Lesbók Morgunblaðsins - 24.05.1970, Blaðsíða 7

Lesbók Morgunblaðsins - 24.05.1970, Blaðsíða 7
Faðirinn svaraði ekki, en gekk inn í eldiviðarskúrinA með körfuna. Lórens heyrði hann hella viðnum úr henrii. Hann saug að sér reykinn úr sígarettunni og blés honum hugsandi út-um' násir sér. Hon- um líkaði ekki sem'bezt að fað- ir hans skyldi ekki svara hon- um. Það var eins og dulin ásök- un ög Lórens gat ekki þolað ásakanir. Annars var langt síð an gömlu hjónin höfðu verið með einhverja þverúð. Nú hafði atlt gengið vel í næstum 10 ár eð.a síðan þau gerðu sér ljóst að hann var þeim yfirsterkari. Fyrir þann tíma höfðai þau und irclkað hann. Þ>að tókst þeim að- eins til þess dags, þegar hann uppgötvaði á nítjánda árinu að faðir hains réð ekki lemgur við hann. Upp frá þeim degi gerði Lórens ekki handarvik. Að vísu höfðu þau reynt nokkrum sinnum að koma honum í vinnu, en það var eins og Lópens væri ekki um ókunnuga. Alla vega kom hann alltaf heim affcur, og þá sáu gömlu hjónin að þau höfðu raumar sa'knað hans, meðan hann var í burtu. Að sáð- ustu leyfðu þau honum að vera beima. Utan heimilisins kunni fólk ekki að meta Lórens. Hann sagði foreldrum sínum ekkert frá því. Heima hjá sér sagðist hamn hafa lúbarið það, og gaf í skyn, að kvenmaður hefði Hka verið með í spilinu. Það skildi móðir hans ósköp vel. Húm gat séð, að ha,nn var fall- egor, og engin stúlka í öíki landinu gat fengið betri mann en Lórens. Hann hafði sjálfur heyrt hana segja það. Lórens tók blikkdósina upp úr vasanum og strauk glóðina af sígarettunni og setiti stubb- inn í dósina. í raun og veru vildi engin stúlknanna líta við honum. Þaer sögðu að hann væri landeyða og ætti heldur að hlaupa heim og fela sig und ir pilsfaldi móðiur sinnar. Það voru aðallega Karla og Inge- borg, sem »gðu þetta, en þær voru líka kjaftforastar. Síðan nálgaðist hann þær aðieins í dag draumum sínum. Lórens stafck dósinni í vas- ann og gekk yfir að etdiviSar- skúrnum. Faðir hans hafði þeg- ar borið aðra fulla itörfu þang- að inn og sturtað úr henni á gólfið. Hann var byrjaður að S'tafla brenninu upp. Lórens tók brennibút og lagði hann upp á staflann. Þar vó hann sa,lt um stund og datt svo ni&ur á jörðina. — Hver.nig staflar þú eigin- lega? spurði Lórems reiðilega. Þú hefur staflað þessu þannig, að ekki er hægt að leggja trjá- bút ofan á, án þess að hann detti aftur. Hann tók trjábútinn og setti hsnn afbur upp á staflann. I þetta sinn lá hann kyrr. Lór- ens sló saman höndunum til þess að losna við óhreinindi. — Við æ.titium að reyna að ljúika við þetta sem fyrat, sagði hann. Það enu takmörk fyrir því. hvað er hægt að eyða mikl ur" tíma í að stafla brenni. Faðir hans svaraði ekki, en hélt áfrsm að hlaða upp eldi- viðnum, þangað til etotoert var eftir á jörðinni. Siðan tok hann körfuna og gekk út til að ná í meira. Lórens gekk á eftir. Hann tók eftir því, að flaðir hans var orðinn þreytrtur ag sjiitinn. Hann var fölur, húðin var grá- leit og hendurnar byrjaðar aS titra. Hann hlaut líka að vera farinn að reskjast. Lórens byrj aði að reikna. Hann var sjáli- ur 28 ára og vissi að faðir hans var 37 árum eldri. Það urðu 65 ár. Hann hafði stritað mikið um ævina. Undanfarið hafði hann þó slakað svolítið á. Hann var farinn að nema oftar staðar við vinnu sína og hvíla sig lengur en hann var vanúr. Hann átti erfitit