Dagblaðið Vísir - DV - 12.02.1991, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 12.02.1991, Blaðsíða 15
ÞRIÐJUDAGUR 12. FEBRUAR 1991. 15 Rólega nú Það sorglega við Persaflóastyrj- öldina er að við vitum líklega aldr- ei með vissu hvort hún var nauð- synleg eða ekki. Sameinuðu þjóð- irnar höfðu hrint í framkvæmd gegn írak umfangsmesta viðskipta- banni sögunnar, en því var í raun aldrei leyft að hafa áhrif. Allt benti til þess að þetta við- skiptabann gæti orðið skólabókar- dæmi og merkilegt fordæmi um friðsamlegar refsiaðgerðir gegn þrjótum á borð við Saddam Hus- sein. Bannið hafði hins vegar ekki staðið nema í þrjá mánuði í nóv- ember þegar Bandaríkjaforseti til- kynnti að hann ætlaði að tvöfalda í herliði Bandaríkjamanna í Saudi- Arabíu og búa það til árásar á írak. í kjölfarið fylgdi fresturinn sem Öryggisráðið setti íraksforseta. Með þessu tvennu höfðu Banda- ríkin og Sameinuðu þjóðirnar þrengt svo sitt eigið svigrúm til friðsamlegrar lausnar að styrjöldin var í raun óumflýjanleg. Kúvæt er ekki vandinn En stríðiö er byrjað og nú ríður á aö ná markmiðunum með sem minnstu mannfalli. Það er ekki ein- falt mál, sérstaklega af því að þetta stríð snýst ekki um ríið einfalda "markmið Sameinuðu þjóðanna, þ.e. að koma íraksher burt frá Kú- væt. Innrásin í Kúvæt var afleiðing en ekki orsök hættunnar sem um- heiminum stafar af írak. Vandinn var og er herstyrkur sá sem Sadd- am Hussein hefur byggt upp á liðn- um árum og gerir honum kleift að ógna nágrönnum sínum og þar með efnahagslífi heimsins. Hussein stýrir milljón manna her, þeim fjórða stærsta í heimi, og býr yfir KjaUarinn Karl Th. Birgisson stjórnmálafræðingur mætti lítilli mótspyrnu, en reiknaði áreiðanlega ekki með að umheim- urinn myndi bregðast svo við sem raunin varð. Mikilvægt valdajafnvægi Markmiðið með Persaflóastríð- inu er því ekki aðeins að korna ír- aksher í burt frá Kúvæt, heldur það sem mikilvægara er, að brjóta nið- ur hernaðarmátt landsins svo rækilega að Saddam Hussein geti ekki haldið uppteknum hætti, hugsanlega með kjamorkusprengj- ur í vopnabúrinu eftir nokkur ár. Bandamenn eru reyndar langt komnir í þessu verki með áhrifa- ríkum loftárásum. Það efast heldur enginn um að bandamenn muni hafa sigur í þessu stríði; hættan liggur helst í því að ekki verði látið „Ef hafmn er landhernaður að auki með tilheyrandi slátrun á báða bóga, svo ekki sé minnst á efnavopnahernað, eykst hættan á því að ekki verði linnt látum fyrr en írak er rjúkandi rústir." efha- og sýklavopnum sem hann hefur ekki skirrst við að nota. Hann hefur haft uppi burði til að framleiða kjarnorkuvopn, en vant- ar töluvert á enn að takast það. Hussein hefur heldur ekki veigr- að sér við að nota herinn til land- vinninga. Hann réðst inn í íran þegar klerkastjórnih var nýtekin við völdum, en misreiknaði sig herfilega. Hann hefur notað herinn gegn Kúrdum í sjálfstæðishug. Og nú síðast réðst hann inn í Kúvæt, staðar numið fyrr en íraksher hef- ur verið.lagður í rúst og þannig skapist hernaðarlegt tómarúm sem grefur undan valdajafnyægi og stöðugleika á svæðinu. Sitt hvorum megin við írak eru nefhilega tvö herveldi og engu minni harðstjórnir, Sýrland og Ir- an, reiðubúin að taka við forystu- hlutverki á svæðinu ef írak hverf- ur af sjónarsviðinu. Norðan til er Tyrkland, sem vel gæti hugsað sér að komast yfir olíulindir norðar- „Með þolinmæði má halda áfram að nota lofthernað til að ná skyn- samlegum