Dagblaðið Vísir - DV - 29.06.1996, Blaðsíða 32

Dagblaðið Vísir - DV - 29.06.1996, Blaðsíða 32
32 LAUGARDAGUR 29. JUNI1996 LAUGARDAGUR 29. JÚNÍ 1996 41 „Þetta var gífurlegt áfall sem við náum okkur aldrei eftir. Fyrstu tilfinningar voru reiði út í lækninn og ábyrgðarleysið sem einkennir allt í sambandi við þessa aðgerð. Þetta var eins og reiðarslag fyrir okkur öll í fjölskylunni. Við héldum að svona gæti ekki komið fyrir en það verð- ur bið á því að við treystum læknum aft- ur,“ eru orð þeirra systranna Kristínar, Sigurbjargar, Ingunnar Lilju og Hraun- dísar Guðmundsdætra sem misstu móður sína fyrir sex árum. Móðir þeirra, Rósa Sigurþórsdóttir, dó á skurðarborðinu á Landspítalanum vegna mistaka í aðgerð sem gerð var á henni vegna brjóskloss árið 1990. Læknar sem hlut áttu aö máli viðurkenndu á sínum tíma mistökin og rannsóknarlögreglan var sett inn í málið að beiðni yfirlæknis á Landspítalanum. Stjúpfaðir stúlknanna og eiginmaður Rósu, Guðbjartur Cecilsson, höfðaði mál gegn heilbrigðis- og tryggingamálaráð- herra og fjármálaráðherra fyrir hönd rík- issjóðs. Hæstiréttur dæmdi nýlega í máli þeirra þeim í óhag en dómur féll þess efn- is að bótakröfum þeirra væri synjað. Málsatvik voru þau að móðir stúlkn- anna, Rósa Sigurþórsdóttir, dó á skurðar- borðinu 22. mars 1990 þegar verið var að laga brjósklos sem hafði hrjáð hana í tólf ár. I aðgerðinni rakst töng sem notuð var til að fjarlægja liðhlaup í liöþófa áfram í gegnum liðþófann og inn í kviðarhol Rósu. Þar gerði hún gat á bakvegg ósæð- ar sem kom af stað mikilli blæðingu sem dró Rósu til dauða. Málinu var skotið til Hæstaréttar með stefnu 21. mars 1994. Þar krafðist Guðbjartur skaðabóta að fjárhæð 2.294.547 krónur með tilgreind- um ársvöxtum frá 22. mars 1990 til 10. apríl 1992. Systumar tóku við málinu þegar stjúpfaðir þeirra, Guðbjartur, and- aðist 4. september 1994. Stjúpfaðir dó úr sorg Systurnar eru afar ósáttar við úrskurð- inn sem kom eins og reiðarslag yfir þær í vor. Guðbjartur stjúpfaðir þeirra, sem var þeim sem faðir, lifði ekki nógu lengi til þess að sjá úrskurðinn úr Hæstarétti sem hann batt miklar vonir við. Hann var afar ósáttur vegna þess hvernig dauða eiginkonu hans bar að en þau gengu í hjónaband á fimmtugsafmæli Rósu þremur árum áður. Guðbjartur dó þremur áram eftir hinn örlagaríka upp- skurö. Þessi sorgaratburður varð til þess - áralöng barátta við ráttarkerfið hefur engu skilað Uppskurður ekki nauð- synlegur að sögn systranna að hann hafði lítinn sem engan lifsvilja og hætti að hugsa um sjálfan sig. Sambýliskona til sautján ára og eiginkona síðustu þrjú árin var horfin af sjónarsviðinu. Guðbjartur kom heim í kaffi einn daginn og lést í stofunni heima hjá sér. Hann lét engan vita að hann þjáð- ist en banabein hans var kransæðastífla. Að sögn systranna dó hann úr sorg því hann grét mikið og missti áhugann á líf- inu eftir að Rósa lést. Þær eru sannfærð- ar um að hann hefði látið lækni skoða sig til þess að komast að því hvað hrjáði hann ef móðir þeirra hefði ver- ið á lífi. Guðbjarti aðdragandi að veikindum hans,“ segir Sigurbjörg. Fermingu frestað Þessi sorglegi atburður hefur haft mik- il áhrif á systurnar. Móðir þeirra var þessi umvefjandi hlýja manneskja sem lét sig allt máli skipta er varðaði fjölskyldu hennar. Hún var sameiningartákn fjöl- skyldunnar og afar natin við bamabörn- in. Hún var að læra söng og tilkynnt var um að hún hefði náð öðru stigi í söng daginn sem hún var jörðuð. „Mamma gerði mikið fyrir okkur. Hún var'mikill félagi okkar systranna og mjög góð móðir og amma. Þetta var gríðarlega mikið áfall. Hún var tæplega 54 ára þegar hún dó og hefði orðið sextug á þessu ári. Það er enginn aldur," segja