geta fengið uppáskrift fasteignar- eiganda á víxlana. Sá fasteignar- eigandi var móðir annars þessara manna og fasteignin var tveggja herbergja íbúð í verkamannabú- staðakerfinu í Hafnarfirði. Ég hélt sérstakan fund með fulltrúum stærstu kröfuhafanna til að taka afstöðu til þessa tilboðs og þar var ákveðið að taka því ekki. Ég tel að sú ákvörðun hafi reynst vera þrotabúinu hagkvæm. Hvorugur þessara manna hefur reynst Ragnar Halldór Hall trausts verður í fjár- málum. 4. Annar þessara tveggja manna keypti síðar af þrotabúinu lit- ils háttar verðmæti, sem hann að hluta til greiddi með yfirtöku á húsaleigusamningi og að öðru leyti með víxl- um, þar sem móðir hans, fasteignareig- andinn, var útgefandi. Ekkert fékkst greitt af víxlunum. Þegar látið var reyna á fast- eignatrygginguna reyndist búið einungis geta fengið örlítinn hluta krafnanna með því að láta selja íbúðina nauðungarsölu. Þar sem svo litlir hagsmunir reyndust vera í því fólgnir að selja ofan af konunni var horfið frá því og þessi krafa þrotabúsins afskrifuð. Þann- ig reyndist nú sú fasteignatrygg- ing. 5. Þú gerir í blaðagrein þinni mikið úr því að ég hafi rekið heim vinnukraftinn hjá fyrirtækinu og látið selja allar þessar góðu vörur á uppboðum. í þessu sambandi vek ég athygli þína á eftirfarandi atrið- um: • VM var búið að vera í greiðslu- stöðvun í alllangan tíma og búið að selja allt það besta af vörum þess. I skýrslu lögmanns ykkar til skiptaréttarins, sem fylgdi með beiðninni um gjaldþrotaskiptin, kom fram að mjög lítill árangur hefði verið af rekstrinum allan greiðslustöðvunartímann og hann ISLENSKT MAL Brynjólfur Brynjólfsson á Akureyri sættir sig ekki við að illa sé farið með móðurmálið. Honum er annt um að fjölbreyti- leiki þess fái notið sín og að menn temji sér vöndun og þrifn- að í meðferð þess. Hann sendir mér svofellt bréf sem ég hef þegið með þökkum: „Notkun orða án umhugs- unar. Ég hefi á tilfinningunni að sögnin að labba sé að útrýma sögninni að ganga. Hún er mjög yfirþyrmandi í daglegri mál- notkun hjá fólki. Fjölmiðlafólk notar hana töluvert. Útvarps- maður fór á Laugaveginn að taka tali kaupmenn vegna grip- deilda í verslunum. Hann leitað- ist við að gera útsendinguna myndræna og lýsti því hvernig hann labbaði um vettvanginn og hvernig viðmælendur hans komu labbandi til viðtals við hann. Ýmislegt er að ske hjá fólki en fátt að gerast. ísfiskur er geymdur í kerum nú til dags en þegar ég var að alast upp þá hefði hann verið geymdur í kerj- um. Getur verið að forfeður okk- ar hafi ekki átt sér neinar am- bögur í sínu máli eða er búið að gera þær ósýnilegar með því að taka þær í gildi sem gott og rétt mál?" Umsjónarmaður tekur undir orð B.B. um sðgnina að labba. Hún er ofnotuð. Að vísu gat Hannes Hafstein sagt í gaman- vísum: Ég labbaði inn á Laugaveg um daginn, Þess verður líka að gæta að blæmunur er á sögnunum að ganga og labba. Hin síðar- nefnda er óvirðulegri. Varla væri við hæfi að segja að þing- menn og forseti hafí labbað í Dómkirkjuna fyrir þingsetningu. Svo skulum við rifja upp fáeinar aðrar sagnir í sömu eða svipaðri merkingu og ganga og labba, Umsjónarmaður Gísli Jónsson 856. þáttur t.d. fara, röita, arka og skunda. Þó að bréf Brynjólfs Brynj- ólfssonar sé stutt gefur það efni til ýmiss konar hugleiðinga, en hér verður um sinn aðeins staldr- að við eitt atriði. Bréfritara mis- líkar orðmyndin kerum (þgf. flt. af ker). Hann vill segja og skrifa kerjum og er honum nokkur vorkunn. Um þetta vandamál hefur umsjónarmaður fjallað nokkrum sinnum áður og reynir hann því nú að stytta mál sitt. Nokkur hvorugkynsorð ríma við ker. Algengust þeirra munu vera gler, ber og sker. Og nú ber vanda að höndum. í fornu máli voru ker og gler í þeim beygingaflokki sem nefnist hreinir a-stofnar, en hin tvö í lundirflokknum ja-stofnar. Þetta merkir á mannamáli að þágufall og eignarfall fleirtölu af ker var kérum og kera. Þar sem orðið gler er oftast efnisheiti kemur það lítt fyrir í nefndum föllum. Af sker og ber er þágufall og eignarfall flt. öðruvísi sem best sést á samsetningum eins og skerjagarður og berja- tínsla. Þá steyta menn á skerj- um og lifa á berjum. I fornu lagamáli er hins vegar skrifað kerum og svo virðist í vísu eftir Hallfreð vandræða- skáld að ef. flt. hafi verið kera. Þágufallið er greinilegt í Guð- rúnarhvöt, 7. vísu: Hlæjandi Guðrún hvarf til skemmu, kumbl konunga úr kerum valdi, síðar brynjur, og sonum færði, hlóðust móðgir á marga bógu. Niðurstaða er þá sú að ekki skuli amast við orðmyndinni kerutn, hún er úr sígildu máli okkar. Hitt er svo annað mál, að orð breyta oft um beygingu, svona í líkingu við önnur orð, og kallast það á fínu máli áhrifs- breyting. Það er ósköp eðlilegt að menn vilji segja „kerjum" í líkingu við glerjum og skerjum. En umsjónarmaður er hér fast- heldinn á hið gamla. í vísunni hérna á undan er mara eignarf. flt. af marr= hestur. Það orð er nú orðið sjald- gæft, en Grímur Thomsen mundi eftir því í Skúlaskeiði: en - þótt miðlað væri mörum engu, móðurinn þó og kraftar voru nógir. Hestarnir í Skúlaskeiði voru þá móðugir, eins og Sörli og Hamdir í Guðrúnarhvöt. Það var móður í þeim. Þótt karlkynsorðið mar(r) sé lítt notað er afleidda orðið meri þeim mun algengara. Það er reyndar merr í nefnifalli í forn- öld og þar höfum við viðurkennt áhrifsbreytinguna frá þolfalli og þágufalli í nefnifallinu. • Vilfríður vestan kvað: Heilagur Hermann af Nolli hrasaði í brennivínspolli og lagðist með konum, ja, líkt var það honum, enda laungetinn fyrrmeir í solli. • „Hornsteinn íslenskrar menn- ingar sem sjálfstæðrar, að- greindrar heildar í hafsjó alþjóð- legs umróts er málið, íslensk tunga. Af því leiðir að ef íslensk menning á að lifa, þroskast og þróast með eðlilegum hætti, verður tungan og málið líka að vera lifandi, þroskast og þróast." (Tíminn, ritstjórnargrein 22. júní 1996). Auk þess má kalla þakkarvert að frambjóðendur eru enn fram- bjóðendur, en ekki „framboðs- aðilar".
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.