Morgunblaðið - 07.05.1999, Blaðsíða 42

42 FÖSTUDAGUR 7. MAÍ 1999
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
PERUR, olía á striga, 1994. 103 x 282 cm.
Hreinn tónn
málverksins
Jim Butler er bandarískur myndlistarmað-
ur sem málar eftirmyndir hluta á ákaflega
raunsæislegan hátt en er hálfsmeykur við
vinsældir raunsæisins. Butler var nýlega
staddur hér á landi, sagði málurum fram-
tíðarinnar til og setti upp litla sýningu í
Galleríi Ganginum. Einar Falur Ingólfsson
hitti hann þar að máli.
JIM Butler málar hluti
sem hann finnur, stíllir
upp og rannsakar. Þetta
eru ákaflega raunsæis-
legar kyrralífsmyndir af
hlutum sem kveikja
hugmyndir með lista-
manninum og honum
finnast hafa víðari tilvís-
un eftir að þeir eru mál-
aðir á strigann. Butler
hefur sýnt verk sín víða
á síðustu árum, einkum
í Bandaríkjunum en
einnig í Norður-Evr-
ópu, og þá gjaman mál-
verk í yfirstærðum. Á
sýningunni í Ganginum
á heimili Helga Þorgils Friðjónsson-
ar myndlistarmanns eru hins vegar
nokkrar minni myndir; af vatnsbyssu
í hafmeyjulíki, hafnabolta innpökkuð-
um í plast og fuglahúsi.
„Ég hef unnið svona í 6, 7 ár,“
segir Butler. „Finn hluti og mála þá
eftir að hafa skoðað þá vandlega og
kannað eiginleika þeirra. Það mynd-
ast oft undarlegt samband á milli
mín og hlutanna meðan ég mála þá.“
Hann reyndi um tíma
að mála eftir ljósmynd-
um en segir það hafa
mistekist herfilega.
„Ljósmyndimar hafa
þegar breytt þrívíðum
hlutum í tvívíða. Fyrir
trúverðugleika mál-
verkanna finnst mér
mjög mikilvægt að geta
skoðað hlutina frá öll-
um hliðum meðan ég
mála.“
Butler segir raunsæi
hlutanna vera mjög
mikilvægt fyrir útkom-
una í málverkinu.
„Mér finnst raunvera-
leikinn geta verið óvæntari og und-
arlegri en nokkuð það sem ég get
ímyndað mér á strigann."
Fyrir tveimur ámm fóm stærri
málverk Butlers að verða flóknari.
Hann stillir ólíkum hlutum sman og
gerir eins konar skúlptúr sem hann
stækkar síðan upp í málverki. Hann
vill ekki sýna sjálfa skúlptúrana, yf-
irfærslan yfr á tvívíða sviðið í mál-
verkinu sé mjög mikilvæg. „Þegar
Jim Butler
BIG TIMBER, olfa á striga, 1993. 126 x 181 cm.
horft er á málaða mynd af hlut
verður hluturinn um leið eitthvað
annað,“ segir Butler, „málverkið
flytur áhorfandann til annars staðar
- eða ég vona að svo sé.“
Um þessar mundir virðist raunsæ-
islegt málverk vera áberandi og ekki
síst í Bandaríkjunum. „Þegar ég var
að byrja að mála svona, fyrir tíu ár-
um, vom raunsæismálverk ákaflega
óvinsæl; alls ekki í tísku og enginn
vildi sjá slíkar myndir. En það er
alltaf þannig að menn halda áfram
að vinna að sínu þótt það sjáist ekki
opinberlega. Fyrir fjóram, fimm ár-
um varð raunsæið skyndilega vin-
sælt aftur og menn drógu verkin sín
út úr stúdíóunum; þetta var óstöðv-
andi tískubylgja, ef svo má segja. Og
í kjölfarið íylgdi smekkur fyrir
þessu. En ég sé mig samt ekki sem
hluta af neinni stefnu, smekkur er
alltaf að breytast.
Ég veit ekki af neinum öðmm
málara í Bandaríkjunum í dag sem
vinnur eins og ég, málar svona eftir
uppstillingum af raunverulegum
hlutum. Eg vona að það sé minn sér-
staki skerfur til samtímalistarinnar.
En mér finnst eiginlega óþægi-
legt hvað raunsæismálverkið er vin-
sælt um þessar mundir. Þetta er
næstum orðin akademísk stefna og
ég veit ekki hvers vegna.“
Butler veltir þessum tískustraum-
um fyrir sér og segist viss um að
ljósmyndaflæðið og tölvumyndir
hafí haft mikil áhrif á skynjun fólks
á síðustu ámm. Og að á tölvuöld hafi
orðið mikið verðfall hlutanna, allt sé
að verða svo einsleitt.
