Dagur - 26.11.1988, Síða 4

4 - DAGUR - 26. nóvember 1988
ÚTGEFANDI: ÚTGÁFUFÉLAG DAGS
SKRIFSTOFUR: STRANDGATA 31,
PÓSTHÓLF 58, AKUREYRI, SÍMI: 24222
ÁSKRIFT KR. 800 Á MÁNUÐI
LAUSASÖLUVERÐ 70 KR.
GRUNNVERÐ DÁLKSENTIMETRA 530 KR.
RITSTJÓRI:
BRAGI V. BERGMANN (ÁBM.)
FRÉTTASTJÓRI: KRISTJÁN KRISTJÁNSSON
UMSJÓNARMAÐUR HELGARBLAÐS: STEFÁN SÆMUNDSSON
BLAÐAMENN:
ANDRÉS PÉTURSSON (iþróttir),
ÁSLAUG MAGNÚSDÓTTIR, BJÖRN JÓHANN BJÖRNSSON
(Sauðárkróki vs. 95-5960), EGILL H. BRAGASON,
FRlMANN HILMARSSON (Blönduósi vs. 95-4070),
INGIBJÖRG MAGNÚSDÓTTIR (Húsavík vs. 41585),
JÓHANN ÓLAFUR HALLDÓRSSON
(Reykjavík vs. 91-17450, pósthólf 5452, 105 Reykjavík),
MARGRÉT ÞÓRA ÞÓRSDÓTTIR, ÓSKAR ÞÓR HALLDÓRSSON,
STEFÁN SÆMUNDSSON, VILBORG GUNNARSDÓTTIR,
LJÓSMYNDARAR: GUÐMUNDUR HRAFN BRYNJARSSON,
TÓMAS LÁRUS VILBERGSSON,
AUGLÝSINGASTJÓRI: FRlMANN FRlMANNSSON
ÚTBREIÐSLUSTJÓRI:
HAFDÍS FREYJA RÓGNVALDSDÓTTIR, HEIMASlMI 25165
FRAMKVÆMDASTJÓRI: JÓHANN KARL SIGURÐSSON
PRENTUN: DAGSPRENT HF.
Kannanir á
flokkafylgi
í vikunni birtust tvær kannanir á fylgi
stjórnmálaflokkanna. Annars vegar gerði
Félagsvísindastofnun Háskólans könnun
fyrir Morgunblaðið og hins vegar vann DV
hliðstæða könnun skömmu síðar. Niður-
stöður þessara kannana eru um margt
svipaðar, þótt þær séu gerðar með tveggja
vikna millibili. Þær ættu því að gefa góða
mynd af raunverulegri stöðu stjórnmála-
flokkanna um þessar mundir.
Það sem er sameiginlegt með báðum
könnunum er að Framsóknarflokkur og
Sjálfstæðisflokkur auka fylgi sitt, Fram-
sóknarflokkur umtalsvert en Sjálfstæðis-
flokkur lítillega.
Fylgisaukning Framsóknarflokksins
kemur ekki á óvart. Hún sýnir að
almenningur ber mikið traust til flokksins,
sem stefnir óðum í að ná fjórðungi heildar-
fylgis. í könnun Félags vísindastofnunar
kom fram að Framsóknarflokkurinn er sá
flokkur sem flestir kjósa vegna ánægju
með störf hans. Kvennalistinn hefur hins
vegar mest óánægjufylgi, þ.e. margir kjósa
Kvennalistann fyrst og fremst vegna
óánægju með hina flokkana en ekki vegna
verðleika Kvennalistans. Slíkt fylgi er auð-
vitað afar ótraust.
Sjálfstæðisflokkurinn bætir örlitlu við sig
og kemur það á óvart. Svo virðist sem
flokkurinn lifi enn á forni frægð, því tilburð-
ir hans síðustu vikur og mánuði gefa ekki
tilefni til fylgisaukningar.
Kvennalisti og Borgaraflokkur tapa fylgi
frá síðustu könnunum en Alþýðubandalag
og Alþýðuflokkur vinna og tapa á víxl, eftir
því hvor könnunin er skoðuð. Aðrir flokkar
komast varla á blað.
Draga má þá ályktun af niðurstöðum
ofangreindra kannana að kjósendur telji
stjórnmálaflokkana of marga. Sjálfstæðis-
flokkur, Framsóknarflokkur og Kvennalisti
eru samkvæmt þessu langstærstu flokk-
arnir með um 75% fylgi samtals, en Alþýðu-
flokkur og Alþýðubandalag hafa um 20%
fylgi samtals. Hinir flokkarnir, þ.e. Borgara-
flokkur, Samtök jafnréttis og félagshyggju,
Þjóðarflokkurinn og Flokkur mannsins,
skipta afganginum á milli sín. Línurnar
skýrast því óðum, ef fram heldur sem
horfir. BB.