Hraundís og Sigurbjörg. Systumar segja mömmu sína hafa ver- ið mjög blíða og hafi hún viljað hjálpa öllum sem hún gat. Þær höfðu einungis séð hana skipta skapi tvisvar sinnum á ævinni. Rósa var mikið fyrir fjöl- skylduboð og hafði lengi hlakkað til fermingar fyrsta barnabamsins. Þess má geta að hún var í staðinn jörðuð daginn fyrir áætlaðan fermingardag þannig að fermingunni var frestað um tvær vikur og sá gleðilegi at- burður sem fermingin er snerist upp i andhverfu sína. „Læknirinn lofaði henni því að hún yrði góð fljótlega því hún var búin að hlakka svo lengi til ferm- ingarinnar. í staðinn skyggði jarð- arfórin á fermingu fyrsta barna- bamsins og mamma gat ekki verið viðstödd nema í anda,“ segir Hraundís. Ingunn, Sigurbjörg, Hraundís og Kristín grúfa sig yfir dómsskjölin. mistökum mjög lítil. Ef við keyram á mann og hann deyr verðum við sótt til saka á einhvem hátt. Við missum alla vega bílprófið og getum lent í steininum fyrir það,“ segir Sigurbjörg. í tilviki Rósu gerði svæfingalæknirinn líka mistök þar sem hann grunaði að um blæðingu væri aö ræða löngu áður en hafist var handa við að gera eitthvað. í Dómabók Héraðsdóms Reykjavíkur kem- ur fram að svæfingalæknirinn segi að blóðþrýstingur hafi fallið og brugðist hafi atburðum. Við viljum vekja athygli á at- burðinum en erum ekki að þessu til þess að græða peninga. Þetta er engin upphæð sem við fóram fram á,“ segir Hraundís. Lækniriim sem framkvæmdi aðgerðina á Rósu lést þremur mánuðum eftir lát hennar. Hann hlýtur því að hafa verið orðinn veikur þegar hann skar Rósu upp. Systumar vonast til þess að komið verði á þeirri reglu að læknar verði sjálfir und- ir eftirliti áður en þeir fái að halda áfram að vinna. „Við vilj- um að því verði komið á að lækn- ar fannst ábyrgð lækna lítil og dómskerfið óréttlátt, þess vegna kærði hann lækna- mistökin sem höfðu svipt hann eiginkon- unni. Ábyrgð lækna lítil „Okkur finnst ábyrgð lækna á svona verið við því með vökvagjöf. Þá hafi blæð- ing verið til staðar. Svæfingalæknirinn sagðist hafa grunað innri blæðingu en ekki farið nánar út í þaö og sjúklingurinn var vakinn. „Okkur finnst að læknar ættu að bera meiri ábyrgð á því sem þeir gera. Það vantar einhverja tryggingu fyrir svona þurfi aö fara í læknisskoðun því augsýni- lega var læknirinn sem framkvæmdi að- gerðina alls ekki heilbrigður," segir Ing- unn. „Læknirinn hefði átt aö huga betur að eigin heilsu. Það þarf enginn að segja mér það að hann hafi ekki verið veikur áður en hann dó. Það hlýtur að vera einhver Systurnar eru sammála um að mamma þeirra hefði ekki endilega þurft á uppskurðinum að halda. Hún var að vísu búin að þjást af brjósklosi í bakinu í tólf ár. Hún var þó búin að bíða eftir myndatöku í eitt ár þegar allt í einu var ákveðið að skella henni í myndatöku og skera hana strax upp. Að þeirra mati var um skyndiákvörðun að ræða. „Mamma var ekkert voðalega slæm í bakinu og þurfti ekki endilega að fara í uppskurðinn. Hún labbaði um eins og ekkert væri og gerði alla þá hluti sem hún þurfti að gera. Hún var ekki það veik að hún væri rúmföst," segir Ingunn. Kristín stendur í þeirri trú að ekki þýði að skera upp við svo gömlu brjósklosi. Verkurinn var að vísu farinn að leiða nið- ur í fót fyrir löngu. Rósa hafði engan sérstakan áhuga á því að fara í upp- skurðinn en lét tilleiðast eftir fortölur frá læknun- um. „Mamma lét tilleiðast þar sem allir á spítalanum kepptust við að sannfæra hana um að allt yrði í lagi. Hún treysti yfirleitt öll- um,“ segir Kristín. Treysta ekki læknum Tilfinningar systranna hafa sveiflast á milli þess að gefast upp og halda áfram áð berjast og málssóknin hefur að auki kom- ið aðeins við budduna. Þær hafa þegar