Þjóðviljinn - 26.02.1977, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 26.02.1977, Blaðsíða 6
6.'— SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Laugardagur 26. febrúar 1977 Afla verdur nýrra tekna til vegaframkvæmda Miklar umræöur á alþingi vegna samdráttar sem stefnt er að í lagningu nýrra vega um landiö Fyrri umræðu um vegaáætlun fyrir árin 1977-1980 er nú lokiö. Miklar umræBur urou um áætlun- ina og hefur hér I blaöinu veriö greint frá ræöu Geirs Gunnars- sonar við umræðuna. í ræöu sinni sýndi Geir ákaflega skýrt fram á hver samdráttur hefur oröiö I raungildi framkvæmdafjár vega- mála á undanförnum valdaárum hægristjórnarinnar. Gúllið tækifæri Helgi F. Seljan, annar fulltrúa Alþýðubandalagsins í fjárveit- inganefnd alþingis, fjallaði um áætlunina. Minnti hann á aö ein- mitt I vegamálum ætti hver rfkis- stjórn sitt gullnasta tækifæri til að sýna af eða á um alvöru sina i stefnumörkun og framkvæmd byggoamála. Þaö væri synd að segja ab þaö hefBi þessi rfkis- stjórn ekki gert og þao rækilega, sagði Helgi. Andhverfa réttrar byggöastefnu hefur sennilega hvergi birst i skýrara ljósi og er þá mikio sagt þvi að afrekaskráin er ærin. Siminnkandi framkvæmdir ár eftir ár segja sina sögu. Tillaga sii sem hér var til umræöu fyrir skömmu um sérstakan forgang á uppbyggingu vega f snjóahéruö- um er fyrst og fremst veikburða tilraun til ao brei&a yfir þá raun- verulegu stefnu, sem rfkt hefur I valdatiB þessarar rikisstjórnar og hefur svo sannarlega birst i ööru frekar en forgangi þessa verkefn- is. Siminnkandi hluti vegafjárins i þennan þátt þe. til þess að gera lélega vegi landsbyggðarinnar sæmilega akfæra hefur verið ein- kenni og aðalsmerki undangeng- inna vegaáætlana á meðan stöð- þingsjá ugt hærri hundraðshluti hefur runnið til hraðbrautanna út frá Reykjavfk. Ég veit að engum er þetta ljósara en stjórnarþing- mönnum landsbygg&arinnar þvi að ekkert hafa þeir verið gagn- rýndir eins hraölega fyrir og ein- mitt það að hafa samþykkt og lagt blessun sfna yfir hraðminnk- andi hlut landsbyggðarveganna I sfðustu vegaáætlun. Sérkapltuli er svo það, hve framkvæmdagildið hefur rýrnaö f heild, hve illa hefur verið staðið aö því a& tryggja amk. þaö, aö heildarframkvæmdirnar yröu svipa&ar a& raungildi og á&ur var. Bindandi samkomulag um Austurlandsáætlun Helgi Seljan minnti á a& gert heföi verið skrifl. bindandi sam- komulag um Austurlandsáætlun og þá miðað við þágildandi ver&- lag. Vonandi dettur engum þaö I hug nú að rifta þessu bindandi samkomulagi og þá heldur ekki að rýra hlut Austurlands I vega- áætlun vegna þess sérstaka átaks sem hér er um aö ræ&a. Kvaöst Helgi mundu beita sér fyrir því I fjárveitinganefndinni aö þessi áætlun yr&i meöhöndluö sérstak- lega og framkvæmd skv. henni tryggö, en þaö yröi austfiröingum á engan hátt til refsingar og frá- dráttar vi& úthlutun vegaf jár a& ö&ru leyti. Hér er um aö ræöa margstaöfesta 7 ára gamla áætl- un og lok hennar hi& fyrsta hljóta aö hafa forgang þegar þess er gætt a& henni átti a& ljúka fyrir árslok 1975. Helgi kva& þa& eina ljósa punktinn I þessari vegaáætlun a& gert er ráö fyrir auknu viöhalds- fé. Loks endurtók hann fyrri yfir- íysingar sósialista á alþingi um a& þeir væru reiöubúnir til þess aö standa a& aukinni tekjuöflun I vegasjóö. Skref í áttina Þingsályktunartillaga þeirra Ólafs Þ. Þóroarsonar og Stefáns Jónssonar um afur&alán, — en frá henni hefur áöur verið sagt hér i bla&inu, — var til fram- haldsumræ&u i sameinuðu þingi sl. fimmtudag. Ólafur Þ. Þór&arson mælti fyrir till. og vék fyrst a& útlána- fyrirkomulagi banka og