Dagblaðið Vísir - DV - 07.10.1988, Blaðsíða 6

6
FÖSTUDAGUR 7. OKTÓBER 1988.
Viðskipti
DV
Ólafur Bjömsson, fyrrum prófessor:
Þessari ríkisstjórn jafn-
nauðsynlegt og öðram að
sparnaður minnki ekki
„Eg held aö þessari ríkisstjórn sé
þaö jafnnauösynlegt og öðrum ríkis-
stjómum að koma í veg fyrir aö
sparnaöur minnki. Þaö er einfalt mál
aö minnkandi sparnaöur gerir okkur
háðari erlendum lántökum en slíkt
ber aö forðast. Minni sparnaöur í
kjölfar neikvæðra vaxta kemur líka
i veg fyrir skynsamlegar fjárfesting-
ar." segir Ólafur Björnsson, fyrrum
hagfræöiprófessor í viðskiptadeild
Háskóla Islands.
Ólafur segir að ástandiö á lána-
Peningamarkaður
INNLÁNSVEXTIR (%) ’ hæst
Innlán óverðtryggð
Sparisjóðsbækurób. 10-12 Allir nema Ib.SP
Sparireiknmgar
3jamán. uppsogn 12-14 Sb.Ab
6mán. uppsogn 13-16 Ab
12 mán, uppsogn 14-18 Ab
18mán. uppsogn 22 Ib
Tékkareiknmgar. alm. 3-7 Ab
Sértékkareikmngar 5-14 Ab
Innlán verðtryggð Sparireikningar
3ja mán. uppsögn 2 Allir
6mán. uppsogn 4 Allir
Innlán meðsérkjörum 11-20 Lb
Innlán gengistryggð
Bandarikjadalir 7.25-8 Vb.Ab
Sterlingspund 9.75-10.50 Vb.Ab
Vestur-þýsk mork 4-4,50 Vb.Sp.- Ab
Danskarkrónur 7,50-8.50 Vb.Ab
ÚTLÁNSVEXTIR (%) lægst
Útlán óverðtryggö
Almennirvíxlar(forv.) 23.5 Allir
Viöskiptavixlar(forv) (1) kaupgengi
Almennskuldabréf 25-36 Bb.lb,- Vb.Sp
Viðskiptaskuldabréf(l) kaupgengi Allir
Hlaupareikningar(yfirdr.) 26-28 Sb
Utlán verðtryggð
Skuldabréf 9-9,50 Bb.Sb.-
Útlán til framleiðslu Sp
Isl. krónur 23-34 Lb
SDR 9-9.75 Lb.Úb.- Sp
Bandarikjadalir 10.25-11 Úb.Sp
Sterlingspund 12,75- 13.50 Úb.Sp
Vestur-þýsk mörk 7-7,50 Allir nema Vb
Húsnæðislán 3,5
Lifeyrissjóðslán 5-9
Dráttarvextir 49.2 4.1 á mán.
MEÐALVEXTIR
óverðtr. sept. 88 39.3
Verðtr. sept. 88 9.3
ViSITÖLUR
Lánskjaravisitala okt. 2264 stig
Byggingavisitalaokt. 398 stig
Byggingavisitalaokt. 124,5stig
Húsaleiguvísitala Engin hækkun 1. okt, Veröstoóvun
VERÐBRÉFASJÓÐIR
Gengi bréfa verðbréfasjóða
Einingabréf 1 3.285
Einingabréf 2 1,880
Einingabréf 3 2,128
Fjölþjóóabréf 1.268
Gengisbréf 1,5424
Kjarabréf 3,297
Lífeyrisbréf 1.651
Markbréf 1,733
Sjóösbréf 1 1,596
Sjóðsbréf 2 1.377
Sjóðsbréf 3 1,139
Tekjubréf 1.534
HLUTABREF
Söluverð aö lokinni jöfnun m.v. 100 nafnv.:
Almennar tryggingar 118 kr.
Eimskip 346 kr.
Flugleióir 273 kr.
Hampiöjan 130 kr.
lönaðarbankinn 172 kr.
Skagstrendingur hf. 160 kr.
Verslunarbankinn 134 kr.
Tollvörugeymslan hf. 100 kr.
(1) Við kaup á viðskiptavíxlum og við-
skiptaskuldabréfum, útgefnum af þriðja
aðila, er miðað við sérstakt kaupgengi,
kge. Búnaöarbanki og Samvinnubanki
kaukpa viðskiptavíxla gegn 31% ársvöxt-
um og nokkrir sparisj. 30,5%.
Skammstafanir: Ab = Alþýðubankinn,
Bb= Búnaðarbankinn, lb = lönaðar-
bankinn, Lb = Landsbankinn, Sb =
Samvinnubankinn, Úb= Útvegsbankinn,
Vb = Verslunarbankinn, Sp = Sparisjóð-
irnir.
