Þjóðviljinn - 21.11.1976, Blaðsíða 10

Þjóðviljinn - 21.11.1976, Blaðsíða 10
10 StÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 21. nóvember 1976 ÓLAFUR KVARAN SKRIFAR UM MYNDLIST Svört ský Þorvaldur Skúlason Undanfarinn hálfan mánuð hefur Þorvaldur Skúlason sýnt 38 gvass- túsk- og krítarmyndir í sýningarsalnum Loftinu við Skólavörðustíg, gerðar á árabilinu 1962-1975. Það er nú liðinn um það bil heill áratugur siðan Þorvaldur Skúla- son hélt sina siðustu einkasýn- ingu. Nú hefur hann sett saman sýningu á gvass- túsk- og kritar- myndum frá timabilinu 1962-1975 og er sýningin forvitnileg fyrir margra hluta sakir. Hér getur m.a. að lita ýmsar formhug- myndir, sem hann hefur siðan yfirfært i oliu, og gefið þeim þar annáð gildi, svo hér má m.a. fá ákveðna innsýn i vinnuaðferðir hans og formrænar kannanir. Þó þessi hlið sýningarinnar sé vissulega áhugaverð þá væri það i raun mikill misskilningur að lita á þessar myndir einungis i skjóli hinna fullgerðu oliuverka. Þvert á móti er hér i flestum tilvikum um aö ræða algerlega sjálfstæð og fullgild verk, sem hafa sitt eig- ið sérstaka gildi mótað af þeim eiginleikum efnisins, sem þau eru gerð af. - Ríkur formheimur Þar sem þessar myndir ná yfir lOára timabil gefst hér jafnframt ágætt tækifæri til að skoða þær Nafnlaus formrænu breytingar sem átt hafa sér stað i verkum hans á þessu timabili. 1 þeim elstu er það samhljómur geómetriskra flata, sem ræður meginsvip, hvort sem þeir eru felldir inn i rólega lóð- rétta stuðlun ellegar settir i kraft- mikla og agaða hringbyggingu. 1 þeim verkum, sem næst koma á eftir, beinist viðleitni hans m.a. Fagra veröld að þvi að brjóta upp þenn- an harða samhljóm, og að losa þess i stað um hvert form og veita þeim rikari þenslu og f'lug. Myndrúmið allt verður opnara og mýkra, hvort sem teflt er sam- an hörðum og lifrænum formum eða mjúkt samofið linuspil bindur allan flötinn i eina órofa heild. I yngstu myndunum er það gjarna létt flug svifforma og þandar við- kvæmar linur sem gripa um lif- ræn form sem setja meginmark þá formgerðina. Þessi margvis- legi forheimur Þorvalds sýnir vel þá miklu formrænu breidd, sem list hans býr yfir og þá einsstæðu hnitmiðun og kunnáttusemi i handbragðinu sem ávallt er til staðar i verkum hans. Olafur Kvaran. Lágnætti Bebið eftir bátunum. Veturliði Gunnarsson Veturliði Gunnarsson sýnir þessa dagana að Kjarvalsstöðum 134 verk unnin í olíu, vatnslitog krít og spanna þau yfir tíma- bilið 1950—1976. Þorpsmyndir. Veturliði Gunnarsson hefur nú dregið saman að Kjarvalsstöðum sýningu á verkum sinum yfir ára- bilið 1950—1976, svo eflaust má fá dágott yfirlit um listrænan feril höfundar á þessu timabili. f elstu verkunum á sýningunni frá 1950 sækir hann einatt myndefnið á æskustöðvar sinar, sjávarþorp á Vestfjörðum. Hér er það fyrst og fremst samlíf mannfólksins innbyrðis og við umhverfi sitt sem um er fjaiiað. Bann fellir gjarna saman i eina myndræna heild ýmsar hliðar þorpslifsins og sérhver myndefnisþáttur er markaður svartri útlinuteikningu sem er ekki einungis afmarkandi, heldur ber einnig uppi ákveðið litagildi & fletinum. Þessi verk eru gjarna bundin saman i eina samþjappaða til- finningalega heild, er þungir og dimmir litir gefa myndefninu þann þunglyndislega einmana- leikablæ sem m!a. veröur eitt mégininntak þessara verka. Framhald þessara mynda, siöar á sjötta áratugnum.er að timi og rúm þorpsins eru þurrkað út og hinar ýmsu hliðar þess taka nú á sig táknmyndir, sem hann dreifir frjálslega yfir allan myndflötinn. Hér er gjarna teflt saman ýmsum náttúruformum eða brotum hlut- lægra forma sem hann bindur oft saman á sannfærandi hátt með einum heilum litafleti. Tassismi og bátamyndir. Þegar sýning Veturliöa er skoð- uð i heild sinni, þá eru það þessi áðurnefndu verk frá sjötta áratugnum, sem tvimælalaust eru sterkasti og heillegasti hluti sýningarinnar. Sá óhlutlægi ex- pressjónismi eða tassismi, sem er að mestu ráðandi i verkum hans upp úr 1960, þar sem sterk nátt- úruhrif liggja til grundvallar hafa þegar best lætur einungis ákveðna ljóðræna vídd, þó oftar slái yfir i ósamstillta og tilvilj- unarkennda litanotkun. Þetta abstrakta skeið i list Veturliða stóð reyndar stutt, þar eð hann hefur á ný mörg undan- farin ár sótt myndefni sin að mestu i þorpslifið og landslag viðsvegar af landinu, sem hann útfærir á expressjóniskan hátt, en útkoman er óneitanlega ansi mis- jöfn. Annars vegar eru nokkur áhugaverð verk, þar sem hann bindur myndefnið i eina sam- ræmda litaheild með samlifi dökkra litaflata, en hins vegar er fjöldi verka þar sem óyfirveguð og handahófsleg vinnubrögð eru ráðandi. Á það sér eflaust þá skýringu að höfundi virðist tamt að feta spor hins kappsfulla framleiðanda sem setur magn of- ar gæðum. Olafur Kvaran.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.