Morgunblaðið - 25.11.1998, Blaðsíða 33

32 MIÐVIKUDAGUR 25. NÓVEMBER 1998
MORGUNBLAÐIÐ
MORGUNBLAÐIÐ
STOFNAÐ 1913
ÚTGEFANDI: Árvakur hf., Reykjavík.
FRAMKVÆMDASTJÓRI: Hallgrímur B. Geirsson.
RITSTJÓRAR: Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
AUKIÐ VÆGI
UMHVERFISMÁLA
A* FLOKKSÞINGI Framsóknarflokksins um helgina sást
glöggt á þeirri umræðu sem varð um umhverfismál
hversu stóran sess þessi málaflokkur er farinn að skipa í
stjórnmálaumræðunni hér á landi. Þetta þarf engum að koma
á óvart, því þessi þýðingarmikli málaflokkur er fyrst nú að fá
það vægi og þá athygli sem hann verðskuldar.
Umhverfisráðstefnan í Kyoto og hin almenna umræða fyrir
hana, á meðan á henni stóð og í kjölfar hennar hefur átt stór-
an þátt í þeim straumhvörfum sem hafa orðið á viðhorfi
manna til umhverfisins, náttúruverndar, mengunar o.þ.h.
Eins og fram hefur komið í fréttum hér í Morgunblaðinu
stóðu átökin á flokksþingi Framsóknarflokksins um Fljóts-
dalsvirkjun og hvort flokkurinn ætti að krefjast þess að hún
færi í lögformlegt umhverfismat. Niðurstaðan varð sú, að
umhverfisnefnd flokksþingsins hafnaði þeirri hugmynd Ólafs
Arnar Haraldssonar. Ekki var kosið um tillögu Olafs Arnar,
því hann dró hana til baka. Svo einkennilega sem það kann að
hljóma virtust deiluaðilar sammála um, að beiting hins lýð-
ræðislega tækis, atkvæðagreiðslu, væri óæskileg.
Það er í sjálfu sér athyglisvert að Ólafur Örn Haraldsson,
alþingismaður Framsóknarflokksins í Reykjavík, skuli hafa
haft forystu um baráttu fyrir því, að í ályktun um umhverfis-
mál yrði þess krafist að Fljótsdalsvirkjun færi í umhverfis-
mat. Ólafur Örn gekk með þessu í berhögg við vilja og ásetn-
ing annars Reykjavíkurþingmanns Framsóknarflokksins,
iðnaðarráðherrans, Finns Ingólfssonar. Er ekki ólíklegt að
ágreiningur þingmannanna muni endurspeglast í prófkjörs-
baráttu þeirra fyrir komandi kosningar og menn muni m.a.
taka afstöðu til þeirra í prófkjöri, á grundvelli ólíkra skoðana
þeirra í þessum málaflokki.
Þá er það ekki síður athyglisvert, að fyrrverandi formaður
Framsóknarflokksins um fimmtán ára skeið, ráðherra í ríkis-
stjórnum Islands í tæplega þrettán ár, þar af forsætisráð-
herra í sjö ár, Steingrímur Hermannsson, skuli hafa verið
talsmaður sömu sjónarmiða og Ólafur Örn að þessu leyti, en
hann harmaði að ekki skyldi hafa náðst fram að Fljótsdals-
virkjun færi í lögformlegt umhverfismat.
Þegar stjórnmálaferill Steingríms Hermannssonar stóð
sem hæst voru umhverfismál ekki á dagskrá með þeim hætti
sem þau eru í dag og hann var á þeim tíma ekki sérstakur
talsmaður umhverfisverndar.
