Dagblaðið Vísir - DV - 11.01.1984, Qupperneq 14

14
DV. MIÐVKUDAGUR11. JANUAR1984.
Tilkymúng til
söluskattsgreiðenda
Athygli söluskattsgreiðenda skal vakin á því, að gjaldagi
söluskatts fyrir desembermánuð er 15. janúar. Ber þá að skila
skattinum til innheimtumanna ríkissjóðs ásamt söluskatts-
skýrslu í þríriti.
Fjármálaráðuney tið.
Auglýsing
um fasteigangjöld
Lokið er álagningu fasteignagjalda í Reykjavík 1984 og verða
álagningarseðlar sendir út næstu daga ásamt gíróseðlum
vegna 1. greiðslu gjaldanna.
Gjalddagar fasteignagjalda eru 15. janúar, 1. mars og 15.
apríl.
Gjöldin eru innheimt af Gjaldheimtunni í Reykjavík, en einnig
er hægt að greiða gíróseðlana í næsta banka, sparisjóði eða
pósthúsi.
Fasteignagjaldadeild Reykjavíkurborgar, Skúlatúni 2, veitir
upplýsingar um álagningu gjaldanna, símar 18000 og 10190.
Athygli er vakin á því, að Framtalsnefnd Reykjavíkur mun til-
kynna elli- og örorkulífeyrisþegum, sem fá lækkun eða niður-
fellingu fasteignaskatta skv. heimild í 3. mgr. 5. gr. laga nr.
73/1980 um tekjustofna sveitarfélaga og samþykkt borgarráðs
um notkun þeirrar heimildar.
Borgarst jórinn í Reykjavík,
9. janúar 1984.
Æk HAPPDRÆTTI
1E SJÁLFSBJARGAR
m 24. DESEMBER 1983
Aðalvinningur: Bifreið Subaru — 4WD Station GLF
árg. 1984 nr. 12338.
Sex sólarlandaferðir að verðmæti kr. 25.000.00 hver/
43 vinningar — vöruúttekt, að vermæti kr. 2.500.00
hver.
800
999
1080
1404
1497 sólarlandaferð
1592
1666
3150
4447 sólarlandaferð
5501
5674
6016
7173
9338
10305
11079
12338 bíllinn
13631
13929
14404 sólarlandaferð
16120 sólarlandaferð
17076.
171151
17686
19237
20075
20632
21194
22097
22395
22817
24296
24562 sólarlandaferð
24977
25503
25515
29063
31168
31590
33454
38794
39620
39622 sólarlandaferð
41521
42201
44371
44376
47699
47723
49404
SJÁLFSBJÚRG,
LANDSSAMBAND FATLAÐRA.
Fyrir réttum 100 árum, hinn 10.
janúar áriö 1884, geröist sá atburöur
aö 12 áhugamenn um bindindismál
komu saman á Akureyri og stofnuöu
þar fyrstu góötemplarastúkuna á Is-
landi. Hlaut hún nafnið Isafold nr. 1.
Sá, sem þar var í fararbroddi, var
norskur maöur, Ole Lied aö nafni. Var'
hann um þær mundir búsettur á Akur-
eyri. En sá sem forystuna tók þegar í
upphafi, var Friöbjörn Steinsson, bók-
sali og bókaútgefandi. Þegar á þessu
sama ári, 1884, hófst hann handa viö
útgáfu fyrsta bindindisblaös á Islandi
og nefndi þaö „Bindindistíöindi”. Þaö
var í litlu, 8 blaöa broti og ekki komu
nema 5 númer út af þvi á árunum
1884 —85. En þessi litla tilraun varö
eigi að síður upphafiö á mikilli blaöa-
og tímaritaútgáfu islenskra góötempl-
ara, sem brátt veröur sýnt fram á.
Þessi yfirlætislausi, en þó um leið
timamótamarkandi atburður, sem
stofnun fyrstu góötemplarastúkunnar
á Islandi var, átti sér staö í húsi Friö-
bjamar Steinssonar á Akureyri. Þetta
hús er varðveitt sem sérstakt minja-
safn Reglunnar og fer vissulega vel á
því. A næstu árum fjöigaði stúkunum
ört. Fyrsta stúkan, sem stofnuð var á
Suöuriandi, var Veröandi nr. 9 í
Reykjavík, þaö var áriö 1885. Stofn-
andi hennar var Björn Pálsson. Ari
síöar, hinn 23. júní 1886, var Stórstúka
Islands stofnuð. Fór sú athöfn fram í
AlþingishúsinuíReykjavík. VarBjörn
Pálsson kjörinn fyrsti stórtemplar. Þá
voru stúkumar orönar 12 talsins.
Kjallarinn
SÉRA BJÖRN
JÓNSSON
SÓKNARPRESTUR, AKRANESI
Fyrsta stúkan
Hinn 10. m£ií 1886 var fyrsta barna-
stúkan stofnuð. Hlaut hún nafnið Æsk-
an nr. 1. Bjöm Pálsson var einnig
stofnandi hennar. Hún er í Reykjavík
og hefir starfað óslitiö allt fram á
þennan dag.
