Morgunblaðið - 25.11.1998, Qupperneq 42

.*í 2 MIÐVIKUDAGUR 25. NÓVEMBER 1998
MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ
+
Elskuleg móðir okkar, tengdamóðir, amma og
langamma,
ELÍNBORG GUÐMUNDSDÓTTIR,
Ballará,
Dalabyggð,
lést laugardaginn 21. nóvember sl.
Jarðarförin auglýst síðar.
Guðmundur Magnússon,
Guðrún Magnúsdóttir,
Guðríður S. Magnúsdóttir, Haraldur S. Jónsson,
Elín Magnúsdóttir,
Elísabet Magnúsdóttir, Svavar Guðmundsson,
Ólafía Magnúsdóttir, Sæmundur Kr. Sigurlaugsson,
barnabörn og barnabarnabörn.
+
Faðir okkar, tengdafaðir, fyrrverandi eigin-
maður, afi og langafi,
EINAR HELGASON
bókbandsmeistari,
hjúkrunarheimilinu Eir,
sem lést þriðjudaginn 17. nóvember, verður
jarðsunginn frá Áskirkju föstudaginn 27. nóv-
ember kl. 15.00.
Þeim, sem vilja minnast hans, er bent á líknarfélög.
Ragnar G. Einarsson, Guðlaug Friðriksdóttir,
Helgi R. Einarsson, Helga Stefánsdóttir,
Dagný H. Leifsdóttir,
Steinunn Sigurgeirsdóttir,
barnabörn og barnabarnabörn.
+
Faðir okkar, tengdafaðir, stjúpfaðir og afi,
FRIÐRIK L. GUÐMUNDSSON,
Espigerði 4,
lést á Landakotspítala 24. nóvember.
Útförin auglýst síðar.
Guðbjörg M. Friðriksdóttir, Eiríkur Þóroddsson,
Gylfi Friðriksson, Þórarinn Baldvinsson,
Ólöf Eiríksdóttir, Þóroddur Eiríksson.
+
MARÍA HENCKELL,
Hraunteigi 20,
Reykjavík,
lést mánudaginn 23. nóvember.
Helga Guðrún Sigurjónsdóttir,
Hjalti Sigurjónsson,
Sigurjón Helgason,
Guðrún Bjarnadóttir,
Guðfinna Bjarnadóttir.
+
KRISTÍN ÓLAFÍA SIGURÐARDÓTTIR,
sem lést á heimili sínu, Lindargötu 62, föstudaginn 13. nóvember, verður
jarðsungin frá Háteigskirkju föstudaginn 27. nóvember kl. 10.30
Lilja Magnúsdóttir, Skarphéðinn Ólafsson
og börn.
María J. Sigurðardóttir, Jón Hjartarson,
Árni Rósason.
+
Elskulegur eiginmaður minn,
ÞÓRARINN VIGFÚSSON,
Mararbraut 11,
Húsavík,
lést fimmtudaginn 19. nóvember.
Útförin fer fram frá Húsavíkurkirkju laugar-
daginn 28. nóvember kl. 14.00.
Fyrir hönd aðstandenda,

Magda Vigfússon.
BJARNI
KRISTÓFERSSON
+ Bjarni Kristó-
fersson fæddist
á Akranesi 21. júlí
1917. Hann Iést 19.
nóvember síðastlið-
inn og fór útför
hans fram frá Akra-
neskirkju 24. nóv-
ember.
„Þétt upp í greip-
ina,“ sagði hann.
„Taktu almennilega í
höndina á mér.“ Það
var eitt það fyrsta sem
afi kenndi okkur
krökkunum; að taka í
höndina á fólki og heilsa því hvorki
slyttislega né feimnislega, en taka
þétt í hönd þess, „þétt upp í greip-
ina“. Þegar við uxum úr grasi
fylgdu okkur úr garði ábendingar
hans og uppfræðsla sem laut að
umhverfi og náttúru, öllu þessu lífí
sem flaug um loftið, stökk til og frá
á túnum eða synti um í sjó og ám.
