Dagblaðið Vísir - DV - 31.10.1995, Blaðsíða 12

Dagblaðið Vísir - DV - 31.10.1995, Blaðsíða 12
ÞRIÐJUDAGUR 31. OKTÓBER 1995 Utgáfufélag: FRJALS FJOLMIÐLUN HF. Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Ritstjóri: JÓNAS KRISTJÁNSSON Aðstoðarritstjóri: EL(AS SNÆLAND JÓNSSON Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON Auglýsingastjóri: PÁLL STEFÁNSSON Ritstjórh, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLT111, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14, 105 RVÍK, SIMI: 550 5000 FAX: Auglýsingar: 550 5727 - Aðrar deildir: 550 5999 GRÆN númer: Auglýsingar: 800 6272. Áskrift: 800 6270 Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/ Ritstjóm: dvritst@ismennt.is - Auglýsingar: dvaugl@ismennt.is. - Dreifing: dvdreif@ismennt.is AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 461 1605 Setning, umbrot, mynda- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. Prentun: ÁRVAKUR HF. Áskriftarverð á mánuði 1550 kr. m. vsk. Lausasöluverð 150 kr. m. vsk., helgarblað 200 kr. m. vsk. Höggvum Evrópuhnútinn Þegar aðildarviðræður íslands og Evrópusambandsins hefjast loksins, mun tiltölulega fljótt koma í ljós, hvort grundvöllur e'r fyrir samningum. Ágreiningsefnin verða fá. Allt stendur raunar og fellur með skilgreiningu máls- aðila á eðli og eignarhaldi fiskimiðanna við ísland. Áhugamál okkar eru önnur en þeirra, sem hingað til hafa samið um aðild. Reynslan sýnir, að við eigum sem aðilar að Efnahagssvæði Evrópu auðvelt með að laga okkur að reglum, sem eiga uppruna sinn í Evrópusam- bandinu. Við erum í rauninni sveigjanleg þjóð. Töluvert af reglunum, sem við notum í daglegu lífi okkar, komabeint eða óbeint frá Evrópusambandinu. Samkvæmt reynslunni finnst okkur ekkert athugavert við að nota -margvíslega fyrirhöfn þess og þýða beint fyr- ir okkar þarfir og spara þannig tíma og kostnað. Hins vegar hafa sumar þjóðir, sem með ærinni fyrir- höfn og kostnaði hafa komið sér upp eigin reglum, sem ekki falla að reglum Evrópusambandsins, sumpart átt erfitt með að sætta sig við að þurfa að hliðra til. í mörg- um tilvikum höfum við ekki slíka fortíðarbagga. Þegar til kastanna kemur, verða nærri öll mál fljótaf- greidd í viðræðum íslands og Evrópusambandsins. Eina erfiða umræðuefnið verður eðli og eignarhald fiskimið- anna við ísland. Þar munum við hljóta að standa föst á skilgreiningu, sem endurspeglar raunveruleikann. Við lítum svo á, að fiskimiðin séu jafn fastgróinn hluti sögu okkar og hagkerfis og tilveru okkar yfirleitt og akr- ar eða námur eru í öðrum löndum. Þar sem slíkar auð- lindir séu ekki sameiginlegar þar, þurfi fiskimiðin hér ekki heldur að vera sameiginleg auðlind. Hvort sem samningsaðilar Evrópusambandsins fallast á slíka skilgreiningu eða ekki, þá munu þeir skilja hana. Þeir munu fljótlega sjá, að ísland tapar á aðild að sam- bandinu, ef þetta er ekki rétt skilgreint og muni ekki skrifa undir samninga um óhagkvæma niðurstöðu. Flestir geta skilið, að fólk skrifar ekki undir samninga, sem leiða til tjóns fyrir það. Eðli samninga er, að verið er að reyna að finna niðurstöðu, sem málsaðilum er til