úr hugskotinu
l
Kolsvart skammdegiö grúfir yfir
bænum og bíður þess með
óþreyju, að ljósin sem boða
komu hátíðar, friðar og neyslu
fari að tendrast. Pangað til fær
ekkert raskað veldi þess, jafn-
vel ekki geislinn ósýnilegi, sem
smýgur gegnum loftið, og skell-
ur á loftnetum landsmanna, þar
sem hann umbreytist, ja, til
dæmis í handbolta, sem allir
vilja allt í einu á skjái sína, eða
þá í landsföðurlega ásjónu for-
sætisráðherrans sem lýsir því
yfir að gjaldþrot vofi yfir sjálfu
handboltalandi, eða í það
minnsta, að þjóð sú sem það
byggir hafi aldrei verið svo
nærri gjaldþroti.
Er þjóðin samansafn grúttimbraðra saurlífisseggja sem hafa lifað langt
um efni fram?
handboltalandi
Tekin á beinið
Hafi forsætisráðherra ætlað sér
að löðrunga þjóðina sína á
neyðarsamkundu fiskverkend-
anna, sem reyndar hafa fæstir
nokkurn tíma komið nálægt því
að verka fisk, þá tókst honum
það, jafnvel betur en hann hef-
ur sennilega upphaflega ætlað.
Allur handbolti, með tilheyr-
andi rifrildi sjónvarpsstöðvanna
var skyndilega gleymdur. Allir
fóru að hugsa með skelfingu til
feitu, eða þó líklega samkvæmt
hollustutísku, þvengmjóu karl-
anna með stressarana, stígandi
út úr einkaþotunni í Keflavík
þar sem Lincolndrossía ein-
hvers fiskverkandans á hausn-
um bíður þess að flytja þá í
stóra, ljóta húsið sem Pétur
Gunnarsson kallar svo snilldar-
lega hina íslensku Bastillu, og
sem væntanlega yrði fyrst þjóð-
areignanna til að lenda undir
hamrinum alþjóðlega, sem vit-
anlega léti verða eitt sitt fyrsta
verk að hækka brauðið svo að
lýðurinn komist sem allra fyrst á
lífskjarastig betlaranna í
Bangladesh, og barnanna
heimilislausu í Brasilíu, en slíkt
kvað víst koma efnahagnum hið
snarasta í lag.
Sviðinn undan löðrungi
Steingríms er að sjálfsögðu ekki
sú þægilegasta tilfinning sem ein
þjóð getur kosið sér, en þar
með er ekki öll sagan sögð enn,
því fyrrum fjármálaráðherra
hefur einnig séð ástæðu til að
taka þjóðina „á beinið“, og það
svo um munar fyrir að hafa sól-
undað góðærinu margumrædda
í bíla, farsíma, leikföng, að
verðmæti heillar loðnuvertíð-
ar, eða annað ámóta þarflegt.
Vitanlega er sitthvað satt og rétt
í því sem ráðherra segir. Þannig
er vafalaust ekki mikil þörf á
því að fjölskylda eignist þriðja
bílinn og fari í sólarlandaferð á
sama árinu, vitanlega hefur ver-
ið ofneysla í þjóðfélaginu síð-
ustu ár, en í rauninni er þjóð-
inni nokkur vorkunn. Hún veit
nefnilega af biturri reynslu, að
hverjum degi fylgir nótt, góðæri
fylgir kreppa, og því er það allt
of freistandi að lifa fyrir daginn
í dag. Drekka í dag og iðrast á
morgun eins og einhvers staðar
segir. Pá má ekki gleyma því að
það eru fleiri en jafnvel fyrrum
fjármálaráðherra gerir sér grein
fyrir, sem aldrei litu augum
þetta margrómaða góðæri nema
í auglýsingaskrumi sjónvarps-
skjánna, eða pésum póstversl-
ananna. Að sönnu hefur tiltölu-
Reynir
Antonsson
skrifar
lega efnalitlu fólki stundum tek-
ist að krækja sér í einhverja
mola af nægtaborðinu, en þá
yfirleitt með ærnum sparnaði og
ráðdeild, eða gríðarlega heilsu-
spillandi þrældómi, reyndar oft
nauðsynlegum til að halda þjóð-
félaginu gangandi. Þetta fólk
mætti ráðherrann biðja af-
sökunar, eins og góðum, dreng-
lunduðum jafnaðarmanni sem
hann reyndar er, ber siðferðileg
skylda til að gera. Sér til máls-
bóta hefur ráðherrann þó, að
honum hefur líkast til ekki
gengið nema gott til með því að
taka þjóðina á beinið fyrir
hegðun sína, fremur en öðrum
jafnaðarmanni, Þórarni heitn-
um Björnssyni skólameistara,
þegar hann tók menn á sitt
fræga hvalbein, en Jóni Baldvin
verður það á, ólíkt meistara, að
hann alhæfir helst til mikið, en
um það er hann nú því miður
ekki einn. Þetta er allt of
algengur löstur meðal stjórn-
málamanna allra flokka.