Öruggt má telja að umræða um umhverfismál, mengun,
varðveislu náttúruperlna, virkjanaframkvæmdir, náttúru-
spjöll o.fl. á eftir að vera í brennidepli langt fram á komandi
öld, ekki bara hér á landi, heldur á alþjóðavettvangi. Því er
það ánægjulegt, að æ fleiri virðast vera að gera sér grein fyr-
ir þýðingu þessa málaflokks og þýðingu þess að við Islend-
ingar séum ábyrgir gagnvart þeim sem munu erfa landið og
ábyrgir gagnvart samfélagi þjóðanna.
GLÆPUR í PÉTURSBORG
EG get vel samþykkt að lýðræðið sé enn ótraust hjá okkur
en ég held að það muni lifa af hjá okkur, með sínum sér-
stöku einkennum. Það eru boðar framundan, þjóðernissinnar
gætu náð völdum. En ég vona að þjóðin sé þegar búin að læra
nóg til að halda lýðræðinu við, búið sé að upplýsa fólk nógu
mikið,“ sagði Galína Starovojtova, rússneska þingkonan er
var myrt fyrir utan heimili sitt um helgina, í viðtali við Morg-
unblaðið í lok árs 1996. Starovojtova var einn virtasti fulltrúi
umbótasinna á rússneska þinginu. Hún hafði getið sér orð
fyrir heiðarleika og gáfur og verið framarlega í baráttunni
fyrir mannréttindum, lýðræði og gegn spillingu í rússnesku
þjóðlífi.
Morðið á Starovojtovu hefur valdið uppnámi í Rússlandi.
Þrátt fyrir stórfellda glæpastarfsemi, spillingu og fjölmörg
morð á kaupsýslu- og áhrifamönnum á síðastliðnum árum er
þetta fyrsta pólitíska morðið í Rússlandi á jafnháttsettum
stjórnmálamanni frá því Sovétríkin leystust upp árið 1991.
Önnur morð á þingmönnum hafa verið rakin til „viðskipta-
deilna“. Morðið á Starovojtovu virðist hins vegar mega rekja
beint til pólitískrar baráttu hennar, en hún hafði boðið sig
fram í embætti héraðsstjóra í Leníngradhéraði fyrir utan
Sankti Pétursborg. Mafíuhópar berjast um pólitísk völd á
þessum slóðum og einnig hafði þingkonan haldið uppi harðri
gagnrýni á öfgafulla þjóðernissinna og kommúnista.
Hroðaverkið í Pétursborg varpar ljósi á þær hættur er
steðja að hinu brothætta lýðræði Rússlands. Stjórn landsins
hefur ekki tekist að hafa hemil á glæpahópum er beita mút-
um og ofbeldi til að ná pólitískum völdum né heldur pólitísk-
um öfgaöflum er skirrast einskis til að styrkja stöðu sína.
Sú almenna reiði er morðið hefur vakið meðal rússnesks al-
mennings vekur hins vegar von um að sú ósk Starovojtovu er
hún lét í ljós í Morgunblaðsviðtalinu, að þjóðin sjálf hafi lært
nóg til að halda lýðræðinu við, muni rætast.
+
Islenskir
hestar og
sænskir
hermenn
Konunglegur virðuleiki setti svip á fyrsta dag
heimsóknar forseta Islands til Svíþjóðar, eins
og Sigrún Davíðsdóttir rekur hér á eftir.
REUTERS
FORSETI Islands ásamt sænsku konungshjónunum, Karli Gústafí og Sylvíu.við upphaf kvöldverðarboðs þeirra til
heiðurs forsetanum í konungshöllinni í Stokkhólmi í gærkvöldi.
OPINBER heimsókn Ólafs
Ragnars Grímssonar, forseta
íslands, til Svíþjóðar hófst í
gærmorgun er tekið var á
móti forsetanum við Hagahöllina, þar
sem hann býr meðan á heimsókninni
stendur. Þeir Ólafur Ragnar og Karl
Gústaf Svíakonungur hittust síðan við
konunglega hesthúsið og þaðan var
haldið í sögufrægum vagni að kon-
ungshöllinni, þar sem forsetinn, Hall-
dór Ásgrímsson utanríkisráðherra og
aðrir í fylgdarliði forseta þáðu hádeg-
isverð hjá konungshjónunum ásamt
sænskum stjórnmálamönnum, fulltrú-
um hersins og embættismönnum. Síð-
ar um daginn ræddi forsetinn við Gör-
an Persson forsætisráðherra og sat
blaðamannafund með honum, áður en
hann hitti Islendinga búsetta í Svíþjóð.