hagsbóta. Takist slíkt ekki, verður ekki gagn að samn- ingaviðræðum og þær falla niður af sjálfu sér. Það á ekki að vera erfitt fyrir Evrópusambandið að fallast á, að fiskimiðin við ísland séu af sagnfræðilegum og efnahagslegum ástæðum öðruvísi tengd landi og þjóð en fiskimið við önnur lönd. Um þetta munu viðræður okkar og Evrópusambandsins fyrst og fremst snúaát. Samningaviðræður, sem snúast um eitt grundvallarat- riði, eru fljótlegri en viðræður, sem snúast um endalausa röð smáatriða. Þess vegna verða viðræður okkar við Evr- ópusambandið auðveldari en viðræður Svía, Finna og Austurríkismanna voru á sínum tíma. Meðan ekki reynir á þetta, missum við af margvísleg- um hagnaði af aðild að Evrópusambandinu, öðrum en þeim, sem lýtur að þessu eina atriði. Þess vegna hefur verið og er ástæðulaust að bíða bara og bíða. Enda veit raunar enginn, eftir hverju er verið að bíða. Andstæð þjóðarhagsmunum er sú stefna flestra núver- andi og fyrrverandi ráðamanna þjóðarinnar að núa sam- an höndum í vandræðum sínum, fara undan í flæmingi, stinga höfðinu í sandinn, reyna að fresta málinu og segja aðild ekki vera til umræðu á þessu stigi málsins. Við þurfum að höggva hnútinn. Við þurfum annað- hvort að ganga í Evrópusambandið eða hætta endalausri bið eftir einhverju, sem enginn veit hvað er. Jónas Kristjánsson „Fólk í fyrirrúmi. Út á þetta haganlega hannaða kjörorð fékk flokkur einn sigur góöan og settist að uppskeru- lokum í ríkisstjórn ..." segir Helgi m.a. í grein sinni. Fólk í fyrirrúmi líka í fjárlögum Einhvers staðar í undirvitund minni ómar hljómfógur setning sem glumdi við eyrum og gein við augum fyrir ekki svo mörgum mánuðum: Fólk í fyrirrúmi. Út á þetta haganlega hannaða kjörorð fékk flokkur einn sigur góðan og settist að uppskerulokum í ríkis- stjórn með öðrum flokki sem aðal- lega hafði þó verið lamið á áður. Milljarði minna Ekki dreg ég í efa að á bak við fyrirheitið fagra hafi verið vilji góður til að framfylgja því sem allra bezt, en við lestur fjárlagafr- umvarps fyrir næsta ár, sem flokk- urinn með fallega hannaða kjör- .orðið ber helmingsábyrgð á, læð- ast þó að mér illar efasemdir um meiningu sem merkingu. Ég vildi mega trúa því að það fólk sem í fyrirrúmi ætti að vera og forgang að hafa, væri alveg sér í lagi það fólk sem halloka færi í lifsbarátt- unni, ætti ekki í öllu sömu mögu- leika og einmitt þangað ætti að skila efhahagsbatanum undursam- lega, enda þar þörfin mest. Þegar lífeyrisþegum er nú skammtað nær milljarði króna minna í bótum sínum á næsta ári en orðið heföi að óbreyttu þá sýn- ist þetta fólk ekki vera í fyrirrúmi fjárlagagerðar og efnahagsbatinn þar með uppgufaður. Þegar lífeyr- isþegar eiga ekki að fá umsamdar launabætur, sem til annarra eiga að koma á næsta ári, þá er erfltt að halda því fram að þetta fólk sé í fyrirrúmi. Lækkunin upp á 450 milljónir hins vegar Ijós staðreynd og kvíðvænleg um leið. Kjállarinn Helgi Seljart félagsmálafulltrúi ÖBÍ varð lagaskylda", eins og segir svo notalega hlýlega í frumvarpinu og fátt um ástæður spurt greinilega. Að fá að vera í fyrirrúmi á þenn- an hátt kostar lífeyrisþega litlar 285 