Dagblaðið Vísir - DV - 07.10.1988, Blaðsíða 4

4
FÖSTUDAGUR 7. OKTÓBER 1988.
Fréttír
Margir smábátar hafa sokkið á þessu ári:
Er ástæðan skuldabyrði
og vankunnátta sjómanna?
- neðansjávarmyndavél mim væntanlega marka tímamót í rannsóknum sjóslysa
Einn þeirra smábáta sem skemmst hafa á þessu ári. Jón Pétur II ST brann á Faxaflóa. Einn maður var um
borð og var bjargað um borð í annan bát. DV-mynd Ægir Már
„Eftir hin mörgu slys á smábát-
um á síðustu misserum virðist vera
brýn þörf á hertum reglum um út-
gerð þeirra og auknum kröfum um
menntun þeirra manna sem fara
með stjóm þeirra.“ Þetta er tilvitn-
un í ársskýrslu Rannsóknamefnd-
ar sjóslysa fyrir 1987.
Alls hafa sjö smábátar ýmist
sokkið eða brunnið það sem af er
þessu ári. Flest slysin hafa orðið í
góðu veðri og í öllum tilfellum
nema einu var einn maður um
borð. Sterkur orðrómur er um að
brögð hafi verið að því að menn
hafi sökkt bátum sínum þegar séð
hefur verið fram á vonlausan
rekstrargrundvöll. Flestir sem DV
rfeddi viö og þekkja vel til þessara
mála segjast hafa heyrt slíkar sög-
ur og marga grunar að sú sé raun-
in.
Margir smábátar hafa verið
keyptir með aðstoð íjármögnunar-
leiga. Kvótinn á þessum bátum
leyfir vart slíkan rekstur. Þó svo
að menn hafi sig alla við ná þeir
vart að afla fyrir afborgunum hvað
þá nauðsynleguin kostnaði og
launum.
Vilja fá
neðansjávarmyndatökuvél
Slysavarnafélagið, Rannsóknar-
nefnd sjóslysa, tryggingafélög og
fleiri leggja mikiö kapp á að keypt
verði kvikmyndatökuvél sem tekur
myndir neöansjávar. Hannes Þ.
Hafstein, framkvæmdastjóri Slysa-
vamafélagsins, segist vongóður
um að kvikmyndatökuvél verði
keypt innan skamms. Slík vél kost-
ar sex til sex og hálfa milijón. Með
vélinni verður unnt að rannsaka
flök báta á sjávarbotni. Það ætti að
verða öllum mikið gleðiefni. Alla
vega þeim sem hafa hreina sam-
visku. Á þessu ári hafa sjö smábát-
ar ýmist sokkiö eða brunnið á hafi
úti. Það eru fleiri tilfelli en saman-
lagt á síöustu þremur árum.
í góðu veðri og einn um
borð
Fyrsti smábáturinn sem först á
þessu ári, þar sem mannbjörg varð,
var Víöir SH. Hann strandaði- viö
Akurey. Tveir menn voru um borð.
Þeim var báðum bjargað. Orsakir
slyssins má rekja til ölvunar skip-
verja. Um miðjan júfí fórst Laufey
Bjamadóttir SH frá Ólafsvík um tíu
sjómílur frá heimahöfn. Laufjy
Bjarnadóttir var nýr tæplega tíu
tonna bátur. Veður var ágætt. Einn
maður var um borð. Honum var
bjargað.
Um miðjan ágúst fórst Blær um
sextán sjómílur suövestur af Látra-
bjargi. Suðaustangola var er slysið
varö. Eina skipverjanum var bjarg-
að um borð í annan bát. Fáum dög-
um síðar sökk Villi AK, sex tonna
bátur frá Akranesi, um 16 sjómílur
norðvestur af Akranesi. Einn mað-
ur var um borð og var honum
bjargað. Veður var gott. Skipveij-
inn á Villa yfirgaf bátinn áður en
hann sökk til botns. Slysavarnafé-
lagiö reyndi allt sem hægt var, þeg-
ar báturinn maraði í kafi, til aö
koma í veg fyrir aö hann sykki til
botns. Það tókst ekki og nú er Villi
á hafsbotni.