Deginum lauk með veislu konungs-
hjónanna til heiðurs forseta Islands.
Gist í Hagahöllinni
Hagahöllin var byggð af Gústafí 3.,
sem lagði hornstein að höllinni 1786 í
samnefndum garði. Þar hitti Ólafur
Ragnar Grímsson fyrir gi'eifynjuna af
Halland í gænnorgun. Þarna voru sex
íslenskir hestar sem þau Ólafur Ragn-
ar og hertogaynjan skoðuðu áður en
haldið var inn að hesthúsunum.
Um klukkan 11.30 höfðu hermenn í
felubúningum með riffla komið sér
fyrir á Norðurbrúnni, sem liggur frá
óperunni yfír að konungshöllinni. Á
torginu fyrir framan óperuna stóð her-
hljómsveit og lék. Sænskir og íslenskir
fánar voru dregnir að húni á brúnni og
við höllina. Hópur fólks hafði safnast
saman á brúnni.
Karl Gústaf Svíakonungur og Ólafur
Ragnar fóru í hestvagni frá konung-
lega hesthúsinu að baki Dramaten,
sænska þjóðleikhúsinu. Vagninn sem
þeir óku í kallast Sjögluggavagninn og
er frá 18. öld. Hann er aðeins notaður
við opinberar heimsóknir og hátíðleg
tækifæri í konungsfjölskyldunni að
vetri til. Á sumrin er notaður opinn
vagn. Sá sem síðast sat í vagninum var
Boris Jeltsín Rússlandsforseti. Heim-
sókn hans er starfsmönnum sænska
utanríkisráðuneytisins í fersku minni,
því aðrar eins öryggisráðstafanir hafa
ekki sést. Það var auk þess bylur þeg-
ar Jeltsín ók í vagninum, en í gær var
grámóska yfír Stokkhólmi og stillt
veður.
í hallargarðinum voni fyrir fulltrú-
ar sænsku stjórnarinnar, æðstu yfir-
menn sænska hersins, embættismenn
og hirðmenn. Konungurinn var í ein-
kennisbúningi og enn sólbrúnn eftir
sumarið, en hann er mikill siglinga-
maður og tók á sínum tíma þátt í
Ólympíulejkunum í siglingum. Þjóð-
söngvar Islands og Svíþjóðar voi'u
leiknir og könnuðu forsetinn og kon-
ungurinn síðan heiðursvörðinn áður en
þeir heilsuðu upp á gesti í garðinum.
Ur garðinum var gengið til hádegis-
verðar, sem konungshjónin buðu til.
Viðstaddir voni auk forsetans aðeins
Lillian gi'eifynja, Ki-istín prinsessa,
systir konungs, og maður hennar Tord
Magnusson. Á borðum var hörpudisk-
ur með sveppum, kálfakjöt með
maísklöttum, svartrótum og
spei-gilkáli og í eftirrétt var súkkulaði-
hjúpur með hindberjafroðu. I tilefni
heimsóknarinnar færðu konungshjón-
FLT-PICA
ÓLAFUR Ragnar Grímsson, forseti íslands, í fylgd með Lillian prinsessu á leiðinni frá Hagahöllinni skammt utan við Stokkhólm til fundar við Karl
Gústaf Svíakonung. Lillian er ensk að uppruna en var gift Bertil prins, föðurbróður Karls Gústafs, sem dó fyrir fáum árum.