annarra lánastofnana, sem leiddi til betri vaxtaskilyrða fyrir hlutafjárbanka og spari- sjóði en vi&skiptabankana. Sýndi það sig, að þeir staðir blómstruðu betur, sem hefðu annað hvort sparisjó&i e&a útibú frá hlutafjárbönkunum, vegna rýmri fjármagnsfyrirgreiöslu. Rikisbankarnir stefndu a& þvi að lána aðeins út það fjármagn, sem inn kæmi á hverju vi&skiptasvæði. Þótt afurðalán hækkuðu úr Frá umræðum um þings- ályktunartillögu Olafs Þ. Þórdar- sonar og Stefáns Jónssonar um afurðalán 70% I 85% eins og tillagan gerði ráð fyrir þa breytti það litlu hvað sjávarútveginn áhræröi en bændum kæmi þa& aö verulegu gagni. Þótt þeir fengju 70% afurðalán yrðu þeir strax að greiða af þeirri upphæð rekstrargjöld. Útkoman hjá bóndanum væri þvl raunveru- lega sú, að hann fengi strax 40% af andvirði framleiðslu sinnar en 60% ekki fyrr en si&ar. Sæi hver maöur aö slikt stæ&ist ekki i ver&bólguþjóöfélagi. Stefán Jónsson sagðist telja fráleitt að ekki væri lánaB út á afurðir sauðfjárbænda likt og aðra framleiðslu þannig að þeir þurfi ekki að biða mánuðum og misserum saman eftir þvi að fá greiðslu fyrir vinnu sina. Þessi tillaga er skref i þá átt, sag&i Stefán, aö bæta hlut þeirra manna, sem halloka hafa farið i þvl kapphlaupi um arö af f jár- málastarfsemi, sem i sjálfu sér er skaðræði fyrir þessa þjóö og betur færi aö aldrei hefði byrjað. mhg Safna tölum um þjóðar- tekjur á mann, hlutdeild launafólks og einkaneyslu AHsherjarnefnd Sameina&s þings hefur skilao samhljóöa nefndaráliti um tillögu til þings- ályktunar um öflun upplýsinga um þjó&artekjur á mann og kaup- mátt launa helstu starfsstétta á Islandi og ö&rum NorOurlöndum. Nefndin leggur til a& tillögu þessari verði visa& til rikis- stjórnarinnar. Leggur nefndin jafnframt áherslu á aö öflun greindra upplýsinga verði hraöað svo sem nokkur kostur er. Er i nefndar- áliti vitnað I þessu sambandi til umsagn&r Þjóðhagsstofnunar. Þar segir að á vegum stofnunar innar sé unnið að öflun upplýsinga um það efni sem i þingsályktunartillögunni greini. Sé tiltölulega einfalt verk a& afla upplýsinga um þjóðartekjur á mann, hlutdeild launa og einka- neyslu. Samanburður kaupgjalds og kaupmáttar taki lengri tlma þar sem aöstæður allar eru breytilegar milli landa. A& þess- ari athugun veröi þó unnið i sam- ráði vi& Kjararannsóknarnefnd. Allsherjarnefndin leitaði umsagnar samtaka launafólks og atvinnurekenda um tillöguna. Mæltu öll samtök launafólks — ASÍ, BSRB, BHM — með sam- þykkt tillögunnar, en samþykkt atvinnurekendasambandsins var byggð á þeirri forsendu að ; jafn- framt yrðu athugaðir aðrir þættir þessa máls, þe. um raunverul. vinnutima o.fl. Helgl F. Seljan Ltiövfk Jósepsson Stefán Jónsson Yfirlýsing ráðherra Er Lúðvfk Jósepsson tók til máls um vegaáætlun minnti hann á almenna óánægju þingmanna úr öllum flokkum meö vegaáætl- unina og stö&u vegasjó&s. Lúövik sag&i a& þessi óánægja þing- manna heföi I fyrra, er samþykkt var brá&abirg&avegaáætlun leitt til þess a& rá&herra sangöngu- mála hef öi loks, ef tir allmikiö þóf, lýst eftirfarandi yfir: „En aö þessum málum veröur a& vinna og þa& gle&ur mig stór- um a& heyra a& þa& er almennur áhugi á því a& gera þetta. Þess vegna treysti ég þvl að okkur tak- ist a& sameinast um f járöflun til vegasjóðs, enda er ljóst, að það vérður að koma til tekjuöflun ef vel á að fara, þvi að þvl eru tak- mörk sett sem vi& getum fram- kvæmtfyrir lánsfé I sambandi viö vegina, þó a& ég hins vegar taki þa& fram, a& þa& ver&um vi& einnig a& gera." Þrátt fyrir þessa yfirlýsingu ráöherrans og þrátt fyrir yfirlýs- ingar þingmanna Alþýöubanda- lagsins um a& þeir væru rei&u- búnir til þess a&leita lei&a til f jár- öflunar I vegasjóö hefur ráöherra ekki haft samband vi& þingflokk Alþý&ubandalagsins. Kva&st Luövík ekki geta skýrt þennan seinagang rá&herrans me& nein- um ö&rum hætti en þeim að hann hafi ekki fengið rlkisstjórnina til þess aö styöja aukna fjáröflun v; fyrir vegasjóð. 