með andardnátt. Hann hafði af og til miirnzt á ta-k fyrir brióstinu. En það þurfti nú ekki að vera neitt alvarlegt. Lórens fékk líka stundum svo- lítinn verk fyrir hjartað. Það kom stingur, snöggur og skarp- ur, Þá var um að gera að anda ekki of djúpt að sér, því þá versnaði stingurinn. Ef miaður stóð kyrr og andaði varlega smástund batnaði þetta fljót- lega. Þetta könnuðust víst flest ir við. Faðirimm byrjaiði að hlaða breran'ibútum í körfuna. — Við sikulum hlaiða svolítið hressi- lega í þessa, sagði Lóreins, þá verðuim við fljótari. Fað'irinin kúffyllti körtunia og lyfti henni upp. Þetta var erfitt. Hann lét körfuna síga afbur og hvíldi sig stundar- korn. Lórens fannst hann óhugnanlega föiur. — Ertu veikur, pabbi? spurði hann. „Mér líður ekki reglu- lega vel," sagði faðir hans. „Gætir þú ekki borið körfuna í þetta skiptið? Þá get ég hvílt mig svolítið á.eftir." „Jú, jú," sagði Lórens og leit snöggt nið ux á sig. „Ég er nýbúinn að fara í hreina skyrtu," sagði hann og lyfti olnbogunam upp og leit fyrsit út eftir amnarri erminTii og síðain himini. „Held- urðu, að þú getir ekki komizt með þessa sjálfur? Ég ætla inn og fara í gamla akyrtu. Það er synd að eyðileggja þessa nýju, þegar ég á gamla skyrtu inni, sesm er milklu bet . . . ." „Já, já, já," sagði faðir hans, argur. Hann vissi að Lórens gaeti eytt stundarfjórðungi í að útskýra fyrir honum, að það væri miklu heppilegra að bera brenni í gamaili skyrtu en nýrri. Hann var of útkeyrður til þess að fara að rífast við hann. „Jæja þá, en flýtbu þér. Ég verð að reyna að taka þesisa einn, en þú verðtor að taka þá næstu. Mér líður ebki vel." „Sjálfsa,gt" saigði Lórens vingjamlega. „Eg slkal flýta mér einis og ég get" Meðan hann gekk heiin að hús- inu, hugsaði hann: „Ég er viss um, að hann heldur, að ég komi ekki aftur." Hann gekk inn í herbergið, skipti um skyrtu og bældi nið- ur löngunina til að fá sér að reykja. Hann leit frekair illa út, gamli maðurinn. Fimm minútum seinna leit Lórens inn í eldiviðarsikú-rinn •tl að gasta að, hvort faðir bans væri þar. Hann var þar ekki. Lórens gekk yfir hlaðið og bak við hlöðuna til að gá hvort faðir hans væri bak við brenni- hauginn. Þar var hann. Hann lá á jörðinni með andlitið nið- ur. Með annarri hendi hé".t hann fast um haldið á körf- unni. Karfan hafði oltið á 'hlið- ina og næstum belminigur viðar ins lé í óreiðu á jörðinni ná- laegt höfði föður hans. Lórens tók eftir því, að börtourinn snéri upp á fíestum bútunum. Hann er dáinn, hugsaði Lór- ens og honum rann kait vatn milli skinns og hörunds. Hann hljóp til föður síns og velti honum varlega við. Síðan stakk hann handleggjunum undir hann, lyfti honum upp og bar hann yfir hlaðið að íbúðar- húsinu. Faðir hans var þungur. Lórens hrasaðl á hellusteinun- um og missteig sig í tréskón- um. Hann tók ekki eftir, að það var vont. Hainn öskraði af hræðslu og hlj óp. Daginn eftir jarðarförina sátu Lórens og móðir hans í eldhúsinu. Þetta var snemma um morguninn og þau voru ekki enn búin að borða morgun mat. Lórens var önugur af því að maturinin var ekki tilbúimm. Hon'uim fannst bezt að fá heitt kaffi og brauð með hindberjá sultu um leið og hann kom inn í eldlhúisdð á morgniama. MóSir in var búin að skera brauðið og sat nú á þrífættum stól og smurði. Það fór í taugarnar á Lórens, að hún sat. Konur áttu að