markmiðum i þessu stríöi," segir greinarhöfundur m.a. lega í írak. Bandamenn þurfa því að stíga þann línudans að veikja hernaðar- mátt íraka sem mest má verða, en hlífa þó nægilega miklu til að landið geti varist árásum að vestan, norðan og/eða austan. Ef gengið er lengra standa bandamenn frammi fyrir því að þurfa að herneiíia landið og koma þar fótunum undir nýja ríkisstjórn. Nú þarf þolinmæði Það er veruleg hætta á að sú verði útkoman vegna þess hversu mik- inn krossferðarbíæ þetta stríð hef- ur fengið á sig. Bush Bandaríkja- forseti hefur persónugert deilurnar við Saddam Hussein og talar eins og hann sé í krossferð gegn öllu vondu í heiminum. Þessi hugs- unarháttur, að þetta sé barátta um rétt og rangt, barátta góðs og ills, eykur hættuna á að ekki verði numið staðar fyrr en írak sjálft er fallið. Það verður mikill þrýstingur uppi um að ekki verði miölað mál- um við „mesta illvirkja sam- tímans" og þegar er farið að ræða í alvöru um stríðsréttarhöld hér í Washington. Við skulum vona að bandamenn sýni nú ekki sömu fljótfærni í stríðsrekstrinum og þeir sýndu í aðdragandanum. Með þolinmæði má halda áfram að nota lofthernað til aö ná skynsamlegum markmið- um í þessu stríði. Með látlausum lofthernaði má einnig svelta inni þann hluta írakshers sem hefur grafið um sig í Kúvæt. Þetta krefst langlundargeðs og getur tekið nokkra mánuði en hefur þann óumdeilanlega kost að tiltölulega fáum mannslífum yrði fórnað. Ef hafinn er landhernaður að auki með tilheyrandi slátrun á báða bóga, svo ekki sé minnst á efnavopnahernað, eykst hættan á því að ekki verði linnt látum fyrr en írak er rjúkandi rústir. Ef sú verður niðurstaðan er Persaflóastyrjöldin ekki endirinn á úþenslustarfi íraka, heldur byrjun- in á enn frekari óróleika og ofbeldi í þessum mikilvæga heimshluta. Karl Th. Birgisson Bjargast aðeins einn af hverjum f imm? Tilefhi þessarar greinar er viðtal við séra Jónas Gíslason, Vígslu- biskup og prófessor, í DV laugar- daginn 26. jan. sl. en útskýringar hans á nýöld stangast á við þær sem ég hef áður heyrt. Lausnina er að finna hjá manninum sjálfum Séra Jónas segir m.a. „að nýöld sé notað sem heiti yfir ýmsar hreyf- ingar í nútímanum sem eiga það sameiginlegt að telja að lausnina að vanda mannsins sé að finna í honum sjálfum og afneita guðdómi Krists". Láusnina að vanda mannsins er safinarlega að finna í honum sjálf- um, því hver einstaklingur býr til orsakir sem síðan eiga sér afleið- ingar. Hver og einn verður að breyta eigin lífi, enginn gerir það fyrir hann. Alkóhólistinn fer ekki í meðferð fyrr en hann ákveður það sjálfur og hann skynjar ekki hjálp guðs, nema hann sé opinn fyrir henni. Það er áberandi að þeir sem eru í andstöðu við nýöld hér á landi eru sífellt að benda á „að fólk sem hafi verið á námskeiðum nýaldarsinna hafi beðið af því andlegt tjón". Námskeið um andleg málefni geta verið fróðleg og bætandi fyrir ein- staklinginn og ég sé ekki hverjum það er til góðs að halda fólki fáfróðu um þau efni. Ef dæmin um andlegt tjón eru svona mörg, hvar er þá allt þetta fólk? Jónas segir m.a. í viðtalinu: „það er í mörgum tilfell- um mikið starf að koma því á rétt- an kjöl á ný." í ljósi þessarar yfir- lýsingar vil ég spyrja hvort kirkjan hafi tekið að sér endurhæfingu fyr- ir þetta fólk og hvar hún fari þá fram. Eínungis kristnir sem sækja kirkjur? Séra Jónas talar einnig um það „að ungt fólk, sem leiti tii trúar- Kjallarinn