Nánari upplýsingar um peningamarkað-
inn birtast í DV á fimmtudögum.
markaðnum hafi verið þannig áriö
1979 þegar verötryggingin var sett á
að allir hafl séð að eitthvað yrði að
gera.
„Samdráttur innlána í bankakerfmu
var svo mikill að öllum var ljóst að til
aðgerða yrði að grípa. Sú leið, sem var
farin, var verðtryggingarleiðin. Um
það voru allir sammála þá.“
Að sögn Ólafs draga neikvæðir
vextir ekki aðeins úr sparnaöi heldur
sé hitt ekki síður alvarlegt að þeir
komi í veg fyrir skynsamlegar íjár-
festingar.
„Á tímum neikvæðra vaxta er hægt
að ráðast í fjárfestingar sem ekki
skila arði. Þá fer aðstaða manna til
að fá lán í bönkum að ráða ferðinni.
Markmiðin verða pólitísk en arðsem-
issjónarmið eru lögð til hliöar.“
Ólafur segir enn fremur að í öllum
umræðunum um skattlagningu
sparifjár að undanfórnu finnist sér
eitt þýðingarmikið atriði vanta í
umræðurnar.
„Það hefur verið bent á aö sparifé
sé skattlagt í löndum eins og Banda-
ríkjunum og Sviss. En þár er efna-
hagsástandið gjörólíkt því spm er
hérlendis. Þeirra vandræði eru at-
vinnuleysi en hjá okkur eru vand-
ræðin sú mikla þensla, umframeftir-
Olafur Björnsson. Hann var hag-
fræðiprófessor i áratugi við Háskóla
íslands.
spurn, sem kemur meðal annars
fram í því að það vantar fólk í vinnu.
í Bandaríkjunum og Sviss er þess
vegna engin ástæða til að hvetja fólk
sérstaklega til að leggja peninga fyr-
ir. Hérlendis er það hins vegar bráð-
nauðsynlegt svo hamla megi gegn
þenslunni."
Að sögn Ólafs er engan veginn
hægt að afnema verðtryggingu fyrr
en verðbólgan hefur verið undir 10
prósentum yfir mjög langan tíma.
„Auðvitað þarf ekki verðtryggingu
þar sem engin verðbólga er,“ segir
Ólafur.
„Þess vegna held ég að þótt menn
komi veröbólgunni niður á næstu
mánuðum á meðan laun eru fryst og
verðstöðvun ríkir hljóti auðvitað all-
ir að spyrja sig aö því hvað taki við
1. mars næstkomandi þegar samn-
ingar eru lausir og verðstöðvuninni,
í þeirri mynd sem nú er, lýkur,“ seg-
irÓlafurBjörnsson. -JGH
Guömurulur Magnússon prófessor:
Sífiirieg afturför og mistök t
hverfa frá verðtiyggingunn
- mitmi sparnaöur kállai' á meíri jxirf f>TÍr erienda lántöku
liuúsbeður innlartssjofnans
twoyi 73 n 74 nn nn to nta » w i uv
,-Bx LottfS *ýox n>fúB rtt hvsmig *A*m»öuJ l« aA nta
í Yne*ryVi~n»MM *í«i }»7X AKjtAxo S « ******
n IttC k tu k*K v«* #*» xnéiOl urr tunxcug <»!•
Itgao ty »«■ mnxtmSi* pM« i bónt *• Rin>tf von: CfCnS Mt •***!:«.
JV W.I JKJ
mt. csísxí si xcvsntm
I VttKpsai pri-**c: c*
iKtar *in* imntt.
fs»>> >nu hiúrfsl: *ttr SC prócct.
..V.t-Við vA MsrKMjitfnrM- »:ci
tparraSur fcírUnxtx
s-ko x*ðií aa «• tíi ;X culilsrter. «ía
i:o % sí X' saújcfíusn ioíkí c:i »4
« P.'Jcí ssxi íuttíé ;>xu f-; ié imk
t-i pjTiiíð á <-:fci:6u« xkubfwn
U-oia.'S'iim*. **:«; *:
r-ftortuK. :e: Z'. *k>.i
v*ru oj !»<•: iWðuf.í oc
f.t t*: tm fttsxr *•> *
tiycW frttfír.fcwxöwns
k-ijprfðt tv>» <cs:ii «■
tfiyjtiit Snrtf \xi>í>::s
::rar pír.fi<anir>jf.«r > <
þ*í «3: var * >i\uu »:>■
'ívcr veru aiíxi :<*.-<* v
inj ««*».•' <cfir C uC.-r «:<•>'
Veróbrélaþi
íslands
- kauptiiboð vi
Ki'fiíwWWl'
:*:«S> feðwMMti (
la-lVtéWSJ’*:''-*
•>:osi:jt.»'v:Xu»lu4 '
Steingrímur Hermannsson:
Ég óttast ekki að
spamaður hrynji
„Ég óttast ekki að sparnaður
hrynji þótt lánskjaravísitalan verði
afnumin, enda er enginn að taia
um að vextir verði neikvæðir. Hins
vegar getur þessi draugagangur
sem núna er espaöur upp af pen-
ingafurstunum haft neikvæð
áhrif,“ segir Steingrímur Her-
mannsson forsætisráðherra.