standa við að smyrja brauð. — Brennið er búið, sagði móð irin. Geturðu ekki höggvið svo ¦ lítið, meðan ég klára að smyrja svo að við getum hitað vatn í kaffi? Höggva brenni? sagði Lórens. Þú vilt þó ekki, að ég standi við að höggva brenni daginn eftir að faðir minn er jarðaðuir? Mó&irin leit á hann. Lórens tók dauða föður síns mjög nærri sér, en brennið þurfti að höggva, samt sem áSur. Hún fann skyndiiega til mik- illar reiði, við son sinn. Henni urðu ljósar dökku hliðarnar á þesisu atviki, sem og mörgum fyrri atvikum. Hún sá Lórens í nýju ljósi. — Lórens, sagði hún. Farðu út og höggðu þetta brenni strax. Lórens hnykklaði brýnnar. Það var eitthvað við þetta sem hanm þekkti ekki. Þessi radd- blær. Hann var hvass, hvass og illskulegur. Móðirki hélt áfranru Rödd hennar var svo lágvær, að hún heyrðist varla, en Lórens tok eftir veikum skjáifta i henni, sársauka, sem benti til þess að röddin væri að bresta og verða hvell af aasingi. Nú kannaðist hann betur við hana. — Við höfum silitið olkkur út fyrir þig. Sérstaklega faðir þinn. Læknirinn sagði, að þetta væri ofreynsla, hj^artall'ömun. Ef þú hefðir . . . Hún hætti Hana sveið í augun af táriuniuim, en hún vildi ekki gráta, Lórens hafði allitaf sagt, að grátur væri aðeins sjálfs'meðaumtovun. Og hvað hafði hún verið að segja við sinn eigin son. Lórens sat rólegur á stóln- um sinum. Hann sait gleiður, með hendurnar á hnjánum. Vogaði hún sér að gera það? Þorði hún að saka hann uim föð urmorð? Ef hún var nú alveg eins sberk og hann srjálfur? Lór ens beið. Föðurmorð. Föður- morðingi. Lórens sá skyndiJega fyrir sér háan flibba saims konar og lamgafi hanis hafði á brúðlkaupsimyndinni. Það var sú tegund, sem kölluð var föður- morðingi og hann fann til duldrar gleði yfir að hann var öðru vísi en aðrir. Hann sá flibbann greinilega fyrir sér. Hann var inni í höfðinu. Það var eins, og Lórens sæi hann með afturhluta augans. Það imiuindi ekíki Ihver sem er sjá fyrir sér háan s>tífan flibba, vegna þess að einhver sakaði hann um að hafa myrt föður sinn. Þetta voru ekki hugsana- tengsl eins og maður lærði um í kenmiaraskólanum. Lórens vissi skyndilega með sjáifum sér, að það var eitthvað sér- stakt við hann. Eitthvað merki- legt. Hann fann til gleði yfir því, að hann hafði vald á þessu. Hann hlaut að vera orðinn mað ur með mönnum. Ekkert gat haft áhrif á hann. Vogaði hún sér að segja það? En móðirin sagði ekki neitt meira. — Lórens krosslagði armana á brjóstinu. — Þú verð- ur að muna það, mamma, að nú áttu engan að nema mig. Áður hafðirðu líka pabba, en nú áttu bara mig. Þetta var jú satt. Hún átti engan að nema Lórens. Hún var allt í einu orðin svo einmana og átti aðeins Lórens að. Ef hann yfirgæfi hana nú lika. Hún byrjaði að gráta hjálp- arvana. Reiði hennar var horf- in og þar sem reiðin hafði áður búið í henni, fann hún aSeins tóm og myrkur. „Já", sagði hún. „Nú áttu engan að í ver- öldinni nema mig," sagði Lór- ens stillilaga. Hún þurrkaði tárin úr aug- unum með handarbakinu. — Stóri drengurinn minn, sagði hún, gekk til hans, reyndi að brosa og klappaði honum var- lega á kinnina, eins og hún vissi ekki, hvort hann kærði sig um þaS. — Nú eigum við bara hvort annað, sagði Lórens og brosti til hennar. — „Stóri drengur- inn minn," sagði hún aftur. Þetta var hlýlegur andblær, viðkvæmur gustur á vanga hans