Dagblaðið Vísir - DV - 22.11.1994, Blaðsíða 29

Dagblaðið Vísir - DV - 22.11.1994, Blaðsíða 29
ÞRIÐJUDAGUR 22. NÓVEMBER 1994 33 Menning Ljód á f læðarmáli ísak Haröarson kallar nýja ljóöabók sína Stokks- eyri, en samkvæmt einkunnaroröum hennar er ekki eingöngu átt við „kauptún í Árnessýslu" heldur einn- ig yfirskyggðan stað, „stund eða ástand nálægt mörk- um hins ósýnilega, óhugsaða eða yflrvofandi..." Þetta er ekki þorp Jóns úr Vör, ekki heldur Óseyri við Axlar- fjörð. Mestu munar að sá sem talar í bók ísaks er utan- garðs í samfélagi þorpsins og á meira samneyti við náttúruna, haf og himin, en aðra íbúa. Skáld ljóðanna fmnur jafnvel til skyldleika við guð sjálfan þegar það skapar líf og ljós úr hugmyndum sínum og („loksins loksins") tungunni „flæðarmáli". Fyrsti hluti bókarinnar, „Stokkseyri á flæðarmáli", er um hafið og fjöruna þar sem haf og land mætast. ;harðmson %^^^^f^"- Bókmenntir Silja Aðalsteinsdóttir Hér er sterk tilfinning um eilífð sem ekkert táknar betur en hafið: „löngu eftir að þú ert skráþurr og mold II þá skvettist brimið / og skvettist / og skvettist enn". Ovæntustu fyrirbæri fá líf og persónu - kyrrðin verður heillandi manneskja þar sem hún leitar að manni sem leitar hennar - eða hlutgerast ljóðið er staður þar sem maður og náttúra hittast og er tilveran öll ekki eins og ástarbréf frá guði? Stokkseyri verður sú Paradísarhöfn sem maöur sighr úr „Tíl þess að komast / sem fyrst // aftur hingað". í næstsíðasta ljóði þessa hluta, „Hafboði", býður skáldið annarri mannveru með sér út að hafsbrúninni (eins og aðrir bjóða elskunni sinni út að borða) - til að „dreypa á brimsöltu löðrinu / af löngu sokknum morgnum tímans / og hlusta ... á öldu eftir öldu eftir öldur aldanna..." í því síðasta sjást svo loks húsin í þorpinu bruna til hafs í stafni lands sem leitar nýrrar hafnar, á magnaðri svipmynd af mannlífi á valdi nátt- úruafla við ysta haf. Miðhlutinn, „Stokkseyri séð frá jörðu", segir af þeirri ómunafjarlægð sem getur verið milh fólks í þessari „New Stokksyork" sem rúmar 456 alheima. Þetta er „grafkyrrt dúnsængurþorp" þar sem einasta von einmana manns um félagsskap getur ver- ið að hafmey gangi á land til „að greiða sér (og gægj- ast á glugga að horfa á vídeó)". Þar er frystihúsið svefn- bjarg og íbúarnir svefndvergar sem „bíða þess fölir / að martröðum hnni, fjötraðir / myndböndum fram- andi stjarna / sem aldrei speglast í söltum sjó". En þrátt fyrir allt fáum við fullvissu þess í „Hversdags- vísu" að hvergi sé betra að lifa. í þeirri undurfallegu ástarjátningu syngja lífið, ég og englakór Stokkseyrar saman lag við undirleik andardráttar og hjartasláttar og ómurinn berst „aUa leið / út á Eyrarbakka". í lokahlutanum, „Stokkseyri séð af himnum", er þó TOKKSEYRI eins og dapurleikinn sæki á. Fólkið í þorpinu unir betur nóttunni en deginum því á daginn sér það „áhyggjur sínar / af ótryggri atvinnu, ástvinum á sjó / og hámenntuðum ræningjum með tölvur / í brjóst- inu". Sár einmanakennd er í „Enginn veit hvar ég bý" og í „Vetrarnætursiglingu" er látin í ljósi von um að við séum bara draumur einhvers sem vakni bráð- um. Dauðaþrá er líka í trúarljóðinu „Himinþangi", og í lokaljóði kaflans er endurlausnarkenningin orðuð á nýjan hátt: Jesús hangir ekki á krossi kirkjunnar, hann skrapp frá til að sækja þeim eilífð. Togstreitan í ljóðunum er milh lífsástar og löngunar til að samein- ast óendanleikanum. Langt mál mætti skrifa um þróun ísaks sem skálds, en það verður að nægja hér að segja að hugkvæmni hans og málfimi eru samar við sig, en einlægnin er miklu meiri. Töfrar þessarar bókar eru víddir hennar og djúp lotning fyrir sköpunarverkinu og höfundi þess. ísak Haröarson: Stokkseyri Forlagiö 1994 Hlýja undir yf irborðinu Þorgrímur Þráinsson er einn þeirra rithöfunda sem vakið hafa mikla athygh fyrir bækur sínar á undanf- örnum árum. Honum þótti takast vel upp í fyrstu bók- um sínum og fyrir Tár, bros og takkaskór (1990) hlaut hann barna- og unghngabókaverðlaun Skólamálaráðs Reykjavíkur. Sú bók var góð og vakti verulegar vonir um Þorgrím sem höfund sem vakti talsverða bjartsýni um að hann ættí eftir að gera góða hluti. Nýjasta bók hans Amó Amas er eins konar tilraun. Hann bryddar upp á óvenjulegu efm' og blandar saman raunveruleika og óraunveruleika. í stuttu máh fjallar sagan um Amó Amas sem er þrettán ára drengur sem Bókmenntir Sigurður Helgason allt í einu birtist á sveitabæ þar sem frændsystkinin Ómar og María eru hjá afa sínum og ömmu. Amó Amas er einhvers konar geimvera og er lesandanum látið eftir að ímynda sér hvaðan hann kunni að vera sprottinn. Lögregla og sýslumaður í sveitinni komast á snorðir um að eitthvað óvenjulegt sé á sey'ði og taka til við að kanna málið. Börnin segja að Amó sé skólafé- lagi þeirra úr Reykjavík í heimsókn hjá þeim. Afram heldur sagan. Börnin fara heim til Reykjavík- ur og viö tekur skólagangan og Amó fer í sama skóla og Ómar og María. Sitthvað gerist í skólanum og með- al annars gerir lögregla tilraun til að handtaka Amó, en sú tilraun feUur um sjálfa sig. Persónusköpun er veikastá hlið Þorgríms Þráinsson- ar sem rithöfundar. Sá eini sem virðist nálgast það að vera með lífsmarki af persónum sögunnar er Amó. Hann býr yfir hlýju og heiðarleika, en jafnframt er hann algjörlega óskUjanlegur fyrir venjulegt fólk. Aðrar persónur í sögunni eru eiginlega ósýnilegar. Lögreglumaðurinn og sýslumaðurinn eru nákvæm- lega eins og hUðstæðar persónur í svo mörgum bók- um, en engum getur dottið í hug hvers konar menn þetta eru eða hvort þeir hugsi yfirleitt. Tilraun er gerð til að gefa afanum í sögunni Uf, en amman, pabbinn og mamman eru nefnd á nafn, en hafa enga sjálfstæða tilveru í sögunni. Hugmyndin að sögunni er skemmtileg og höfundi tekst ágætlega að láta söguþráðinn ganga upp. Hún byrjar reyndar frekar rólega, en nær skriði eftir því sem á Uður. Höfundur fjaUar nærfærnislega um sam- skiptin við litla telpu sem er ein tímunum saman og Amó ákveður að veita félagsskap. Undir niðri er sagan fuU af hlýju, en samt er einhvern veginn eins og að hún nái