Viku síðar varð annað óhapp, nú
í Hornafjarðarósi. Þar fórst Haf-
mey SF frá Höfn. Einn maður var
um borð. Hahn synti til lands og^
telur^ig hafa vorið á sundi í tutt*
ugu mínútur. Bátinn rak á land
Sigurjón M. Egilsson
skömmu síðar. Það var ekki liðin
vika þegar fréttist af næsta tilfelli.
Þá brann Jón Pétur II ST norðar-
lega á Faxaflóa. Eina skipverjanum
var bjargað um borð í Jóa á Nesi
SH. Báturinn sökk ekki og var
dreginn til lands. Jón Pétur var um
níu tonn og nýlegur bátur, byggður
úr áli. Enn liðu aðeins fáir dagar
þar til fréttir bárust af einu slysinu
í viðbót. Þytur SF sökk út af Staf-
nesi. Einn var um borð og bjargaö-
ist um borð í annan bát. Þytur var
tekinn í tog og þess freistað að
draga hann til lands. Sú tilraun
tókst ekki og báturinn sökk.
Koma þarf á skyldufræðslu
og auka eftirlit
Rannsóknamefnd sjóslysa hafði,
eins og fyrr sagði, þungar áhyggjur
í fyrra. Þær verða líklega ekki
minni í ár. í árskýrslunni sagði
nefndin: „Nefndin telur að stór-
auka þurfi eftirlit með búnaði
minni báta jafnframt því sem koma
þarf á skyldufræðslu fyrir alla sem
stjórna smábátum, hvort sem er í
atvinnuskyni eða til sportsiglinga.
Leggur nefndin til að haldin verði
námskeiö fyrir menn er ætla sér
að stunda siglingar á slíkum bátum
þar sem kenndar verði siglinga-
reglur, undirstöðuatriði í siglinga-
fræði ásamt meðferð nýtísku sigl-
ingatækja fyrir slíka báta auk
helstu atriöa góðrar sjómennsku,
þ.e. hvað ber helst aö varast og
hveiju er gott að kunna skil á í
starfi sjómanna. Það skal áréttað
að um margt gilda aðrar reglur til
sjós en í landi. Að slíku námskeiði
loknu fái menn skírteini og leyfi til
aö sljóma bátum af tiltekinni
stærð. Er síst minni ástæða til að
gera slíkt að skyldu fyrir stjórn-
endur smábáta en stjórnendur bif-
reiða og bifhjóla
Það setur óneitanlega svip á þessi
tíðu slys á smábátum að grunsemd-
ir em um að hin mikla ljölgun
smábáta og erfið greiðslustaða út-
gerðarmanna bátanna sé hluti af
skýringunni. Slíkt er erfitt aö
sanna. Neðansjávarmyndavélin
mun væntanlega geta sannað hvort
bátunum hefur verið sökkt viljandi
eða ekki. Þeir sem DV hefur rætt
við segjast allir hafa sínar grun-
semdir en enginn er tilbúinn að
kveða upp dóm að svo stöddu. Hitt
er aftur viðurkennt að kunnáttu-
leysi margra sjómanna á minni
bátum er ákveðiö og viðurkennt
vandamál.
Lögum ekki fylgt eftir
Samkvæmt lögum er skylt að lög-
skrá á alla báta sem era sex metrar
eöa lengri. Á þessu er mikill mis-
brestur og oft hafa stærri bátar lent
í slysum þar sem enginn réttinda-
maður hefur veriö um borð. Guð-
jón Ármann Eyjólfsson, skólastjóri
Stýrimannaskólans, og Kristján
Guðmundsson, framkvæmdastjóri
Rannsóknamefndar sjóslysa, hafa
báðir sagt við DV aö því miður
hafi löggjafmn látið slíkt óátalið of
oft.
Með hinni miklu fjölgun smábáta
hafa menn, sem litla eöa enga þekk-
ingu hafa á sjómennsku, gerst út-
gerðarmenn og skipstjórnendur.
Þess era dæmi að Slysavamafélag-
ið hafi þurft að fara út og fylgja
smábátum til hafnar ef dregið hef-
ur úr skyggni. Skipstjórnarmenn,
sem þannig hafa reikað um ráð-
villtir og oft á almennum siglinga-
leiðum, era hvergi hæfir til aö
stjórna skipi. Þeir stefna eigin ör-
yggi og annarra í mikla hættu.