PRESSENS BILD
ÓLAFUR Ragnar Grímsson ræðir við Göran Persson, forsætisráðherra Svíþjóðar.
in gesti sínum að gjöf eftirmynd af 18.
aldar ætingu, útsýni frá Skepps-
brúnni, og glerskál eftir Evald
Dahlskog (1894-1950), sem var braut-
ryðjandi á sviði glerlistar. Ólafur
Ragnar færði hjónunum að gjöf leir-
skál eftir Guðrúnu Indriðadóttur og
nælu eftir Jezorsky.
Eftir hádegisverðinn heimsótti Ólaf-
ur Ragnar þinghúsið, þar sem Birgitta
Dahl þingforseti tók á móti honum á
tröppum gamla þinghússins. Forset-
anum var kynnt starfsemi þingsins áð-
ur en hann brá sér gangandi yfír í for-
sætisráðuneytið, sem er steinsnar frá
þinghúsinu. Þar hitti hann fyrir Göran
Persson forsætisráðheira og ræddu
þeir saman stutta stund áður en for-
setinn og Halldór Ásgiámsson utanrík-
isráðherra héldu blaðamannafund.
Fjörugur blaöamannafundur
Á blaðamannafundinum var Ólafur
Ragnar mjög spurður út í viðtal í
Svenska dagbladet í gær. Ólafur
Ragnar segist ekki líta svo á að for-
setakosningarnar hafí verið pólitískar
og hann sé ekki að tala um endur-
skoðun forsetaembættisins, heldur
aðeins að það sé eðlilegt að stöðugt
fari fram samræður forseta og þjóð-
arinnar um inntak embættisins. „Það
er eðlilegt að allir taki þátt í umræð-
um um þjóðmál, líka forsetinn, en
hann gerir það ekki á pólitískum for-
sendurn," bendir forsetinn á og segir
að annars fari fólk að spyrja hvers
vegna verið sé að hafa forseta.
Halldór sagði á fundinum að for-
setaembættið yrði ekki skilgreint upp
á nýtt á einum degi, en ljóst væri að
íslenska stjórnin bæri ábyrgð á ís-
lenskri utanríkisstefnu. Umræðurnar
vöktu áhuga eriendu blaðamannanna,
sem vildu gjarnan heyi’a um skoðanir
forseta á ESB. Hann hnykkti á að
Evrópa væri ekki aðeins ESB, heldur
eins og mósaíkmynd af mörgum sam-
böndum. Halldór áréttaði stöðu ís-
lands, sem ekki ætlaði að sækja um
aðild, en halda góðu sambandi. Stöðu
íslands eftir lok kalda stríðsins bar
einnig á góma, og þar lagði Ólafur
Ragnar áherslu á svæðasamstarfið í
Evrópu. Halldór útskýrði á meðan
tengsl íslands og Bandaríkjanna og
minnti á tvíhliða samning ríkjanna.
Ólafur var einnig spurður hvort
hann hygðist bjóða sig aftur fram á
næsta kjörtímabili. Hann sagðist ekki
hafa neinar áætlanir um að gera það
ekki, en minnti á að hann og fjöl-
skylda sín hefðu verið minnt á það
nýlega að ekki væri aljtaf hægt að
áætla fram í tímann. „Eg á eftir að
komast að því hvernig ég get starfað
án Guðrúnar Katrínar," bætti hann
við.
Síðdegisdagski’ánni lauk á Nor-
diska museet, þar sem haldin var
móttaka fyrir Islendinga búsetta í
Stokkhólmi. I gærkvöldi sat forsetinn
síðan veislu í konungshöllinni er kon-
ungshjónin héldu til heiðurs gesti sín-
um.
MIÐVIKUDAGUR 25. NOVEMBER 1998 33,
....-.......
Olafur Ragnar Grímsson forseti í viðtali við Svenska Dagbladet
Bandaríkin eru mikil-
vægasta Evrópuríkið
Stokkhólmi. Morgunblaðið.