ekki að komast alveg upp á yfirborðið. í texta sögunnar gætir að sumu leyti dáhtils ósam- ræmis. Til dæmis þykir börnunum mjög vænt um afa sinn, sem þau eru hjá í sveitinni. Þess vegna er skrýt- ið að ætla þeim að kaUa hann karUnn. Svoleiðis tala börn ekki um þann sem þeim þykir vænt um. Með sama hætti er erfitt að skUja að á sama tima og amma og afi eiga erfitt með að kveðja börnin þegar þau fara úr sveitinni segjr í textanum að hann eigi erfitt með að kveðja „krakkaormana". Eins og fyrr sagði hafa miklar vonir verið bundnar við Þorgrím Þráinsson, ekki síst meðal barna og ungl- inga. Hins vegar þarf hann að leggja sig meira fram. Hann þarf að gefa sér meiri tíma og vinna texta sög- unnar betur. Það er eins og að pínpússninguná vanti alveg. En margt er mjög vel gert og ber vott um gott hugmyndaflug. En koma tímar koma ráð - ekki satt. Leikhús lili>2 ÞJÓÐLEIKHÚSID Sími 11200 Stóra sviðið kl. 20.00 VALD ÖRLAGANN A eftir Giuseppe Verdi Föd. 25/11, örfá sæti laus, sud. 27/11, örfá sæti laus, þrd. 29/11, nokkur sæti laus, föd. 2/12, örfá sætl laus, sud. 4/12, nokkur sæti laus, þrd. 6/12, laus sæti, fid. 8/12, nokkursæti laus, Id. 10/12, örfá sæti laus. Ósóttar pantanir seldar daglega. GAUKSHREIÐRIÐ eftir Dale Wasserman Ld. 26/11, tid. 1/12. GAURAGANGUR eftir Ólaf Hauk Símonarson Flm. 24/11, uppselt, mvd. 30/11, uppselt, Id. 3/12,60 sýn. nokkur sæti laus. Ath. Fáar sýningar eftlr. SNÆDROTTNINGIN eftir Evgeni Schwartz Byggt á asvintýri H.C. Andersen Sud. 27/11 kl. 13.00 (ath.sýningartíma), sud. 4/12 kl. 13.00 (ath. sýnlngartíma. Litlasviðiðkl. 20.30. DÓTTIR LÚSÍFERS eftir William Luce Föd. 25/11, Id. 26/11. Ath. Sýningum lýkur í desember. Smíðaverkstæðið kl. 20.00 SANNAR SÖGUR AF SÁLARLÍFISYSTRA eftir Guðberg Bergsson í leikgerð Viðars Eggertssonar Föd. 25/11, örfá sæti laus, Id. 26/11, fid. 1/12, föd. 2/12. Ath. sýnlngum fer fækk- andi. Gjafakortilelkhús- sigild og skemmtileg gjöf. Miðasala Þjóðlcikhússins er opin alla daga nema mánudaga frá kl. 13-18 og fram að sýningu sýningardaga. Tekið á móti simapöntunum alla vlrka daga frá kl. 10.00. Græna linan 99 61 60. Bréfsimi 6112 00. Simi 11200-Greiðslukortaþjónusta. Saihaðarstarf Áskirkja: Opiö hús fyrir alla aldurshópa kl. 14-17. Breiðholtskirkja: Bænaguðsþjónusta í dag kl. 18.30. Bænaefhum má koma til sóknarprests í viðtalstímum hans. Bústaðakirkja: Starf fyrir 10-11 ára kl. 15.00. Starf fyrir 12 ára kl. 17.30. Dómkirkjan: Mömmumorgunn í safnað- arheimiiinu, Lækjargötu 14a, kl. 10-12. Fella- og Hólakirkja: Fyrirbænastund í kapellu kirkjunnar í dag, þriöjudag, kl. 18. 