og hún gekk hæglát og glöð í gegnum brugghúsið, yfir í eldi- viðarskúrinn. ERLENDAR BÆKUR Landmarks in Greek Litera- ture. C.M. Bowra. Penguin Books 1968. Sir Maurice Bowra hefur ritað margar bækur um gríska menningu og bókmenntir og í þessari bók rekur hann nokkra meginþætti í bókmennt um Grikkja, svo að þetta er ekki grísk eða hellensk bók- menntasaga, heldur fjallar höf- undur um þýðingarmestu höf- undana, tengsl þeirra og áhrif. Bókin kom áður út hjá Weidenfeld & Nicolson 1966 og er þetta óbreytt önnur út- gáfa. The Ante-Room. Lovat Dick- son. Penguin Books 1969. Höfundiurinn hefur fengizt við bókaskrif, ritstjórn tíma- rita og útgáf ustarfsemi alla sina ævi, að tveimur árum und anskildum, þegar hann stund- aði háskólakennslu. Hann var ritstjóri „Fortnightly Review" og síðar „Review of Reviews". Seinna stofnaði hann eigin bókaútgáfu og varð síðan for- stjóri Macmillan & Co. Hann hefur skrifað ævisögur og eina skáldsögu. Þessi bók er upp- haf sjálfsævisögu hans. Hann fæddist í Ástraliu 1902 og hef- ur viða farið. Bókin er fjör- lega rituð og opinská. A Soldier's Diary Sinai 1967. Yael Dayan. Penguin Books 1969. Höfundurinn er dóttir Moshe Dayans herforingja. Hún fæddist í fsrael 1939, síundaði nám við háskólann í Jerúsalem og síðan blaðamennsku og hernað og skrifaði skáldsögur og ferðasögur. Hún hefur ferð- ast viða og vann um tíma hjá B.B.C. f þessari bók segir hún sögu -stríðs ísraiela og Araba sem stóð í tæpa viku, sem þátt- takandi og sjónarvottur. Frá- sögn hennar á andanum, sem ríkti meðal hermanna ísraels sýnir svo ekki verður um vttlzt að slíkur her verður aldrei sigraður af því samsafni, sem stef nt var og er gegn þeim. Reptilien — Kniauns Tiieirreich in Farben. Volksausgabe. Karl P. Schmidt und Robert F. Ing- er. Droemer Knaur 1969. Til allrar hamingju er fátt eitt um skriðdýr hér á landi og slöngur eða höggormar eng- ir. í þessari bók er sagt frá þessum óhugnanlegu skepnum, eðli þeirra og lifnaðarháttum. Fyrrum voru skriðdýr og drek ar, herrar jarðarinnar, en eru talin hafa etið sig út á gadd- inn. Frændur þessara skepna lifa nú margir í smækkaðri mynd frá því sem áður var. Hér gefst ágæt lýsing á kame- ljóni, gleraugnaslöngu og skjaldbökum, sem eru geðsleg- astar þessa dýraflokks. Þetta er þriðja bindi dýraríkis Knaurs, vel prentað og mynd- skreytt. The New Shakespeare in Pap- erback edited John Dover Wil- siom: Othello — The Tempest. Cambridge University Presa 1969. 13. marz s.l. komu út síð- ustu fimmtán bindi þessarar út- gáfu, sem er ein fyllsta Shakespeare-útgáfa í vasabroti sem nú er á markaðnum Þessi útgáfa er einkum hentug fyr- ir skóla og háskóla, því að henni fylgja ágætar skýringar og nauðsynlegar útlistanir. Auk leikritanna, eru kvæðin og sonnetturnar einnig fáanlegar. Women of Trachis Sophocies. A Version by Ezra Pound. Faber and Faber 1969. Pound þýddi á sinn hátt og löngum hefur veriS talið erfitt að þýða grísku harmieikina á Evrópumálin, þýðingarnar hafa oft drepið innihaldið. Pound fer aðra leið, hann endurskap- ar harmleikinn á ensku. inn- byrðir Sofókles og skilur hann sínum skilningi og yrkir hann síðan upp. Þessi gerð hefur ver- ið leikin í brezka útvaroið og við Yale-háskóla og vakti mikla hrifningu. m,_jí 1970 LESBÓK MORG'. iN'BLAt ^íiN'S 7

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.