AÐ liggur ljóst fyrir að
skoðanir Islendinga eru
ekki sérlega vinsælar í
Washington og Bonn, en
þar vilja menn bíða og sjá til,“ er
haft eftir Ólafí Ragnari Grímssyni,
forseta Islands, í Svenska Dagbla-
det í gær, en þar ræðir hann m.a.
aðild Eystrasaltsríkjanna að Atl-
antshafsbandalaginu, NATO. „En á
sérhverjum fundi er ég hef átt með
erlendum stjórnmálamönnum hef ég
lagt áherslu á nauðsyn þess að
Eystrasaltsríkin fái tækifæri í
NATO. Annað væri einungis viður-
kenning á því að Sovétríkin séu enn
við lýði.“
Viðtalið er tekið af Elisabeth
Crona, blaðamanni við Svenska
Dagbladet, en Crona skrifar um
málefni Norðurlanda og Eystra-
saltsríkjanna fyrir blaðið. Crona
kom til Islands ásamt öðrum sænsk-
um blaðamanni í tilefni af opinberri
heimsókn forseta íslands til Sví-
þjóðar og birtist viðtalið í gær, á
fyrsta degi heimsóknar Ólafs Ragn-
ars.
I viðtalinu byrjar Ólafur Ragnar á
að ræða íslenska náttúru og þann
kraft, sem í henni býr. Þeim krafti
vilji hann gjarnan beina inn I norræn
stjórnmál. Hann bendir á að í Norð-
ur-Evrópu ríki nú aðstæður, sem
geti gert norræna samvinnu mikil-
vægari en nokkru sinni fyrr. I gegn-
um svæðaráðin þrjú, Barentshafs-
ráðið, Eystrasaltsráðið og Norður-
heimskautsráðið geti Norðurlönd
myndað tengsl við Rússland og
Bandaríkin á nýjum sviðum. Til að
mynda sé augljóst að umhverfismál
verði tekin fyrir á þessum vettvangi.
Forseti Islands lagði jafnframt, að
sögn blaðsins, mikla áherslu á hlut-
verk Islands í NATO. í sumar heim-
sótti hann Eystrasaltslöndin þrjú,
þar sem hann segir að boðskapur
sinn hafí verið: „Þið eigið grundvall-
arrétt á að verða aðilar að NATO.“
Það er þetta sjónarmið Islendinga,
sem hann segir ekki njóta mikilla
vinsælda hjá stjórnvöldum í Banda-
ríkjunum og Þýskalandi.
Engin efnahagsleg rök fyrir
aöild íslands að ESB
Forseti Islands vísar því hins veg-
ar aðspurður á bug að Noregur og
Island séu utangarðs þar sem ríkin
eigi ekki aðild að Evrópusamband-
inu. „Þetta eru pólitísk rök. Það eru
hins vegar engin efnahagsleg rök
sem mæla með aðild okkar að ESB.
Islendingar eiga aðild að innri mark-
aðnum. Efnahagurinn stendur með
blóma. Við eigum aðild að sjávarút-
vegsfyrirtækjum um allan heim. Það
væri erfiðara ef við værum aðilar að
ESB.“
„Mikilvægasta Evrópuríkið er
Bandaríkin,“ segir Ólafur Ragnar,
sem sænski blaðamaðurinn bendir á
að sé „maðurinn, sem í átta ár var
leiðtogi Alþýðubandalagsins“. Ólafur
Ragnar bendir síðan á málefni
Balkanskaga, Norður-írlands og
Rússlands sem rök fyrir því að evr-
ópskir raunsæismenn verði að viður-
kenna mikilvægt hlutverk Banda-
ríkjanna.
Blaðamaðurinn nefnir að tveggja
tíma viðtal við forsetann hafi að
miklu leyti snúist um stjórnmál.