Guðrún G. Bergmann framkvæmdastjóri Betra lífs eins 11% þjóðarinnar eru sammála kenningum kirkjunnar og aðeins 3%-þjóðarinnar sækja kirkju í hverri viku. Kristni er ekki einu trúarbrögðin í heiminum. Aðeins einn af hverj- um fimm jarðarbúum er kristinn og því hljóta samkvæmt skýring- um séra Jónasar 4/5 af jarðarbúum að vera heiðnir. Hvernig telur pró- fessorinn að þessum 4/5 muni reiða af ef Jesús er eini vegurinn og leið mannkyns til björgunar? Hugsunarháttur nýaldar ekki heiðinn Þeir sem tengjast nýöld telja að kraftur guðs sé í öllu sem hann hefur skapað. Þá er ekki einungis átt við þann guðsneista sem er í manninum, heldur þá orku sem „Það er fullt af fólki sem leitar tii krist- innar trúar þótt það leiti hennar ekki í kirkjum landsins. Kirkjan á ekki guð eða Krist..." bragða, leiti ekki til kristindóms vegna þekkingarskorts á honum" og hann talar einnig um höfnun nýaldarsinna á kristni, sem ég tel fráleita staðhæfingu. Það er fullt af fólki sem leítar til kristinnar trú- ar þótt það leiti hennar ekki í kirkj- um landsins. Kirkjan á ekki guð eða Krist og til þeirra er hægt að biðja hvar sem við erum. Einu trú- arbrögðin, sem kennd hafa verið hér í skólum, eru kristindómur. Kirkjan getur því ekki skýlt sér á bak við fáfræði landsmanna þó þeir leiti ekki til hennar. . Samkvæmt skoðanakönnun, sem Skáís gerði fyrir Stöð 2, telja 85% íslendinga sig trúaða. í annarri skoðanakönnun kom fram að að- guð hefur sett í allan heiminn. Það þýðir ekki að við trúum á sólina eða steinana, heldur aðeins skap- ara þeirra, guð, en skynjum jafn- framt að orka hans er alls staðar og að við getum nýtt okkur hana. Eldgöngur tengjast á engan hátt trúarbrögðum, heldur hafa þær verið notaðar sem sönnun þess að hægt sé að yfirstíga ótta og efla ein- beitingu einstaklingsins og af því sennilega komið orðtakið „að ein- hver hafi hlotið eldskírn". Vegna stríðsástandsins, sem nú ríkir í Miðausturlöndum, er fólk þaðan sífellt í fréttum og það er sama hvort talað er við fólk í ísra- el, Bandaríkjunum, írak eða Saudi-Arabíu - allir.tala. um að guð Eldgöngur tengjast á engan hátt trúarbrögðum, heldur notaðar sem sönnun þess að að hægt sé að yfirstíga ótta og efla einbeitingu. sé með þeim. Þó er þetta fólk allt tengt mismunandi trúarbrögðum. Um hvaða guð er þefta fólk að tala? Flestar styrjaldir í heiminum hafa á einn eða annan hátt verið tengdar trúarbrögðum og skorti á umburð- arlyndi annars aðilans gagnvart trú hins. Fátækt og fáfræði hafa líka tengst trúarbrögðum og því ægivaldi sem þau hafa á fólki, með sífelldum ógnunum um að þetta eða hitt sé ekki guði þóknanlegt. Er ekki mál að linni? Sá guð, sem ég þekki og tala til á hverjum degi, er fullur af umburðarlyndi og kær- leika og dæmir engan. Nokkur hugtök tengd nýöld Ég vil enn og aftur ítreka að eng- in skipulögö nýaldarhreyflng er til í heiminum. Til að útskýra frekar hvað nýöld er læt ég útdrátt úr bókinni „Hvað er nýöld" eftir Jack Clarke fylgja: Nýöld er þegar fólk lítur á aðra sem hvorki betri né verri en það sjálft, þeir eru einungis öðruvísi, en þó hluti af sömu heildinni. Nýöld er ekki hreyfing sem bygg- ir á sektarkennd, reiði, ótta eða þjáningum; hún er leiðin að kær- leikanum sem er guð. Nýaldarfólk er fólk sem hugsar um líkamann, þroskar hugann og nærir andann til að skapa persónu sem er heil og í jamvægi. Guðrún G. Bergmann

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.