millj. kr. frá því sem ella hefði verið. Margrómuð jafnræðisregla ekki verið þarna í fyrirrúmi svo sem hún er sögð vera þegar með „reglugerð skal tryggja stjórn- sýsluframkvæmd með tilliti til jafnræðisreglu" en nýting jafhræð- isreglunnar greinilega handahófs- kennd. En reglugerðin um jafn- ræðisregluna varðar lækkun heimildarbóta til tryggingaþega um 250 millj. kr. frá því sem ann- ars hefði verið. Þótt þessar uggvænlegu tölur séu tíundaðar hér þá hvarflar enn ekki að mér að svona muni mál ná fram að ganga, ég einfaldlega trúi „Þegar lífeyrisþegar eiga ekki að fá um- samdar launabætur, sem til annarra eiga að koma á næsta ári, er erfitt að halda því fram að þetta fólk sé í fyrirrúmi." Með öfugum formerkjum Þegar tryggingaþegar eiga fyrst- ir allra að greiða fjármagnstekju- skatt á landi hér má eflaust segja að þar séu þeir í fyrirrúmi, aðeins með öfugum formerkjum og hið sama má eflaust segja um refsing- una fyrir „að hafa ekki hirt um að greiða í lífeyrissjóði eftir að slikt ekki að svo öfugt verði unnið við sigurkjörorðið sæla. Lífeyrisþegar eru líka tregir að trúa og treysta því að heilbrigðis- ráðherra og hennar meðreiðar- sveinar söðli um og taki kaleik þennan frá því fólki sem þarf og verður að vera í fyrirrúmi, þegar fjárlóg eru annars vegar. Helgi Seljan Skoðanir annarra Búseta og áhætta „Vitneskjan um fyrri tíðar snjóflóð hér á landi er af skornum skammti. Snjóflóðarannsóknir eiga sér og stutta sögu .ö.ö. Vandinn er hins vegar sá, að þeg- ar í ljós er komið hvað þessi þekking er takmörkuð hlýtur hver og einn íbúi sjávarplássa, sem á annað borð búa við snjóflóðahættu að spyrja sjálfan sig og fjölskyldur sinar, hvort hægt sé að taka þá áhættu, sem fylgir búsetu, þar sem snjóflóð gætu hugsanlega fallið á byggð." Úr forysrugrein Mbl. 28. okt. íbúarnir ákveða sjálfir „Landið og hin ólíku landsvæði bjóða upp á ein- hverja blöndu af gæðum annars vegar og hugsanleg- um áföllum hins vegar. Á endanum hh'óta það að vera íbúarnir sjálfir sem taka ákvörðun um hvar þeir vilja búa, en þeir verða líka að hafa sem bestar og réttastar upplýsingar um hlutfollin milli gæð- anna og hugsanlegra áfalla. Reynslan sýnir að fólk hefur tilhneigingu til að útiloka áfallaþáttinn og taka ekki tillit til hans í þeim tnæli sem skynsam- legt gæti talist .ö.ö. Stjórnvöld — pólitísk stjórnvöld — geta ekki leyft sér aö útiloka hættuna á hamfór- um eins og fólkið sem býr á hættusvæðum gjarnan gerir hversdags." Birgir Guðmundsson í Timanum 28. okt. Ólögmæti uppsagna verkalýðsfélaga „Jafhvel þótt uppsögnin verði dæmd ólögmæt má ætla, miðað við samþykktir þings Verkamannasam- bandsins og málflutning talsmanna verkalýðsfélag- anna, að þeir haldi sínu striki og að ófriöur verði á vinnumarkaði á næstu mánuðum .ö.ö. Það er verð- ugra verkefni fyrir fulltrúa verkalýðsfélága og vinnuveitenda að leita sameiginlegra leiða til þess að auka afköstin í atvinnulífinu þannig að verð- mætasköpun á vinnustund verði áþekk hér og í ná- lægum löndum en efna til ófriðar á vinnumarkaði, sem allir munu tapa á." Úr forystugrein Mbl. 29. okt.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.