Morgunblaðið - 07.05.1999, Blaðsíða 22

22 FÖSTUDAGUR 7. MAÍ 1999
MORGUNBLAÐIÐ
LANDIÐ
Morgunblaðið/Ingimundur
ÞORHALLUR Bjarnason á Laugalandi, stundar vistvæna ræktun á
gúrkum og við framleiðsluna eru notaðar lífrænar varnir.
Garðyrkjustöðin á Laugalandi í Borgarfírði
Vistvænt
ræktaðar gúrkur
á markað
Mikill vargur sækir
í æðarvörp landsins
Laxamýri - Aðalfundur Æðarrækt-
arfélags Eyjafjarðar og Skjálfanda
var haldinn í Ljósvetningabúð um
helgina. Mættir á fundinn voru Da-
víð Gíslason formaður Æðarræktar-
félags íslands og Ámi Snæbjörns-
son hlunnindaráðunautur auk æðar-
bænda úr báðum héruðum.
A fundinum var margt rætt og
hafa æðarræktendur áhyggjur af
lækkandi dúnverði og er ekki bjart
útlit í þeim efnum.
Þá var rætt um vörslu varpanna
sem er víða erfið vegna vaxandi
vargs, þ.e flugvargs, minks og refs.
Svo virðist sem mörg sveitarfélög
sinni ekki nægilega vargvörslu og
margir vilja segja að stríðið við
minkinn sé tapað. Sflamáf hefur um
árabil verið að fjölga og í mörgum
sjávarplássum er ekkert gert til
þess að stemma stigu við honum.
Ámi Snæbjörnsson sýndi um 70
myndir úr vörpum víðs vegar að af
landinu og er að sjá að margir
bændur sýni mikla kænsku í að laða
fugl heim á jarðir sínar og margt
nýtt sem kom fram í þeim efnum
sem fundarmönnum þótti fróðlegt.
Davíð Gíslason sagði m.a. frá
undirbúningi bókar um æðarfugl á
Islandi sem er komin vel á veg und-
ir ritstjóm Jónasar Jónssonar fýrr-
verandi búnaðarmálastjóra. Þá
ræddi hann þá hugmynd að útbúa
fræðsluefni um æðarfugl sem nýt-
ast mætti í líffræðikennslu í skólum
en æðarrækt er ævaforn búgrein
sem tengist menningu þjóðarinnar.
Margt fleira var rætt svo sem
friðlýsing æðarvarpa, dúnhreinsun
og hvort hægt væri að fá fræðslu
frá Veiðistjóraembættinu um fækk-
un vargs.
Fundarmenn voru ánægðir með
heimsókn þeirra Áma og Davíðs
sem hvöttu æðarbændur til sóknar í
búgreininni.
Borgarnesi - Garðyrkjustöðin
Laugaland hf. í Stafholtstungum
í Borgarfirði hefur sett á markað
vistvænt ræktaðar gúrkur og
mun vera fyrst íslenskra garð-
yrkjustöðva til þess.
Þórhallur Bjarnason garð-
yrkjubóndi segir í samtali við
fréttaritara að vistvæn ræktun sé
millistig á milli lífrænnar rækt-
unar og hefðbundinnar. Hún sé
viðurkennd framleiðsluaðferð
með ákveðnum reglum um eftir-
lit, vottun og notkun vörumerkis.
Lífræn ræktun er vistvænasta
ræktunaraðferðin. Þar eru mjög
ströng skilyrði um vottun og eft-
irlit og hún er dýrust, enda um-
hverfiskostnaðurinn innifalinn í
verðinu. I hefðbundinni ræktun
er litil orkunotkun hér á landi og
því fremur auðvelt fyrir íslenska
garðyrkjubændur að fara yfir í
vistvæna ræktun. Verksmiðju-
framleiðsla er fjórða stigið, en
hún er þekkt úr til dæmis ali-
fugla- og svínarækt. Hún er
ódýrasta framleiðslan, enda um-
hverfiskostnaðurinn ekki inni í
verðinu.