Crona spyr hvort forseti Islands sé
ekki samkvæmt stjórnarskránni haf-
inn yfír stjórnmál og bendir á að
Ólafur Ragnar hafí verið gagnrýnd-
ur fyrir að þenja þau mörk til hins
ýtrasta. „Ég er kosinn beinni kosn-
ingu af þjóðinni (eftir harða kosn-
ingabaráttu) og hef því lýðræðislegÞ
umboð. Það er ekki til nein ein upp-
skrift að starfssviði mínu. En ef for-
seti tekur ekki þátt í þeim umræð-
um, sem snerta fólk gæti það spurt:
Hvaða tilgangi þjónar hann?“
Að sögn blaðsins álítur Ólafur
Ragnar að önnur heimsmynd sé ríkj-
andi en þegar þrír fyrstu forsetar
lýðveldisins gegndu embætti og það
hafi einnig átt við um upphaf emb-
ættistíma Vigdísar Finnbogadóttur.
Nú sé aukinn vilji fyrir því að forseti
gegni víðtækara hlutverki. Blaðið
bendir á að forsetinn geti stutt sig
við síðustu skoðanakönnun, sem
bendir til þess að 87 prósent lands-
manna séu ánægð með embættis-
störf forsetans.
I lokin víkur talinu að andláti Guð-
rúnar Katrínar Þorbergsdóttur for-
setafrúar, þar sem Ólafur Ragnar
segir að þátttaka hennar í forseta-
starfínu hafi bæði verið henni og
þjóðinni mikilvæg. Þau hafí tekið
þetta að sér í sameiningu, en nú
verði hann að sinna starfínu einn.
Andlát hennar hafi haft mikil áhrif á
sig og hver einasta sekúnda sé sér
dýrmæt. „Það veit enginn fyrr en að
kveldi dags hvernig dagurinn verð--
ur,“ segir forsetinn að lokum.
*
Halldór Asgrímsson utanríkisráðherra
Sjónarmið forseta og
ríkisstjórnar fari saman
Stokkhólmi. Morgnnblaðid.
HLUTVERK forseta ís-
lands er nægilega skýrt í
stjómarskránni," segir
Halldór Ásgrímsson utan-
ríkisráðherra og telur ekki þörf á að
endurskoða það líkt og Ólafur Ragn-
ar Grímsson, forseti Islands, lætur í
veðri vaka í viðtali við Svenska Dag-
bladet í gær. Halldór undirstrikar að
Island sé þingi’æðisríki og það feli í
sér ákveðna verkaskiptingu. Halldór
álítur eðlilegt að forsetinn noti opin-
berar heimsóknir til að koma á fram-
færi sjónarmiðum íslensku stjórnai’-
innar, líkt og alltaf hafí verið gert. I
viðtalinu í sænska blaðinu koma hins
vegar fram sjónarmið, sem Halldór
er ekki samþykkur.
Opinberar heimsóknir til þess að
koma sjónarmiðum ríkisstjórnar-
innar á framfæri
Um hlutverk forseta segir Halldór
að ljóst sé að samkvæmt stjórnar-
skránni beri forsetinn ekki ábyrgð á
utanríkismálum, heldur ríkisstjórnin
og þá utanríkisráðheiTa fyrir hennar
hönd. „Þannig er þetta hugsað í
stjórnarski’ánni og það liggur ljóst
fyrir.“
Aðspurður hvort það væri ný-
breytni að forsetinn tjáði sig svo
mjög um utanríkismál sagði Halldór
að það hefði alltaf tíðkast að opinber-
ar heimsóknir væru notaðar til að
koma sjónarmiðum íslensku stjórnar-
innar á framfæri. „Það er mikilvægt
hlutverk og mikilvægt að því verði
haldið áfram.“
Slíka túlkun sjónaimiða hefur for-
setinn þó ekki hingað til sett fram í
blaðaviðtölum, en Halldór sagði þetta
hafa verið misjafnt í gegnum tíðina.