greitt í kringum 700 þúsund í lögfræði- kostnað. „Þetta atvik hefur haft mjög slæm áhrif á okkar líf. Við eigum mjög erfitt með að treysta læknum aftur. Það sama má segja um börnin okkar sem voru komin á legg á þessum tíma. Þau verða logandi hrædd ef einhver af okkur þarf að fara til lækn- is og halda þá að við komum ekki aftur,“ segir Sigurbjörg. Sjúkrahúsvist leggst illa í systurnar og þær hafa þurft að vera á sjúkrahúsi á þessum sex árum og þá hefur þeim liðið afar illa. Þær hafa eignast börn síðan móðir þeirra lést og dvalist lágmarksdvöl á sjúkrahúsinu vegna vanlíðunar. Systurnar segja að eitt hafi áunnist af þessum málaferlum þeirra. Þær segja að fólki sé betur kynntar aðgerðir sem það er að fara í. Einnig þarf fólk núoröið að skrifa undir pappíra þess efnis að það hafi kynnt sér í hverju aðgerðin felst. Þeim finnst að ætti að banna læknum að gera vandasamar aðgerðir eftir langan vinnudag. Læknirinn sem framkvæmdi aðgerðina gerði margar samsvarandi að- gerðir og hann gerði á Rósu en hann var bæklunarlæknir. Bæklunarlæknar gera ekki lengur brjósklosaðgerðir heldur era það taugaskurðlæknar. Kjarkurinn eykst Baráttu systranna er ekki, langt frá því, lokið ennþá og þær eru þakklátar fyr- ir allar ábendingar um hvert þær gætu snúið sér í áframhaldandi baráttu. Þær hafa ekki séð neina smugu enn þá en era ekki á því að gefast upp og umfjöllun DV hefur blásið í þær nýjum kjarki. Dóms- kerfið á íslandi fær ekki háa einkunn hjá þeim þar sem játning mistaka dugir ekki til þess að Hæstiréttur viðurkenni mis- tökin. Einn dómari skilaði séráliti og dregur hann í efa að viðbrögð læknanna við blæðingunni í kviðarholi hafi verið nægilega skjót og markviss. Um var að ræða þekkta áhættu við þessar aðgerðir. Hvert framhald málsins verður er óljóst en sorgin situr eftir í hjarta systranna, sorg sem ekkert fær bætt. Þær minnast móður sinnar og vilja með þvi að vekja athygli á málinu reyna að koma í veg fyr- ir að aðrar fjölskyldur þurfi að líða á sama hátt og þeirra fjölskylda hefur þurft að gera. -em Læknirinn ekki yf- irheyrður gefast upp þar sem dóms- kerfið er þeim afar and- stætt. Þær era því að von- um eyðilagðar þar sem nið- urstaða af sex ára vinnu skilar sér í dómi sem geng- ur þvert á álit læknanna. Málið snýst ekki lengur um það hvort læknarnir hafi gert mistök því það viður- kenna þeir. Eigi að síður ákveður dómskerfið að rík- ið sé ekki skaðabótaskylt. Það vekur upp spurningar um raunverulega ábyrgð lækna. Þorir dómskerfið ekki að dæma systrunum í vil af hræðslu við það sem gæti komið á eftir? „I Hæstarétti er ekki við- urkennt að móðir okkar hafi dáið vegna mistaka. Það skiptir engu máli þó læknarnir hafi viðurkennt sín mistök því það voru þeir sem gerðu þau,“ segir Hraundís. „Þetta eru auðvitað mannleg mistök en Hæsti- réttur telur það ekki sak- næmt og ekki bótaskylt. Skjalið sem sent er frá Landlæknisembættinu er algerlega hunsað. Lögfræð- ingurinn okkar segir að það sé ekkert meira sem við get- um gert í málinu. Við eig- um bara að kyngja þessari niðurstöðu. Hæstiréttur hefur síðasta orðið og er æðsti dómur,“ segir Sigur- björg. Þegar ljóst var að mistök læknanna höfðu dregið Rósu til dauða kallaði yfir- læknir Landspítalans til rannsóknarlögreglu ríkis- ins. Rósa var krufin og það dróst að afhenda krufning- arskýrslumar í tvö ár. Úr- skurður úr Héraðsdómi tók tvö ár og úrskurður úr Hæstarétti sömuleiðis tvö ár. „Okkur þykir mjög skrit- ið í þessu máli að rann- sóknarlögreglan er kölluð til þess að rannsaka málið en læknirinn sem fram- kvæmdi aðgerðina var aldrei yfirheyrð- ur. Þegar lögfræðingarnir ætluðu að gera eitthvað í málunum er hann látinn og enginn til frásagnar," segir