Mannamunur
Það kunna nú að vera ýkjur að
vondu mennirnir með stressar-
ana séu á leiðinni hingað til að
bjóða upp handboltalýðveldið
ísland, eða að þjóðin sé öll upp
til hópa samsafn grúttimbraðra
saurlífisseggja sem hafa lifað
langt um efni fram á krítarkort-
um sínum eða galtómum tékka-
heftum, en eitt er þó víst og það
er að ástandið er með verra
móti í þjóðfélaginu. Daglega
berast fréttir um gjaldþrot stór
og smá hjá fyrirtækjum, og
gleymum því ekki, líka heimil-
um, og sú illa atvinnuleysisvofa
er meira að segja komin á stjá.
Svo rammt er farið að kveða að
samdrættinum, að hans er jafn-
vel farið að gæta í sjálfri
Reykjavík, og til þess að slíkt
gerist má mikið ganga á.
En eitt hefur maður dálítið á
tilfinningunni í öllu þessu gjald-
þrotafári, og það er að svo virð-
ist sem kerfið geri umtalsverðan
mannamun á þessu sviði. Al-
ræmdir fjárglæframenn sem
fara á hausinn geta á stundum
komist upp með að kaupa eigur
þrotabúanna og stofna ný fyrir-
tæki, jafnvel með því að fella
niður heila þrjá stafi úr nafni
gamla fyrirtækisins, eða þá að
þeim líðst að auglýsa sig með
því að gefa álíka gjaldþrota
góðgerðarfyrirtækjum úr lager-
um sínum og þiggja auglýsingar
á Stöðinni að launum, meðan
ungu hjónin missa húskofana
ofan af sér, ekki vegna óráðsíu
eða óreglu, heldur misgengis,
en verða þó ekki fjárráða næstu
fimm árin, geta jafnvel ekki sótt
um bankalán. Þetta er ástand
sem núverandi ríkisstjórn verð-
ur að ráða bót á, og til þess þarf
hún að fá frið fyrir mönnum
sem hafa sumir hverjir minna
vit á þjóðhagfræði en hundur-
inn minn, þó í forsvari atvinnu-
rekendasamtaka séu, eða fjöl-
miðlum sem þó f almennings-
eigu séu stunda sumir hverjir
lítt dulbúna, kerfisbundna
stjórnarandstöðu. Og auka-
atriði á borð við álver eða vara-
flugvelli mega ekki spilla þeirri
hreinsun sem fram þarf að fara
eftir sukkveislu frj álshyggj uliðs-
ins. Fyrr en það hefur verið gert
komast hlutirnir ekki í lag í
handboltalandi.
Landsfeður boða oss að
minnsta kosti þrjú mögur ár,
sem er að vísu skömminni
skárra en Jahve bauð ísraelslýð
í þá gömlu góðu daga þegar
ekkert var PLO, en er þó nógu
slæmt samt. Líklega verður
bara að taka þessu eins og
hverju öðru hundsbiti. Kvótar
verða minnkaðir með tilheyr-
andi tekjutapi, en það versta
sem hægt er að gera í dag er að
auka krónutöluna í veskjum
útgerðar og fiskvinnslu með
gengisfellingu í landi þar sem
tveir þriðju hlutar efnahagslífs-
ins snúast um milliríkjaverslun.
En maður spyr stundum sjálfan
sig hvort ekki mætti koma á ein-
hvers konar kvótakerfi í inn-
flutningi og ofureyðslu. Það
hefur tekist að ná þokkalegri
þjóðarsátt um kvótana í sjávar-
útvegi, og kvótakerfi er að
ýmsu leyti réttlátasta leiðin til
að takmarka eyðsluna líka, og
það gerði sama gagn og gengis-
felling, en án verðbólgu og
kjaraskerðingar láglaunafólks.
Þá er orðið kvóti alveg tilvalið
orð yfir skömmtun, og mun án
efa renna miklu ljúfar ofan í
frjálshyggjuliðið en nokkurt
þorskalýsi ofan í franskan
krakka falið í sælgætismola.