„Aðalatriðið er að það sé samræmi í
þeim sjónarmiðum, sem forsetinn
setur fram og sjónarmiðum ííkis-
stjórnarinnar.“
Náið og gott samstarf um
stækkun NATO
í viðtalinu segir Ólafur Ragnar það
„alveg ljóst“ að sjónarmið Islendinga
um mikilvægi þess að Eystrasalts-
löndin fái aðild að Nato séu óvinsæl í
Washington og Bonn. „Ég kannast
ekki við þetta,“ segir Halldór, þegar
ummæli Ólafs eru borin undir hann.
„Islenska stjórnin hefur átt mjög ná-
ið og gott samstarf um stækkun
NATO við Bandaríkjastjóm, sem
hefur verið ánægð og þakklát fyrir
framlag íslendinga í þeim efnum.
Varðandi stækkun NATO höfum við
einnig átt náið samstarf við Klaus
Kinkel fynverandi utani’íkisráðhen’a
Þýskalands.
Nú er nýr kanslari tekinn við og
Davíð Oddsson forsætisráðherra hef-
ur þegar heimsótt hann, svo sam-
skipti þjóðanna eru mjög vinsamleg
nú sem fyrr. Ég tel því að áhugi okk-
ar á málinu sé vel metinn, bæði i
Bandaríkjunum og Þýskalandi." Hall-
dór segist ekki átta sig á hvemig
þessi misskilningur Ólafs á samband-
inu við Washington og Bonn sé til-
kominn.
Evrópskt svæðasamstarf
kemur ekki í stað ESB
í áðurnefndu viðtali við Ólaf Ragn-
ar lætur hann í veðri vaka að pólitískt
mikilvægi Evrópusambandsins sé
ekki mjög mikið. Halldór segist hins
vegar þvert á móti álíta pólitískt vægi
ESB mjög mikið. „Ég lít svo á að
ESB sé þungamiðjan í þróun Evrópu
og því skiptir samstarf íslands við^
ESB mjög miklu máli,“ segir Halldór *
og bætir við að þar sem það sé stefna
íslensku stjórnarinnar að sækja ekki
um aðild að ESB skipti það þá miklu
máli að fylgjast mjög vel með og
halda. öllum dymm opnum.
„Ég talaði í þá venma á flokksþingi
Framsóknarflokksins um helgina,“
segir Halldór, „ekki sem utanríkis-
ráðheira, heldur sem flokksformað-
ur. Það er einnig í fullu samræmi við
stjórnarsáttmálann að tryggja að Is-
land einangrist ekki. Það er útilokað
annað en Island eigi góð samskipti
við ESB.“
Bæði á blaðamannafundinumy gær
og í áðurnefndu viðtali gerði Ólafur
Ragnar mikið úr gildi svæðasann
starfsins í Evi’ópu og benti sérstak-
lega á Barentsráðið, Norðurskauts-
ráðið og Eystrasaltsráðið. Halldór
segir að þó svæðasamstarfið skipti
máli þá komi það aldrei í stað ESB og
rifjaði upp að hann hefði sjálfur átt
frumkvæði að stofnun Norðurskauts-
ráðsins á sínum tíma. „Svæðasam-
stai-fíð er góð viðbót við ESB-sam-
starfíð og tengir hlutina saman, enda
leggur ÉSB mikla áherslu á aukið
svæðasamstarf,“ segir Halldór og
rifjar upp að talað hafi verið um að
norræn samvinna liði undir lok, ])ví,
ESB liti hana hornauga, þegai’ þrjú
af fímm Norðurlöndum væra gengin í
ESB. „En þetta hefur farið á annan
veg, enda ESB sterkara en svo að
norrænt svæðasamstarf grípi þar
inn. Þvert á móti er það kostur. Það
hafa orðið miklar pólitískar breyting-
ar og það sem áður var talið vont, en
nú talið af hinu góða.“