Lesbók Morgunblaðsins - 24.05.1970, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 24.05.1970, Blaðsíða 9
entagarðinum og Sívalaturni.) Grímur átti að skipun föður síns að fara með þessu póst- skipi til fslands, og Finnur seg- ist einnig hafa ráðið honum til þess, þótt sér sé það þvert um geð, en hann komist ekki með skipinu sökum plássleysis. En það er einmitt þennan sama dag, sem Finnur skrifar bréfið, og Grímur skiptir um húsnæði, sem fröken Magda- lene Kragh fer með síðasta áætlunarbátnum frá Kaup- mannahöfn til Kristíaníu. Sveinn Asgeirsson. Formannavísur Fraimhald af bls. 5. Firða hvetur flóðs á land frá kyrrsetustarf.i stjórnað getur báru-brand Bjarni Péturs arfi. Gæri verið Bjarni Pétursson frá Hvestu, sonur Péturs Ein- arssonair og Guðrúnar Einars- dóttur. Sá Bjarni er 24 ára áriS 1790. Bendir ýra Þorbjörn þá þjóð með dýra og valda, Álftamýrar-fróni frá fáknum stýrir tjalda. Þorbjörn átti heimá á Baul- húsum í Auðkúluhreppi í Arn- arfirði, og hefir verið með skip prestsins á Álftamýri, séra Há- konar Snæbjörnssonar. Gætir tjörgu Guðmundur geims á körgu svíni, var fra Björgum burðugur báran mörg þó hríni. Hefir átt heima á Hrafna- björgum í Auðkúluhreppi. Annars hefi ég engar upplýs- ingar um hann. — Sighvatur Borgfirðingur sleppir þessari vísu um Guðmund frá Björg- um. Frá Karlsstöðum Hrólfur knár hrannar löður smýgur unnar hröðum aski, klár upp þá röðull stígur. Þessi Hrólfur á Karlsstöðum í Auðkúluhreppi vair faðir Hrólfs þess, sem var ráðsmað- ur og formaður hjá Siguxði Jónssyni prófasti á Hrafnseyri, föður Jóns forseta. Þess Hrólfs verður getið síðar. Utgefandí: Hif. Arvakur, Reykjavik. Framkv.stj.: Haraldur Sveinsson. Ritstjórar: Matthfas Johannessen. Eyjólfur Komáft Jónsson. Ritstj.fHr.: Císli SigurCsson. Augiýsingar: Árni Garoar Kri|1im£on. Ritstiórn: ASalltrseti 6. Simi 10100. Tómas kundur Konráðar kólguhundi löngum hlés á sundi heldur snar hafnar undir töngum. Árið 1785 er í Dufansdal í Suðurfjarðahreppi maður með þessu nafni. Sé þetta hann, hefir hann verið um sjötugt, þegar vísan er ort. Kona hans hét Herdís Halldórsdóttir. Flaustri á til ferða snar, fiskinn smáa í krúsum girnist sá hinn þrekni þar Þorsteinn frá Baulhúsum. Um þennan Þorstein hefi ég engar áreiðanlegar upplýsing- ar. Fífustaða- frækinn Jón, Fáfnis-traða-álfur, siglu-vaða lætur ljón lægis-raða-gjálfur. Sighvatur Borgfirðingur hef- ir „svaða" í stað „raða". — Jón þessi var sonur Sigurðar Jóns- sonar bónda á Fífuatöðum og konu hans Guðrúnar Magnús- dóttur. Helgi ör í Otrardal ýtir knör f rá víði, listaör með virða val í veiðiför með prýði. Helgi þessi var Guðmunds- son, vinnumaður hjá séra Vernharði Guðmundssyni í Otrardal. Um þetta leyti var hann ungur maður, líklega ekki meira en 25 ára. Hann var mik- ill selaskutlari. Listahraður Loftsson Jón lukkumaður bezti, stýrir glaður geims um frón græðis-traða-hesti. Hann mun hafa átt heima á Neðrabæ. Kona hans var Sig- ríðuir Jónsdóttir. Dætuur þeirra eru nefndar: Ása, Ólöf og Guðrún. f Sandvik