400 miljónir eftir Þá ræddi Lú&vfk landshluta- áætlanir og vegager&arþætti þeirra. Kvaðst hann ekki vilja trúa þvl á samgöngurá&herra aö hann ætla&i a& ganga á bak yfir- lýsinga og samninga um Austur- landsáætlun, Inndjúpsáætlun og Nor&urlandsáætlun. Ef reiknaö er meö a& staðið veröi viö vega- gerðarþætti þessara áætlana er þar um a& ræ&a 377 milj. kr. á þessu ári. t löggjöfinni um noröur-austurveg eru bein laga- fyrirmæli um a& aflað skuli til hans f jár me& sérstökum hætti og er gert ráö fyrir 500 milj. kr. I þennan veg á yfirstandandi ári, auk þess sem 350 milj. kr. voru geymdar frá sl. ári þannig a& alls eru 850 milj. kr. óumdeilanlega bundnar vi& þessar framkvæmd- ir. Sé þetta tekiö saman ásamt þvl a& grei&a þær skuldir sem um er að ræða veröa eftir rétt rúmar 400 miljónir króna til allra ann- arra stofnbrauta f landinu. Ég veit, sagði Lúövík, aö þing- menn trúa þvl ekki a& svona eigi aö standa a& málum, þetta er úti- loka&, óframkvæmanlegt. En ef hins vegar á ekki aö afla vi&bóta- fjármagns þá liggur ekkert annaö fyrir en aö velja um hvern á a& svlkja og hve mikiö. Nei, þaö veröur aö afla aukins fram- kvæmdafjár til vegager&ar I landinu. Skora&i þingma&urinn loks á samgöngumálaráöherra a& beita sér fyrir vl&tæku samkomulagi á alþingi um vi&bótarfjáröflun til vegagerðar og taldi Lúðvlk a& þar ætti rikissjóður að koma til en hann hirti nú 6 miljar&a af um- fer&inni. Þa& ver&ur ekki um þa& deilt a& vegasjó&ur hefur ekki fengiö sama hlutfall af bensln- hækkunum og a&rir, þar hefur rfkissjó&ur hins vegar skóflaö til sln peningum. Lifæðar byggðanna Stefán Jónsson þakka&i nafna sínum Valgeirssyni fyrir upphaf ræ&u um vegamálin er hann tók svo til or&a a& vegirnir væru ,,líf- æ&ar bygg&anna." En hann haf&i ¦ þö lá tiö ósagt af hverju hann s tyð- ur þá rfkisstjórn sem hieggur á þessar llfæ&ar. Stefán Jónsson sagði aö Friöjðn Þór&arson heföi einna best lýst vegaáætluninni, en hann rifja&i upp I ræ&u sinni þá .. fornu fþrótt og fó&ra markfé vetr- arlangt á litlu heyi. Þessi a&ferB var, venjulega kölluB a& setja & gu& og gaddinn, en þeir sem beittu henni fengu viðurnefnið hornkóngar. Stefán mótmælti þvl a& lands- hlutaáætlanirnar væru óskalist- ar, eins og einn ræ&umanna haf&i kallaB þær. Ef tillagan ver&ur ekki lagfærð I fjárveitinganefnd mun ég, sagöi Stefán, flytja tU- lögur um fjárveitingar i Vfkur- skar&sveg, sem mun kosta um 300 milj. kr. og um Sléttuveg sem ætla má a& kosti um 200 milj. kr. Rcynir þá hversu fúsir þingmenn framsóknar I kjördæminu ver&a til þess a& styrkja „lifæ&ar byggöanna ." Sverrir Eyjölfur Staðarval stóriöju Eyjólfur Konráb Jónsson og Sverrir Hermannsson flytja tillögu til þings- ályktunar um staöarval til stóri&ju á Nor&urlandi og Austurlandi. 1 tillögunni sjálfri er einvöröungu talaö um „stóriöju" án skil- greiningar. í greinargerö kemur hins vegar fram, aö þaö er stóri&ja á vegum er- lendra a&ila sem þeim er sérstaklega hugleikin, þó a& flutningsmenn taki fram a& tillagan sem slík geri ekki ráö fyrir tafarlausri ákvöröun um slfka stóri&ju, a&eins a& kanna ver&i hugsanlegt sta&arval ef til kæmi. Munið alþjóðlest hjálparstarf Rauða krossins. RAUÐI KROSS ÍSLANDS

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.