Guðmundur Magnússon, próf-
essor í viðskiptadeild HÍ, sagði í
DV í fyrradag aö hann teldi það
mikla afturfór ef verötrygging spa-
riíjár yrði afnumin og aö þaö myndi
draga úr peningalegum spamaði.
Sýndi Guðmundur línurit um þró-
unina síðustu 16 árin þessu til stað-
festingar.
„Ég sá ekki grein Guömundar og
ætla ekki að munnhöggvast við
hann,“ segir Steingrímur.
„Ef menn ætla að ná niður verð-
bólgu og koma á festu í efnahagslíf-
inu þarf að draga úr víxlverkunum
eins og unnt er. Og með vísitölu-
bindingu íjármagns myndast spír-
all sem skrúfar upp verðbólguna."
Steingrímur segir enn fremur að
þegar verið sé að hverfa frá verð-
tryggingu launa gangi það ekki að
hafa fjármagn verðtryggt á sama
tíma. „Slíkt skapar víxlverkanir í
efnahagslífmu."
Búist er við að verðbólga lækki
verulega á næstunni með lækkandi
vöxtum og í kjölfarið komi afnám
lánakjaravísitölunnar.
-JGH
Steingrimur Hermannsson forsæt-
isráðherra.
Guðjón B. Ólafsson, forstjóri SÍS:
Eram ekki keifisbundið að selja
hlut okkar í öðram fyrirtækjum
Guðjón B. Olafsson, forstjóri Sam-
bandsins. „Ég hef sjálfur lýst því
yfir að það sé sjálfsagt og nauðsyn-
legt að endurskoða stöðugt eignar-
hluti Sambandsins í öörum fyrirtækj-
um.“
Samband íslenska samvinnufélaga
hefur selt hlut sinn i Marel hf. og
Hval hf. Ennfremur hefur Sambandð
selt fjórar stórar húseignir á síðustu
átján mánuðum.
„Sambandiö er ekki að selja hluti
sína í fyrirtækjum samkvæmt
stefnumörkun þar um,“ segir Guðjón
B. Ólafsson.
„En ég hef lýst því sjálfur yfir að
það sé sjálfsagt og nauðsynlegt að
vera með eignarhluti félagsins í öðr-
um fyrirtækjum í stöðugri endur-
skoðun.“
Guðjón segir ennfremur aö Sam-
bandiö hafi selt Marel þar sem þaö
fyrirtæki hafi tapað umtalsverðum
fjárhæðum á undanfórnum árum.
„Við gengumst undir skuldbind-
ingar vegna Marel. En við erum ekki
í aðstöðu til að standa í hallarekstri
þama ár eftir ár.“
Um söluna á hlut SÍS í Hval hf.
segir Guðjón: „Þetta var smáhluti
sem við áttum í Hval. Við losuðum
okkur við hann vegna þess að hann
nýttist lítið sem ekkert.“
- Hvað um aö þiö hafið selt hlut ykk-
ar í Hval hf. vegna hræðslu við græn-
friðunga?
„Þessu haldið þið fjölmiðlamenn
fram. Ég vil aðeins segja það að
grænfriðungar halda áfram að vera
heimsfrægir á íslandi."
Samband íslenskra samvinnufé-
laga hefur selt fjórar stórar húseign-
ir á síðustu átján mánuðum. Síðasta
salan var Suðurlandsbraut 32. Áður
hafði félagið selt húseignir sínar viö
Sölvhólsgötu, Lindargötu og Geirs-
götu.
Á móti kemur að Sambandið stend-
ur í stórræðum við byggingu aöal-
stöðva sinna við Kirkjusand og hafa
þær framkvæmdir orðið dýrari og
umfangsmeiri en upphaflega var gert
ráð fyrir.
Rekstur Sambandsins hefur gengið
illa á þessu ári. Tap fyrstu sex mán-
uðina nam um 500 miíljónum króna,
og réði þar mestu gífurlegt gengistap
fyrirtækisins, að sögn Guðjóns.
-Hefur staðan í rekstrinum batnað
síðan í sumar?
„Nei.“
- Hvað um að mikið tap sé á rekstri
Iceland Seafood í Bandaríkjunum á
þessu ári?
„Iceland Seafood hefur orðið að
afskrifa birgðir af fiski vegna verð-
lækkana á fiski vestra. Að öðru leyti
vil ég ekki greina frá niðurstöðum
rekstrarins það sem af er þessu ári.
Það á eftir að halda stjórnarfund í
fyrirtækinu þar sem þessi mál verða
rædd.“
Að sögn Guðjóns verður stjómar-
fundur hjá Sambandinu haldinn á
næstunni og þar mun hann kynna
uppgjöriö fyrir fyrstu 8 mánuði árs-
ins.
-JGH