Afi Bjami bar virðingu fyrir nátt-
úrunni og leit á sig sem hluta af
henni. Hann þoldi aldrei ef menn
fóru í hreiður fugla og stálu eggj-
unum eða steyptu hreiðrinu. En
hann var veiðimaður af guðs náð.
Gekk á vorin um Akrafjall og tíndi
veiðibjölluegg, eins og siður var á
Skaga og er enn. Og hann fór ung-
ur að stunda sjó frá Akranesi; var
háseti á vertíðarbátum og var á sfld
öll sumur. Síðar á ævi sinni, þegar
hann „var kominn í land“ og var
farinn að vinna almenna verka-
mannavinnu, sá hann til þess að
tengsl sín við hafið rofnuðu ekki.
Hann hóf að sækja á grásleppumið
norðan við Akranes. Á vorin og
fram á sumar reri hann í félagi við
syni sína, tengdason og fleiri -
svona eftir því hvernig stóð á hjá
mönnum þá og þá vertíðina - og
þessi útgerð var tímafrek. Hann
setti sjálfur upp sín net (og naut við
það dyggrar aðstoðar ömmu) og
fiskaði oft vel í þau. Auðvitað fylgdi
þessu líka óttalegt bras, ekki síst ef
netin höfðu legið utan með þara-
loðnum skerjum í leiðinlegum sjó.
Þá var staðið við að greiða úr og
hreinsa. En bæði afi og amma
höfðu ekki vanist öðru en því að
maður þyrfti að hafa fyrir lífinu;
það hafði enginn sagt að lífið ætti
að vera léttur og áreynslulaus dans.
Þau tóku lífið því alvarlega, en ekki
of hátíðlega. Þess vegna var ætíð
rúm fyrir hlátur, kerskni og
hverskyns veislu- og samkomuhald.
Afi var kappsamur maður. Og
óþolinmóður. Það átti allt að gerast
tafarlaust; verkin áttu ekki að bíða
til morguns. Oþolinmæðin gat tekið
á sig kostulegar myndir. Ef afi var
á ferðalagi var það vani hans að
stöðva bflinn á hverri þeirri brú
sem lá yfir gjöfula laxveiðiá. Væru
veiðimenn nálægir sá afi til þess að
þeir kæmu upp að bílnum og þá
skrúfaði hann niður rúðuna og
spurði hvort þeir væru að fá hann.
Þegar hann hafði fengið svar við
spurningunni var hann vís með að
skrúfa í skyndi upp rúðuna og
bruna af stað, í burt frá viðmæl-
anda sínum sem stóð ráðvilltur eft-
ir og hafði búist við frekari orða-
skiptum, sem engin urðu í þetta
sinn. Af hálfu afa var hér ekld um
dónaskap að ræða, eða stæla. Hann
hafði fengið að vita það sem hann
þurfti að vita og lét hvatvísi sína
ráða för.
Afi var skapmikill. Oft æsti hann
sig og var þá jafnan snöggur upp.
Þá brá okkur krökkunum stundum.
En honum rann reiðin mjög íljótt.
Hann var dálítill herforingi í sér;
r Blómabúðín
darS skom
t v/ possvogsklrkjugarð ,
v 5ímii 554 0500
afskiptasamur og lét
sig það miklu varða
hvað ættbogi hans var
að sýsla þá stundina.
Og fannst mörgum
stjórnsemin stundum
ærin. En hann bar
virðingu fyrir fólki. Og
hann bar virðingu fyrir
okkur barnabörnun-
um. Honum þótti vænt
um okkur og honum
þótti ekki ástæða til
annars en að við fengj-
um sömu innsýn í lífið
og þá sem hann hafði
öðlast. Þess vegna tal-
aði hann ekki við okkur eins og við
værum skynlaus og tilgangslaus,
heldur talaði hann við okkur sem
værum við hans bestu vinir.