„Ég geri hluti sem em lengi í
fæðingu og ég reyni að gera þá
verðmæta; að það sjáist að það sé
vinna í gerð þeirra. Ég held að í
samtímanum sé mikilvægt að sýna
hluti sem vinna er lögð í. Og mér
finnst að í fólki sé þessi þörf, að
læra að gera hluti í höndunum. í
handverkinu felst eitthvað sem
staðfestir tilveru okkar. En mér
finnst líka að fólk sem ekki hefur
menntun eða þekkingu á listum
hrífist meira af vönduðu handverki,
eins undarlegt og það hljómar."
Butler viðurkennir að í verkum
sínum sé ákveðinn skyldleiki við
popplistina, en þó sé hér meiri ein-
lægni, ekki írónían sem einkennir
poppið. „En þegar ég byrja að mála
mynd geng ég út frá henni sem
abstrakt verki, mér finnst það mik-
ilvægt. Málverkið er nefnilega tján-
ing í sjálfu sér. Þegar ég næ að
finna réttu hlutina og stilla þeim
saman þá eins og heyrist hreinn
tónn, ég veit að þetta verð ég að
mála.“
Franco Jóhann
Buffoni Hjálmarsson
Italskir
vorsöngvar
VORSÖNGVAR, Songs of Spring,
nefnist tvítyngt ítalskt Ijóðaþýð-
ingasafn eftir skáldið og þýðand-
ann Franco Buffoni sem nýlega
kom út hjá Marcos y Marcos í
Mílanó. Þetta er viðamikil bók ,
365 síður, og er gefin út í bóka-
flokki sem nefnist I testi di Testo a
Fronte og Buffoni ritstýrir.
Franco Buffoni er þekkt ítalskt
skáld og háskólakennari og rit-
stýrir ársritinu Testo a frontesem
birtir bókmenntaþýðingar og
fræðilegar ritgerðir um þýðingar.
I Songs of Spring era birtar
þýðingar Buffonis á verkum um
fjörutíu skálda frá ýmsum löndum
og öldum, en flest skáldanna em
ensk.
Meðal samtímaskálda sem eiga
Ijóð í safninu em Wystan Hugh
Áuden, Stephen Spender, Tomas
Tranströmer, Seamus Heaney og
Dave Smith.
Eitt íslenskt skáld á ljóð í Songs
of Spring, Jóhann Hjálmarsson, en
eftir hann birtist ljóðið Um lands-
lag sem upphaflega birtist í bók
hans Athvarf í himingeimnum og
hefur verið þýtt á fjölda tungu-
mála. Það kom áður í þýðingu Buf-
fonis í Testo a fronte.
Auk formála em í bókinni kynn-
ingargreinar um hvert skáld.
-----------------
Samkór Selfoss
25 ára af-
mælis-
tónleikar
Selfoss. Morgunbladið.
SAMKÓR Selfoss heldur 25 ára
afmælistónleika sína sunnu-
daginn 9. maí kl. 17 í Selfoss-
kirkju. Á dagskrá er fjölbreytt
tónlist, bæði íslensk og erlend.
Þar á meðal eru lög úr söng-
leikjunum Cats og Westside
story.
Stjórnandi kórsins er Edith
Molnar og undirleikari er
Miklos Dalmay. Tónleikamir
verða svo endurteknir miðviku-
daginn 19. maí í Selfosskirkju
Fjórða kosningasýning
Kristjáns Guðmunds-
sonar í Slunkaríki
Morgunmjöllin fríð og blíð
flytur margan kaffisopa.
I laun skal hafa lítinn prest
og bera hann undir svuntunni.
Þessa vísu kvað Sólon Guð-
mundsson í Slunkaríki fyrr á
öldinni og er hún hér birt að
gefnu tilefni. Enn og aftur kem-
ur Kristján Guðmundsson
myndlistarmaður með alþingis-
kosningasýningu í Slunkaríki á
Isafirði. Að þessu sinni með mál-
verk og teikningar í farteski
sínu.
Stjóm Slunkaríkis leggur ríka
áherslu á stöðugleika og jafn-
vægi í málefnum sínum og
landsmanna allra og em alþing-
iskosningasýningar Kristjáns
tillegg beggja aðila að það
markmið megi nást landi og lýð
til heilla.
Fyrirtæki Kristjáns „Silver
press“ hefur einnig valið þennan
dag sem útgáfudag bókarinnar
„Tólf drápu kver“ eftir Halldór
Ásgeirsson með rekaristum eftir
Jón Sigurpálsson; mun höfund-
ur af því tilefni lesa upp úr bók-
inni.
Sýningin hefst 8. maí kl. 16 og
lýkur 30. maí og em allir vel-
komnir. Slunkaríki er opið
fimmtudaga til sunnudags kl.
16-18.
kl 21.
Morgunblaðið/Sig. Fannar.
SAMKÓR Selfoss ásamt Miklos Dalmay, undirleikara og Edith Molnar, stjórnanda.