Höfuömarkmiö Góðtemplararegl-
unnar hefir jafnan veriö tvíþætt — og
er þaö enn: aö efla bindindi og stuöla
aö bræðralagi. Þá má einnig meö
miklum sanni segja, aö góðtemplara-
reglan hafi um langt árabil verið þeim
Islendingum sem störfuöu íhenniholl-
ur og nytsamur skóli í félagsmála-
starfi.
Árið eftir aö Stórstúkan var stofnuö,
1887, lagði Jón Olafsson alþingismaö-
ur, ritstjóri og skáld, sem þá var orö-
inn stórtemplar, fram tillögu á Alþingi
um bann viö staupasölu í búðum og
verslunum. En verslanir höföu lengi
verið veitingakrár og staupasalan
þungur baggi á mörgum heimilum, en
kaupmönnum drjúg tekjulind.
Þaö hefi ég eftir manni, sem er
gagnkunnugur gangi mála á þessum
vettvangi, að þessi lagasetning hafi
veriö upphafið á langri og harðri sókn
bindindismanna á löggjafarþinginu.
Hámarki náöi sú sókn, þegar Alþingi
samþykkti aöflutningsbann á áfengi
áriö 1909 meö 26 atkvæðum gegn 11, að
undangenginni þjóöaratkvæða-
greiðslu. Algjört bann stóö yfir í tæp
þrjú ár, frá 1. jan. 1915 og fram í nóv.
1917. En hver voru áhrifin, sem þetta
bann haföi í för meö sér?
Jón Sigtryggsson, fyrrverandi yfir-
fangavöröur í Reykjavík, sem þekkti
manna best til afbrotamála á þessum
tíma, segir: „Vínbrugg þckktist ekki
á þeim árum. Árin 1916 og 1917 var
enginn maður settur í fangelsi fyrir
glæp eða gróft afbrot.”
Læknabrennivín
I nóvembermánuði áriö 1917 komu
svokölluö læknabrennivín tU sögunnar
og 1922 beittu Spánverjar Islendinga
Starfsfólk óskast
I Morgunblaðinu sl. sunnudag voru
auglýst laus til umsóknar hátt á annaö
hundraö stööugildi, eins og þaö heitir,
á vinnumarkaðinum. Sennilega hefur
veriö um aö ræöa rúm þrjú hundruð
störf alls, ef taldar eru meö lausar
stööur tU hópráöninga svo sem
hjúkrunarfræðinga, ritara, sölumanna,
ljósmæöra, háseta og flugfreyja.
Og þessi störf voru ekki öll í Reykja-
vik. Þau voru út um allt land, á
Noröurlöndunum og Cabo Verde. —
Þaö er eins og viö Islendingar getum
séö heimsbyggöinni fyrir starfs-
kröftum! — eöa þannig.
Við erum þó ekki nema um þaö bil
250 þúsund, eöa erum við kannske
fleiri? En auðvitað er þetta ánægju-
legt, og þýöir einfaldlega þaö, að við
Islendingar erum alhliöa og fjölhæft
samfélag, sem stendur öörum
þjóöfélögum á sporði, hvaö snertir at-
vinnulíf og framþróun.
VeUt staöa þjóðargjaldmiðilsins,
krónunnar, samfeUd Sturlungaöld í
stjórnmálum og nasablástur nöldur-
seggja um kreppuna, sem sé á næsta
leiti, kemur ekid í veg fýrir viöleitni
landsmanna til aö sitja meöan sætt er,
þrauka og þráast viö aö halda höfði.
Hvar er kreppan?
Um hana er mikið spurt, einkum á
síðustu vikum. Fjölmiölar hafa mikið
„Veik staða þjóðargjaldmiðilsins, krónunnar, samfelld Sturlungaöld i
stjórnmálum og nasablástur nöldurseggja um kreppuna. . . "
Galdraþjóð,
álfaþjóð?
Einhvers staöar heyrði ég, aö þaö
tæki fimm ár aö vinna úr allsherjar
manntali þjóðarinnar. Ekki veit ég
hvort þetta er staöreynd, heföi átt aö
kynna mér þaö. Auðvitað nennti
maöur því ekki.
En hvaö sem líöur úrvinnslu
manntalsins, þá kemur mér oft í hug,
að hér á landi hljóti aö búa miklu fleira
fólk en opinberar tölur skýra frá.
Svona fimm, sex eða sjö hundruð
þúsund, gæti maður auöveldlega trú-
aö.
Umsvif þjóöarinnar, erill og ferill í
daglegum viöskiptum, ráöageröir og
rassaköst opinberra aöila iafnt og ein-
staklinga eru á engan hátt tíi jafnandi
viö t.d. byggöakjarna í öörum löndum,
eöa íbúasvæði, sem sagt er vera
jafn fjölmennt og öll íslenska þjóöin.
reynt til aö fá menn til aö játa, aö þeir
hafi séö til hennar eöa heyrt af henni.
Enginn getur gefiö fullnægjandi
lýsingu.
Fáir leggja lengur trúnaö á sögu-
• sagnir um, aö þessi eöa hin stétt
manna hér á landi eigi í stórkostlegum
fjárhagserfiöleikum.