Afi var fæddur á Akranesi en
ólst að mestu upp í Reykjavík hjá
foðurforeldrum sínum. Faðir hans
var sjómaður á aflahæstu skútu ís-
lendinga, Valtý, en það skip hvarf
nótt eina í ársbyrjun 1921, í aftaka-
veðri undan Suðurlandi. Allir skip-
verjar fórust. Móðir afa, Júlíana,
bjó áfram á Akranesi við Vestur-
götu, í agnarlitlu húsi sem kallað
var Götuhús. Seinna reisti afi
tveggja hæða hús fyrir sig og fjöl-
skyldu sína á þeirri lóð, beint á
móti barnaskólanum. Það hús köll-
uðum við krakkarnir líka Götuhús.
Við sóttum mikið þangað.
Afi var af íyrstu kynslóð Islend-
inga sem fékk almennt tækifæri til
þess að byggja upp nokkuð sjálf-
stætt líf. Eftir seinni heimsstyrjöld
var farið að byggja í landi hins
forna Garðaprestakalls, austar á
Skaga, og í þessu gamla mýrlendi
tóku Skagamenn að reisa sín ein-
býlishús, iðulega á tveimur hæðum.
Með því að iðka óspart vinnuskipti
(og virkja alla fjölskyldumeðlimi)
tókst fólki að reisa sér þak yfir höf-
uð, þótt það hefði ekki digra sjóði
að sækja í. Afi Bjami var stoltur af
húsinu við Vesturgötu. Húsið var
hluti af ævistarfi hans. Hann vildi
aldrei flytja burt úr því, á meðan
hann hafði nokkra heilsu. Hann tók
það ekki í mál.
Þrátt fyrir alla vinnuhörkuna,
bæði til sjós og lands, átti afi auð-
vitað sínar frístundir. Að vísu upp-
lifðum við barnabömin afa okkar
þá jafn kappsaman og þegar hann
var við sín daglegu störf. Rétt eftir
stríð var hann í hópi þeirra Akur-
nesinga sem tóku að renna fyrir lax
í Borgarfirði og vestur í Dölum. Afi
var ákafur laxveiðmaður og í lax-
veiðitúmnum unni hann sér aðeins
lögboðinnar hvfldar. Hann var þot-
inn upp af beddanum og út úr veiði-
húsinu um leið og tími var til kom-
inn. Ef það var nokkuð sem átti
hug hans allan þá var það líkast til
glíman við þennan óútreiknanlega
fisk. Síðustu árin, þegar hann hafði
aðeins gervifætur að standa í, lét
hann það ekki aftra sér frá því að
þjálfa sig svo vel, að hann komst
flestra sinna ferða. Hann ók bfl og
brölti fram á árbakka... og þar
gerðum við okkar besta til þess að
skjóta undir hann tjaldstóli, en
ákafinn og veiðigleðin var svo yfir-
gengileg að sem fylgdarmaður afa
átti maður stundum fullt í fangi
með að halda aftur af honum og
gæta þess að hann færi sér ekki að
voða. En þannig var laxveiði afa
okkar alla tíð undarleg blanda af
sporti og vinnu. Hann var alltaf að
draga björg í bú. Sú hugsun var
honum innprentuð frá því hann var
barn og unglingur. Að sama skapi
vora hinar árlegu berjaferðir inn í
Grafardal síðla sumars ekki aðeins
skemmtilegur útivistardagur fjöl-
skyldunnar heldur var ferðin farin
af brýnni nauðsyn. Fólk birgði sig
upp fyrir veturinn og átti til ferska
krækiberjasaft á ótal gömlum
flöskum.
Afi bjó yfir mörgum mannkost-
um sem komu honum að gagni í líf-
inu. Hann var léttur í lund og
snöggur að horfa á gengi lífs síns
og annarra með húmor og honum
féll illa allt svartagallsraus. En
hann var ekki hæðinn maður og
erfiðleikum í lífínu mætti hann ekki
af tilfinningaleysi eða tilfinninga-
kulda. Þvert á móti: Við upplifðum
afa sem mjög tilíinningaríkan
mann og hann skammaðist sín
aldrei fyrir að sýna þær tilfinning-
ar, hvoi-t sem þær voru kallaðar
fram af gleði, reiði eða sorg. En
þótt ævi hans hafi lengst af verið
gæfurík greiddu örlögin honum
mörg þung högg og það reyndi
ósjaldan á manninn sem hann hafði
að geyma.