Kristín. Systurnar eru ósáttar við úrskurð Hæstaréttar. Skyndiákvörðun Engir af ættingjum Rósu vissu að til stæði að hún yrði skorin upp við brjósklosi þar sem hún vissi það ekki einu sinni sjálf þegar hún fór á spítalann. Einungis systumar voru meðvitaðar um það. Ættingjunum brá að vonum mikið við fréttirnar. Einn daginn var hún sprellfjörag og annan daginn var hún lát- in. „Læknirinn hlýtur að hafa tekið ein- hverja skyndiákvörðun þegar hann ákvað að skera hana svona fljótt," segir Kristín. „Mér finnst líka skrítið að hún hafi verið send í uppskurðinn svona fljótlega eftir að hún fór í svokallaða mílógrafiu sem er rannsókn sem er gerð fyrir aðgerðina. Venjulega er sjúklingum bannað að yfir- gefa rúmið í tíu klukkutíma eftir þá rannsókn. Ef maður fer eitthvað fyrr á fætur fær maður höfuðverk í allt að tvo mánuði. Ég er sjálf búin að fara í þessa míló- grafíu og veit hvað ég er að segja. Það lá ekki svo mikið á að komast í aðgerðina að það mætti ekki bíða í einhverja daga,“ segir Sigurbjörg. Aðgerðin dróst fram á dag Aðgerðin á Rósu átti að fara fram klukkan tíu að morgni en dróst fram til klukkan þrjú síðdegis. „Dóttir mín fór til hennar klukkan hálftíu að morgni en þá var búið að taka úr henni tenn- urnar og gefa henni kæraleysisspraut- una. Hún virtist til- búin í aðgeröina. Eitthvað hefur far- ið úrskeiðis í milli- tíðinni þar sem að- gerðinni var frestað. Við höfum ekki fengið að vita hvað það var,“ segir Kristín. Fákk ekki að sjá hana Klukkan rúmlega fjögur var hringt í Kristínu og hún beðin að koma á Land- spítalann þar sem móðir hennar væri hætt komin. Henni var sagt að hún væri lifandi og læknamir gerðu allt sem í þeirra valdi stæði til þess að bjarga lífi hennar. Kristín fékk ekki að sjá móður sína þar sem hún var við það að deyja þó ekki væri enn þá búið að úrskurða hana látna. „Læknirinn kom til mín og sagði að þeir væru að reyna að gera allt en ég fékk ekki að vita meira um hvað hafði í raun- inni gerst," segir Kristín. Kristínu fannst strax grunsamlegt að ráðist hefði verið í svo vandasama aðgerð svo seint um daginn. Hún sá fyrir sér að læknirinn hefði unnið undir mikilli pressu all- an daginn hann. og þreyta farin að sækja á Systurnar halda á mynd af móöur sinni, Rósu, og stjúpfööur sínum, Guöbjarti. DV-myndir Pjetur Baráttunni ekki lokið Systurnar hafa nú barist við kerfið í sex ár og eru að niðurlotum komnar. Bar- áttan hefur tekið á heimilislífið og sam- band þeirra við annað fólk. Það tók tvö ár að fá krufningarskýrslurnar og þá fyrst var hægt að hefjast handa. í krufningar- skýrslunni kemur fram að Rósa hafi feng- ið áverka á meginslagæð þegar verið var að íjarlægja liðþófa milli tveggja liða. Áverkar af þessu tagi eru þekktir en koma sjaldan fyrir. I öllum skýrslum kemur fram að konan hafi verið feitlagin en að öðra leyti voru líffæri hennar að mestu leyti eðlileg. Systurnar eru afar ósáttar við að þeir sem skrifuðu skýrsl- urnar skuli hengja sig á það að Rósa hafi verið feitlagin því hún hafi ekki verið feitari en gerist og gengur um rúmlega fimmtuga konu. Það telja þær ekki heldur skipta máli við framkvæmd aðgerðarinnar sjálfrar eins og læknamir hafi báðir reynt að halda fram sér til varnar. Systumar fóru sjálf- ar til landlæknis og fengu bréf frá landlæknisem- bættinu seinna þar sem fram kom að mál- inu hefði ver- ið vísað til siðamála- deildar. í bréfinu kom fram að rekja mætti dauða Rósu til mis- taka í aðgerð. Mistökin leiddu til óhemjumik- illar blæðing- ar sem ekki tókst að ráða við. Hæsti- réttur úr- skurðar þvert á siðamála- deild lækna- ráðs. Dóms- kerfið gallað Systumar hafa oft verið nálægt því að
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.