snar hinn þriðji þá þundur vararskrúða, kundur Ara Kúlu frá keyrir marinn súða. Guðmundur Arason hrepp- stjóri á Auðkúlu í Amarfirði. Hann var afi Guðmundar Krist jánssonar, sem lengi var skip- stjóri á Bíldudal, en síðar i Reykj avík og Hafnarfirði. Þar er líka Þorlákur, þar að víkur-hæli hlés við síki. Hraðvirkur heima á ríku Bæli. Veit ekkert meira um þenn- an Þorlák. Úlfsson mætur mannval Jón með ágæti vísu, í f ormanns sæti svals við f rón sézt um stræti lýsu. Jón Úlfsson bjó um hríð á Vatnsdalsbökkum á Barða- strönd. Síðar bjó hann í Duf- ansdal, eða frá því fyrir 1788 til 1792 eða lengur. Þaðan fluttist hann að Ósi í Mosdal í Auðkúluhneppi, en síðast aft- ur á Barðaströnd. Kona hans var Ólöf Ólafsdóttir, en börn þeirra voru: Sigurður, Guðrún skáldkona, Guðbjörg og Guð- ný. Býr Ásgrímur virða völ vítt um Gýmis ranna, vors um tíma fleytir f jöl fleygir brima hranna. Greitt frá Bæli Guðmundur göltinn dælu hvetur, hvals um bæli (hæli?) hraðvirkur, happasælu metur. Frá nesi Tjalda Einar ört, ullur skjalda glaður, hvítu faldar flæðarhjört, f rægðar haldinn maður. Um þessa þrjá síðast nefndu formenn hefir" mér ekki tekizt að afla neinna heimilda. Nikulásar niðja Jón, nefnir ása-veiði, lætur rása ranga ljon um rostungsbása heiði. Jón Nikulásson var orðinn bóndi í Dufansdal 1788. í Reykjarfirði var hann bóndi 1810. 1819—1823 er hann bóndi á Fossi. Hann var hreppstjóri Suðurfjarðahrepps 1814—1815. 1823 komst Árni sonur hans í útburðarmál með Ragnheiði Pálsdóttur, sem köll uð var síðan Saka-Ragnheiður. Voru þau bæði dæmd til Brim- arhólsvistar og send þangað. Um þetta leyti bregður Jón búi. 1824 er honum leyft að taka lífsnauðsynjar sínar út í reikning' hreppsins við Bíldu- dalsverzlun, og virðist þá vera í Dufansdal. Síðan er Jóns ekki getið fyrr en 15. október 1835, að Guðbrandur Jónsson sýslu- maður úrskurðar, að „fyrrver- andi hreppstjóri, Jón Nikulás- son, skuli njóta framfæris af Suðurfjarðahreppi, ekki minna en 2% vætt árlega, en hafa heimili og alla mögulega umönnun í Neðri-Hvestu í Dalasveit (Ketildölum) hjá Magnúsi tengdasyni sínum, og konu hans Vigdísi dóttur sinni". Ekki gat þó hreppur- inn það ár greitt meira af þessu tillagi en 1 vætt „sök- um „fátæktar". 1826 „leggst Jóni Nikulássyni til vökvunar frá Magnúsi Ólafssyni 24 áln- ir". Stefán hóli stöku nær, — stýrir bóli Lauga, — hraður rólað flóð á fær, er firrist Njóla auga. Sighvatur Borgfirðingur hef ir þessa vísu þannig: Stefán gjólu stirt frá slær, — stýrir bóli Lauga — æfur rólað flóð á fær Fenhrings-hjólið bauga. Engar nánari upplýsingar um þennan Stefán á Laugabóli í Mosdal veit ég. Brynjólfs hér, sem aflar auðs, ekki ber af leiðum, stálagrér frá stöðum Rauðs stýrir knerri breiðum. Ekki nánari upplýsingar fyr- ir hendi um þennan Brynjólf. Hjálmaþór frá Hokinsdal, humrakór þótt dafni, Eyjólf stóra hreystihal húns ber jór í stafnL Eyjólfuir þessi var talinn heljarmenni að burðum og í daglegu tali kallaður Eyjólfur sterki. En hann var ekki heilsuhraustur, eftir því sem