9-10 ára starf í dag kl. 17. Mömmu- morgunn miðvikudaga kl. 10-12. Friðrikskapella: Kvöldguðsþjónusta kl. 20.30. Prestur sr. Sigurður Pálsson. - Grafarvogskirkja: Starf eldri borgara í dag kl. 13.30. Helgistund. Spilað og fóndr- að. Umsjón: Unnur Malmquist og Val- gerður Gísladóttir. Starf fyrir 9-12 ára drengi á vegum KFUM kl. 17.30-19. Grensáskirkja: Opið hús fyrir eldri borg- ara kl. 14.00. Biblíulestur, bænastund, ikanrveitingar. Sr. Halldór S. Gröndal. Fundur í æskulýðsfélaginu kl. 20.00. Hallgrimskirkja: Fyrirbænaguðsþjón- usta kl. 10.30. Beðið fyrir sjukum. Aftan- söngur kl. 18.00. Vesper. Opið hús fyrir foreldra ungra barna á morgun, miðvíku- dag, kl. 10-12. Hjallakirkja: Mömmumorgnar miðviku- daga kl. 10-12. Keflavikurkirkja: Kirkjan er opin alla þriðjudaga og fimmtudaga kl. 16-18. Komið og eigið ykkar kyrröarstund í kirkjunni. Starfsfólk kirkjunnar verður á sama tíma í Kirkjulundi. Kópavogskirkja: Mömmumorgunn í dag í sáfnaðarheúrálinu Borgum kl. 10-12. Langholtskirkja: Aftansöngur kl. 18.00. Laugarneskirkja: „Jesús í starfi". Bibl- íulestur úr Markúsarguðspjalli kl. 20.30 í safnaðarheimilinu. Sr. Ólafur Jóhanns- son. Neskirkja: Mömmumorgunn í safhaðar- heimilinu kl. 10-12. Kaffi og spjall. Tilkynningar Félag eldri borgara íRvíkognágrenni Þriðjudagshópurinn kemur saman í Ris- inu kl. 20 í kvöld. Sigvaldi velur lög og stjórnar. Jólakort og barmmerki félags- ins eru afgreidd á skrifstofu félagsins. LEIKFELAG REYKJAVÍKUR ðjS Litlasviðkl. 20.00 ÓSKIN (GALDRA-LOFTUR) eftir Jóhann Sigurjónsson Föstud. 25/11. Laugard. 26/11. Föstud.2/12. Laugard.3/12. Stórasviðkl.20. LEYNIMELUR13 eftir Harald Á. Sigurðsson, Emil Thoroddsen og Indriða Waage. Laugard. 26/11, fáein sæti laus, laugard. 3/12. Stórasviðkl.20. HVAÐ UM LEONARDO? eftir Evald Flisar. Föstud. 25/11 og löstud. 2/12. Ath. fáar sýningar eftir. Litlasviðkl.20: ÓFÆLNA STÚLKAN eftir Anton Helga Jónsson. Á morgun, uppselt, fimmtud. 24/11, sunnúd. 27/11. Stóra svið kl. 20: Svöluleikhúsið sýnir í samvinnu vlö íslenska dansflokkinn: JÖRFAGLEÐI Höfundar Auður Bjarnadóttlr og Hákon Leifsson Danshöfundur: Auöur Bjarnadóttir Tónlist: Hákon Lelfsson íkvöld.fimmtud. 24/11. Sfðustu sýningar. Miðasala er opin alla daga nema mánudaga frá kl. 13.00-20.00. Miða- pantanir i sima 680680 alla virka daga frákl. 10-12. Gjafakortin okkar eru frábær jólagjöfl Greiðslukortaþjónusta. Leikfélag Reykjavíkur- Borgarleikhús Leikfélag Akureyrar BAR PAR Tveggja manna kabarettinn sem sló i gegn á siðasta leikári! Sýnt í Þorpinu, Höfðahlíð 1 Föstud. 25. nóv. kl. 20.30. Laugard. 26. nóv. kl. 20.30. Sioustu sýningar. SALA AÐGANGSKORTA STENDUR YFIR! Miðasala í Samkomuhúsinu er opin alla virka daga nema mánudaga kl. 14-18 og sýningardaga fram aðsýn- ingu. Sími 24073. Símsvari tekur við miðapöntunum utan opnunartíma. Greiðslukortaþjónusta. Bridsdeild Fél. eldri borgara í Kópavogi Spilaður verður tvímenningur í kvöld kl. 19 að Fannborg 8 (Gjábakka). Kvenfélagið Framtíðin á Akureyri hefur gefið út hið árlega jóla- merki sitt. Á merkinu er mynd af stofn- anda og fyrsta formanni félagsins, frú Þorbjörgu Stefánsdóttur. Félagið varð 100 ára 13. janúar 1994 og er merkið því helg- að afmælisárinu. Jólamerkið er tekjuöfl- un fyrir félagjö, en tekju sínum Verkja Framtíðarkonur til líknarmála. MJerklö er til sölu á Pósthúsinu og í Möppudýrinu á Akureyri, í Frímerkjahúsinu og Frí- merkjamiðstöðinni í Reykjavík.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.