Þjóðviljinn - 04.07.1976, Blaðsíða 24

Þjóðviljinn - 04.07.1976, Blaðsíða 24
UÚÐVIUINN Sunnudagur 4. júli 1976 Eins og stutflega var skýrt frá I blaöinu i gær er nii i þann veg að hefjast rannsókn á menningar- sögu byggðanna sunnan Skarðs- heiðar, nánar tiitekið: Hvalfirði, Leirár-og Melasveit og Akranesi. Hannsókn þessi mun lúta að at- hugun á fornleifum, söguiegum byggingum, þjóðfræðum og þjóð- háttum A þessu svæði. Kannaðar verða og eftir föngum breytingar þær, sem orðið hafa á atvinnullfi og efnahagsafkomu ibúa svæðis- ins, forsendur fyrir þeim og félagslegar afleiðingar þeirra breytinga. Aö rannsókninni standa nemar og fulinemar i fornleifafræði þjóðhátta- og þjóðfræðum, þjóðfélagsfræðum og sagnfræði. 1 sumar mun einkum unnið að söfnun gagn;a um hinn byggingar- sögulega og minjafræðilega þátt rannsóknarinnar. Beinist sú virvna að frumsöfnun ritaðra heimilda og skipulegri skráningu peirra.Hefur verið leitað fanga á söfnum i Reykjavik, Akranesi og i Borgarnesi. Þá mun afráðið að fara i könnunarleiðangur vikuna 3.-9. júli. Reynt verður að afla upplýsinga um fornar minjar og aðrar sögulegar leifar, en fyrir- finnast kunna á jörðunum. Er þess vænst, að með þvi móti fáist nokkur mynd af menningarsögu héraðsins. Jafnframt mun sá þáttur rannsóknarinnar gefa visbendingu um á hvern hátt megi nálgast frekar einstaka þætti byggðasögunnar. Tveir þátttakendur úr þessum sex manna hópi sem að þessari rannsókn stendur, þeir Þorlákur Helgason og Þorsteinn Jónsson, litu snöggvast inn hjá Þjóðvilj- anum á fimmtudaginn. Við spurðum þá um tildrögin að þvi, að þeir ákváðu að freista þess að hefja þessa rannsókn, og þeir svöruðu: — Upphafið má eiginlega rekja til þess, að á sl. hausti var stofnað i Lundi i Sviþjóð Félag þjóð fræði- og fornleifafræðiönema. Hópurinn kom saman vikulega og ræddi um þau verk efni á þessu sviöi sem brýn ast væri að taka fyrir á isíandi. Árangur þessara umræðna var m.a. plagg nokkurt, sem hópur- inn tók saman um hugmyndir sin- ar og nefndi: Hugmyndir að uppbyggingu þjóðmenjastofn- unar á tslandi. 1 álitinu var m.a. fjallað um og skýrt frá því starfi, sem nefnt hefur verið svæðis- rannsóknir. Þegar málið var Nýjar bf tþéttar umbúðir KAFFIÐ fiá Bmsilíu — OHustöðin I Hvalfirði. Skyldi sr. Hallgrlm I Saurbæ og sóknarbörn hans hafa órað fyrir svona byltingum á Ströndinni? Svæðisrannsókn á byggð- inni sunnan Skarðsheiðar komið á þennan rekspöl sendum við, i desembermánuði sl., þessar hugmyndir okkar þeim mönnum og stofnunum, sem við þessi mál hafa fengist hér heima. Vm jól hófust mikil fundahöld i Háskólanum um málið og þessar hugmyndir, og endanleg niður- staða þeirra umræðna varð sú, að gerð skyldi rannsókn á einhverju ákveðnu svæði landsins. Tillögur komu fram um nokkur rann- sóknarsvæði, en ofan á varð að velja Hvalfjörðinn, Leirár- og Melasveitina og Akranes, m.a. vegna þess að hér er um nokkurs- konar frumraun að ræða,en ýmis gögn þessu viðvikjandi er helst að hafa i Reykjavik.og i annan stað er svæðið forvitnilegt vegna þeirra stórfelldu þjóðlifs- og at- vinnuháttabreytinga, sem þar hafa orðið á þessari öld og ekki hvað sist á siðustu áratugum og má þar minna á herinn, 0 1 iustifðina og hvalveiðistöðina.Og svo er þá Akranes með þróunina i sjávarút- veginum. Þetta verkefni er i raun og yeru tviþætt: t fyrsta lagi söfnun frumgagna á rituðum heimildum um svæðið. t öðru lagi að f ara um svæðiö og gera úttekt á minjum, fornum og nýjum, skrá þau og merkja inn á kort. Fjárveiting fékkst ekki nema sem svarar tiJ eins mánaðar vinnu i sumar. Við viljum þvi undirstrika, að hér getur ekki orðið um að ræða nema inngang að frekari athugun á svæðinu. Siðan þarf að taka fyrir alla menningarsögulega arfleifð þess- ara byggða. En við erum bjartsýn á framhaldið úr þvi að tekist hefur að velta steininum úr farinu. Fremriröð frá v. Margrét Hermannsdóttir, Inga Dóra Björnsdóttir. Aftari röð frá v. Þorlákur Helga- son, Guðm. Hálfdánarson og Þorsteinn Jónsson. A myndina vantar Eirlk Guðmundsson. Við munum skipta okkur i þrjá hópa og starfa tveir og tveir saman. Svona verk hefur ekki áður verið unnið hér I hópvinnu en við vonum að það gefi góða raun Viö munum koma á bæi, ræöa við fólk, taka myndir. Við vænt- um þess, að fólkið sem við hittum og hlökkum til að finna verði við- brott, að það hafi ekki fengiö serr ræðufúst, á þvi riður mikið og að afleitasta gesti. þvi þyki er við höfum horfið á —-mhg Annriki I Hvalstöðinni. Varla hefði hvalavininum Jóhannesi Kjarval litist á þessar aðfarir. BARUM BREGST EKKI I Jeppal I hjólbarftar I I Kynnið ykkur hin hagstæðu verð. TÉKKNESKA BIFREIÐAUMBOÐIÐ Á ÍSLANDI H/F AUOBREKKU 44—46 KÓPAVOGI SÍMI 42606 I

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.