Fréttaljós
Guörún Guðjohnsen, formaður Hundaræktarfélags íslands:
Hefur ekki orðið
vör við andstöðu
„Ég hef nú veriö að hlera eftir því
hvort einhverjir veröi á móti hunda-
haldi en við höfum ekki orðið vör
við neinn gagnaöila,“ sagði Guörún
Guðjohnsen, formaöur Hundarækt-
arfélags íslands. Guörún sagöii að
félagið heföi ekki enn ákveðiö hvem-
ig undirbúningi fyrir kosningamar
um hundahald yrði háttaö og reynd-
ar væri óvíst hvort farið yrði út í
nokkrar aögerðir.
„Annars hefðum viö viljað lengri
tíma en fjögur ár til aö fá reynslu á
hundahald því að þetta er ekki lang-
ur tími. Ég held að mikill meirihluti
þeirra sem era á móti hundahaldi
byggi á vankunnáttu og fordómum.
Því heföi þurft lengri tíma til að upp-
lýsa þá.“
Guðrún sagöi aö veriö væri að
byggja upp fræöslu og kynningar-
starf á vegum félagsins. Liöur í því
væri starfsemi hundaskólans og
hlýöniskólans þar sem fólk fengi
fræöslu um meðferð hunda. í félag-
inu era 1.500 manns og era langflest-
irþeirrahundaeigendur. -SMJ
Kosningar um hundahald:
Kosta um tvær milljónir
„Kjörskráin fyrir kosningamar
um hundaháld er sú sama og var
notuö fyrir forsetakosningamar í
sumar. Viö hjá borginni eram mjög
formlegir í þessu og reynum að hafa
þetta eins alvarlegt og hægt er,“ sagði
Ólafur Jónsson, lögfræðingur hjá
ReyKjavíkurborg, um hundahalds-
kosningamar sem verða 24. til 30
október.
Ólafur sagöi að slegið hefði veriö á
kostnaöinn og yröi hann rúmlega
tvær milljónir kr.
Kosningin fer fram í anddyri Laug-
ardalshallar frá 24. til 30. október, að
báöum dögum meötöldum. Þar veröa
þijár kjördeildir og þrír menn viö
hveija kjördeild. Ætlunin er að hefja
talningu kl. 16 sunnudaginn 30. okt.
og er búist viö aö henni veröi lokiö
ámiönætti. -SMJ
Fríkirkjan:
Beðið eftir
úrskurði fógeta
Einsogskýrthefúrveriðfi'áhef- manna neitaöi Berta aö taka á
ur séra Gunnar Bjömsson leitað til móti listanum og visaöi á lögfræö-
borgarfógeta í þeim tilgangi að fá ing stjórnarinnar. Var honum af-
úr því skoriö hvort hann sé ekki hentur listinn og eftir aö sjá hvort
enn prestur Fríkirkjusafnaöarins. sfjómin efnir til fundar. Hafa
Er reiknaö meö úrskurði fógeta í Gunnarsmenn gefið henni hálfan
dag eöa á morgun. Aö sögn Jóns mánuð til að gera upp hug sinn,
Ögmundar Þormóðssonar, stuðn- aö öðrum kosti efiii þeir sjálfir til
ingsmanns séra Gunnars, er ftindar.
óraögulegt að segja hver úrskuröur Óvist er hvort tveir prestar messa
fógeta verður þar sem ýmis forms- í Fríkirkjunni á sunnudag og ekkl
atriði og minnsti vafi geta orðið búist viö niöurstöðu þar aö lútandi
séraGunnariíóhag.Efúrskurður- fyrir helgi. Eins og staöan er nú
innveröurséraGunnarióhagstæð- má séra Gunnar vera með ýmsar
ur er skaöabótamál fram undan. athafhir í kirkjunni en ekki messa.
Stuðningsmenn Gunnars héldu á Að sögn stuöningsmanna er séra
fund Bertu Kristinsdóttur með Gunnar ekki lengur á launaskrá
undirskriftir 109 safnaðarmeðlima, hjá Fríkirkjunni.
þar sem óskaö er eftir safnaðar- -hlh
fundi hið fyrsta. Aö sögn Gunnars-