Gæðamál efst á baugi
Vistvæn ræktun gengur, að
sögn Þórhalls, út á að nýta alla
möguleika til að minnka hráefnis-
og eiturefnanotkun. Umhverfís-
sjónarmið og hollusta vega þungt.
Vistvænn ræktandi þarf að skrá
reglulega leiðni og sýrustig í rót-
arbeði. Áburðaráætlun þarf að
liggja fyrir. Skrá verður alla
notkun á áburði, plöntulyfjum og
nyljadýrum og allt það hráefni
sem notað er við ræktunina.
Þórhallur telur að gæðamál
verði efst á baugi hjá neytanda
framtíðarinnar, jafnt ytri sem
innri gæði. Neytandinn hafi hing-
að til keypt gúrkurnar eftir útlit-
inu en í framtiðinni vilji hann ör-
ugglega fá að vita meira um bak-
grunn framleiðslunnar. Hann
vilji fá tryggingu fyrir því að
varan sé framleidd á ábyrgðar-
fullan hátt.
Reglugerð um vistvæna rækt-
un var gefin út í vetur. Lauga-
landsstöðin er í eigu Þórhalls og
Bjarna Helgasonar, föður hans,
og hafa þeir fengið staðfestingu
frá Bændasamtökunum um að
stöðin sé vistvænn ræktandi.
Laugaland er trúlega fyrsta ís-
lenska garðyrkjustöðin sem setur
vistvænt ræktaðar gúrkur á al-
mennan markað.
Gæðastimpillinn
mikilvægur
Nauðsynlegt er að neytendur
þekki muninn á innlendum afurð-
um sem eru ræktaðar vistvænt
og t.d. innfluttum ómerktum
gúrkum. Víða erlendis eru gúrk-
ur ræktaðar við misjafnar að-
stæður og með mikilli eiturefna-
notkun. Því er vistvæn íslensk
framleiðsla sérstaklega merkt og
segir Þórhallur það mikilvægt
fyrir neytendur, þeir viti þá hvar
gúrkumar em ræktaðar og
hvemig. Laugalandsstöðin fram-
leiðir um 150 tonn af gúrkum.
Hver gúrka er pökkuð inn í
filmu. Ekki fer á milli mála hvað-
an þær koma því gæðastimpillinn
er á umbúðunum.
Vorfagnaður
hjá eldri
borgurum í
Grindavík
Grindavík - Það var mikið fjör í
Festi sunnudaginn 18. apríl en þá
héldu eldri borgarar á Suðumesjum
vorfagnað sinn. Ýmislegt var gert
sér til skemmtunar og mæting var
góð. Það var félagsskapurinn
F.E.B. sem stóð fyrir skemmtun-
inni en þessi skammstöfun stendur
fyrir Félag eldri borgara á Suður-
nesjum. Það þurfti ekki að spyrja að
því að dansinn dunaði og flestir
voru lengstum á gólfinu.
Morgunblaðið/Garðar Páll Vignisson
Morgunblaðið/Jónas Erlendsson
Græna
stjarnan
brennur ekki
Fagradal - Sina í brekkunni fyr-
ir ofan Skeiðflöt í Mýrdal brann
nú í lok apríl og stoppaði sinu-
eldurinn við stóra stjörnu fyrir
ofan bæinn. Stjaman er tákn
esperanto-hreyfingarinnar. Að
sögn Eyþórs Olafssonar, bónda
á Skeiðflöt, er stjarnan búin að
vera í brekkunni í um það bil 40
ár og heldur hann sljörnunni við
með því að bera á hana á hveiju
vori.
í ve i ið látur rkin tc Á
© r
Eflum Norðurlandeystra
Elsa B. Friðfinnsdóttir
er fulltrúi þess sem best er gert í menntamálum á landsbyggðinni.
Starf hennar viS Háskólann á Akureyri hefur sýnt og sannaS aS lands-
byggSin á gullin tæUifæri ef þau eru nýtt af dugnaSi og metnaSi.
Elsa er nýr málsvari fyrir Norðurland eystra og á erindi á Alþingi.
Ný framsókn til nýrrar aldar