einn heimildarmaður minn gat um. Sagðist hann í sæku hafa heyrt minnst á þennan Eyjólf sterka og oft við hann jafnað, Krókinn viður vaskur rær vinds þó hviða harðni, þorsk á miði þrekinn fær Þormóðs niður Bjarni. Móðir Bjarna var Þuríður Guðmundsdóttir Hóli í Ketii- dölum, Egilssonar á Baulhús- um. Þuríður átti síðar Jón Steinhólm hreppsstjóra í Stapadal. Bjarini var selaskutl- ari góður. Hann flutti síðar til fsafjarðar. Ólafs kund frá húsum Hóls hind ber sunda Bjarna, með vísdómsgrund og vizkuhjóls virkta fundinn kjarna. Þessi Bjarni Ólafsson finnst ekki í bændatali frá þessum árum og hefir þess vegna sennilega verið vinnumaður á Hólshúsum í Suðurfjarða- hreppi. Kann ég greina í Krossavík kundinn Einars Pétur, fram óseina flæðarbrík á flóðið hreina hvetur. Veit ekkert meira um þenn- an Pétur Einarsson. Ingimundar mögur Jón menn óringa, fráa, hvetur slingur Ijóst við lón á landahringinn bláa. Jón Ingimundarson var bú- andi á Bakka í Ketildölum. Kona hans var Þorbjörg Guð- mundsdóttir, en börn þeirra: Guðrún, Guðmundur og Krist- ján. Þorsteinn ætíð Egilsbur Ægis sætir kjörum, forsjáll, mætur, friðsamur, flóðs að gætir vörum. Um þennan hrósverða mann veit ég ekki nánar. Ingimund frá Granda grund gildi þundar nefnir, brands við lunda á löðurshund, landi undan stefnir. Sennilega er hér átt við Ingimund Narfason. Kona hans hét Kristin Pétursdóttir. Oddur rær f rá Holti knár höldum kær, aff vana afla fær um íguls krár upp úr mæri svana. Oddur Magnússon varð bóndi á Holti 1787 og bjó þajr til 1794. Kona hans var Guð- rfður Jónsdóttir. Þeirra dætur voru Guðríður og IngibjÖTg, sem báðar urðu eiginkonur Skúla Guðmundssonar hrepp- stjóra á Holti í Fífustaðadal, eins og fyrr var getið. Klúku-Björn, sú kempan rík, kólguböra ei sparar, gjálfurs-örn frá Grísavík gengur tjörn á þara. Björn þessi var Egilsson. Kona hans hét Valgerður Guð- mundsdóttir. Þeirra dætiar voru Þuríður og tvær Guðrún- ar. Ára-gjóð frá Austmannsdal ern Þo'rmóður setur á brekaslóð með bragnaval báruhljóð sá metur. Þetta mun vera Þormóður Ásbjörnsson, sem á heima í Austmannsdal í Ketildölum 1790. Þá er hann orðinn 72 ára, og má meðal annars sjá af vís- unni, að það er átt við öldung. Kona hans var Halldóra Narfadóttir. Dætur þeirra voru Sigríður og Kristín. Leiðin kvæða lokast hér lyngormshæða-bryggju; þrjóta ræða þundar fer þels í svæða hyggju. Formenn kjörnir flóðs við tröð finnast gjðr að nýju, árabörvar eru í röð einn og f jörutíu. Höldar klæðist heiðri mest, heill og gæða blóma; vendi ræðu í vilkjör bezt vísir hæða Ijóma. Hér með lýkur þessum for- mannsvísum Guðrúnar. En ég komst einnig yfir handrit að öðrum formannsvísum eftir hana. Þær eru ortar árið 1828. Hef ég reynt að fara eins að með þær vísur og aflað mér upplýsinga um þá, sem þar eru nefndir. Eru þær upplýsingar yfirleitt betri, þar sem miklu munar líka á aldri þeirra. Jón Kr. ísfeld. 24. miaí 1970 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 9

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.