Morgunblaðið - 23.06.2000, Qupperneq 69

MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
.now* TVII riMruy,n;rTí(U _ 8Í)
FOSTUDAGUR 23. JUNI 2000 69
þessum upplýsingum til jarðvís-
indamanna á Veðurstofunni. Ragn-
ar segist ekki vita hvernig á því gasti
staðið að upplýsingar bárust ekki.
Það sé þó ljóst að gera þurfi úrbæt-
ur þar á til að auka öryggið. „Eg tel
ekki að þetta hafi stafað af neinum
samstarfsörðugleikum heldur hafi
orðið einhver truflun varðandi síma-
samskipti. Það hefði verið mjög
gagnlegt fyrir okkur að fá strax all-
ar upplýsingar frá þeim. Svona upp-
lýsingar eru mjög mikilvægar í því
bráðaviðvörunarkerfi sem við erum
að byggja upp. Þó þær segi okkur
ekki endilega mikið um stærð jarð-
skjálftans þá segja þær okkur mikið
um þá hröðun og þann kraft sem er
á hverjum stað fyrir sig við útlausn
skjálftans. Það er því mjög mikil-
vægt að svona upplýsingar komist
strax til fólks á svæðinu, björguna-
raðila og almannavarna svo þeir
geti skipulagt sitt starf út frá því.
Fleiri aðilar búa yfir gagnlegum
upplýsingum af þessu tagi, s.s.
Raunvísindastofnun HÍ sem einnig
stundar mælingar og mælingar eru
gerðar á vegum Orkustofnunar.
Þetta samstarf hefur allt gengið
mjög vel í sambandi við eldfjalla-
vöktun o.fl., að sögn Ragnars.
Einnig hefur verið myndaður
samráðshópur vísindamanna í
tengslum við eftirlit með eldstöðv-
um sem getur haldið skyndifundi í
gegn um síma. „Við höfum látið
reyna á þetta kerfi. Það er ekki nóg
að hafa mælitæki, við verðum líka
að kunna þá aðferð að vísindamenn
og aðrir sem stunda rannsóknir,
hvort sem er á jarðskjálftum eða
eldgosum geti náð mjög hratt sam-
an til að leggja sameiginlega á ráð-
in. Þetta gildir um alla aðila sem búa
yfir gagnlegum upplýsingum. Þó
það hafi orðið miklar framfarir hvað
þetta varðar í seinni tíð þá erum við
að reyna að bæta þetta enn frekar,
m.a. með bráðaviðvörunarkerfinu,"
segir Ragnar.
Aukin jarðvirkni
Stóru jarðskjálftarnir á Suður-
landi tengjast vaxandi jarðvirkni
síðustu áratugina, að mati jarðvís-
indamanna. Ragnar segir að jarð-
virknin hafi farið vaxandi á síðustu
tveimur áratugum og hugsanlega sé
hún að nálgast samskonar topp og
átti sér stað í kringum seinustu
aldamót. „Ég held að eldgosin sem
hafa verið í Vatnajökli séu hluti af
þessum vaxandi þrýstingi úr iðrum
jarðar, sem hefur áhrif á spennuk-
erfið hér í heild sinni. Síðasta
Heklugos og þau umbrot sem hafa
verið í Eyjafjallajökli og Mýrdals-
jökli eru líka hluti af þessu. Á síð-
ustu áratugum hefur áraun á brota-
beltin verið vaxandi. Við höfum gert
ráð fyrir því, bæði út frá jarð-
skjálftamælingum og út frá ösku-
lagamælingum, þá virðist vera
sveifla í jarðvirkni á íslandi sem nær
yfir um það bil 140 ár. Næsti toppur
á henni er að vísu ekki fyrr en 2040.
Þessir toppar í jarðvirkni birtast
ekki einu sinni á stuttum tíma.
Stundum tekur þetta kannski 50 ár
eins og á 18. öldinni, 1730 til 1783.
Stundum eru þetta kannski ekki
nema 15 ár eins og var í skjálftunum
miklu 1896 og svo aftur 1912, sem að
okkar viti er einn heildaratburður á
Suðurlandsbrotabeltinu. Stærsti
skjálftinn varð reyndar austast á
brotabeltinu 1912.“
UjjJ
\ ^
- J

S J
Yflr
12 vikur
a II ir
bresk
kómcdía
Besta myndin:
British Academy Awarde
Evenlng Standard Britiah Film Award
Dlroctors Week Award
London CriticB Circle Awarda
Besta handrit:
Ðrttleh Independent Ftlm Award
London Crltics Clrcle Awarda
★ ★★
BÆN - DV
allt er gott aö austan/
c'
RADIfl wí>
FM-103.7
tveir fyrir einn
á meðan EM í knattspyrnu stendur yfir eða til 2. júlí
HÁSKÓLABÍÓ