Amma okkar, Guðrún Oddsdótt-
ir, lést íýrir sjö árum. Afi harmaði
lát hennar mjög, enda höfðu þau þá
að baki fimmtíu ára hjónaband. Það
veittist afa erfitt að sætta sig við
dauða ömmu. Hún hafði verið félagi
hans og vinur og hún hafði stutt við
bakið á honum í veikindum hans.
En þótt ömmu nyti ekki lengur við
gafst hann ekki upp, heldur bjó
áfram í nokkur ár einn á heimili
sínu og glímdi við fötlun sína. Um
leið óx einsemd hans. Jafnvel þótt
hann hafi haft samskipti við fjöl-
skyldu sína og gamla vini var eins
og lát ömmu væri síðasta og ef til
vill afdrifaríkasta áfallið sem afi
varð fyrir. Eftir það náði hann sér
aldrei fullkomnlega á strik aftur.
Það var ömurlegt að upplifa,
hvernig langvarandi veikindi drógu
máttinn úr afa Bjarna; manni sem
við krakkarnir þekktum aldrei
öðruvísi en hraustan, fullan af lífs-
þrótti og athafnagleði. Nú er jarð-
vist hans á enda.
Við munum ávallt minnast afa
okkar. Hann var hlýr og tilfinn-
ingaríkur maður og sterkur per-
sónuleiki sem var heiðarlegur og
trúr sjálfum sér og kunni þá list að
horfa jákvæðum augum á tilveruna,
jafnvel þegar útlitið var sem verst.
Það sýndi hann okkur og sannaði,
oftar en einu sinni. Og öll lærðum
við að heilsa fólki. Við tökum auð-
vitað „þétt upp í greipina" og heils-
um fólki almennilega.
Blessuð sé minning afa okkar,
Bjama Kristóferssonar.
Barnabörn.
Elsku afi.
Okkur langaði til að kveðja þig
með fáeinum orðum. Þótt samveru-
stundir okkar síðustu ár hafi verið
strjálar vegna fjarlægðar þá er
margs að minnast frá þeim tíma er
við bjuggum á Akranesi. Hugurinn
hvarflar heim á Vesturgötuna til
ykkar ömmu og afa. Þar sem
R.K.E. (súkkulaði) var geymt í sér-
skáp og brúnterta með englakremi
var í miklu uppáhaldi í sunnudags-
kaffinu. Húsið á sléttunni var mjög
vinsælt á þeim tíma og þú hafðir
gaman af slíkri rómantík, hvort
sem var á skjánum eða í sígildum
bókmenntum. Okkur er minnis-
stætt er þú sast í stólnum þínum
inni í stofu með bros á vör og
glettni í augum þegar Andri, smá-
patti, hafði stolið gervifætinum og
falið hann. Alltaf varstu jákvæður
og sást skondnu hliðarnar þótt fæt-
urna vantaði. Einnig eru minnis-
stæðir rúntar niður á bryggju eða
kringum Akrafjallið með þér, þá
reyndir þú að kenna okkur nöfnin á
fuglunum og hin ýmsu ömefni. Þú
varst duglegur að keyra langa leið
austur á sumrin til að heimsækja
okkur og þá var yfirleitt farið að
veiða eða farið í skoðunarferðir
með þér niður á firði. Þú varst
alltaf brosmildur og glettinn og því
var erfitt að sjá hversu sorgmædd-
ur og beygður þú varst er amma
féll frá svo skyndilega fyrir
nokkrum árum. En við vonum að
þér líði sem best nú og að fundum
ykkar ömmu beri saman á ný.
Vertu yfir og allt um kring
með eilífri blessun þinni.
Sitji guðs englar saman í hring
sænginni yfir minni.
(Sig. Jónsson frá Presthólum)
Guð geymi þig.
Þín
Eyrún Huld, Andri
Reyr og Agnes Brá.