Lesbók Morgunblaðsins - 11.01.1997, Blaðsíða 16

Lesbók Morgunblaðsins - 11.01.1997, Blaðsíða 16
J TIMAMOTir NÚ ÞEGAR aldarafmæli Leikfélags Reykjavíkur er hátíðlegt haldið, er vert að minnast þeirra tímamóta hjá félaginu sem urðu við stofnun Þjóðleikhússins 1950. Nú er það mestan part gleymt og grafið nema í hinni skráðu sögu, svo og í minningu elztu leikaranna, sem voru einmitt að hefja leikferil sinn um sama leyti. Einn þeirra er Steindór Hjörleifsson, sem á mikið og gott starf að baki með Leikfélaginu. Ástæða þess að hann var valinn til þess að fræða lesendur um „upprisu" Leikfélagsins eftir 1950 er sú, að hann varð sjótugur á síðasta ári og lét þá af störfum sem fastráð- inn leikari. Því má segja, að Steindór hafí góða yfírsýn yfir það sem gerst hefur hjá Leikfélaginu síðari 50 árin á ferli þess. Steindór er Vestfírðingur að uppruna; fæddur og uppalinn í Hnífsdal, en hóf nám í Leiklistarskóla Lárusar Pálssonar 1946 og lauk prófi þaðan 1949, þegar undirbúningur- inn að stofnun Þjóðleikhússins stóð sem hæst. Nemendur skólans voru strax settir í statista- hlutverk eða smáhlutverk í Iðnó og fyrst sté Steindór á svið í hlutverki klukkusveinsins í Skálholti eftir Guðmund Kamban; það var veturinn 1947. „Á þessum tímamótum þegar Leikfélag Reykjavíkur var 50 ára, var ný kynslóð leik- ara að koma úr námi og hefja leikferil sinn", segir Steindór. „Samtímis mér í skólanum voru til dæmis þau Árni Tryggvason, Rúrik Haraldsson, Soffía Karlsdóttir og Bryndís Pétursdóttir og Ragnhildur Steingrímsdóttir en á eftir okkur voru Gísli Halldórsson og Margrét Ólafsdóttir. En eftir 1950 var Leik- listarskóli Þjóðleikhússins settur á laggirnar og þá hætti Lárus með sinn skóla. Hann var geysilega góður kennari og mikils metinn". Raett um ad leggja Leikfélagió niöur „Ákveðið var að gera hlé á starfsemi Leik- félagsins vegna undirbúningsins að opnun Þjóðleikhússins. Leikárið 1949-50 voru bara tvö verk á skránni: Hringurinn eftir Somerset Maugham og óperettan Bláa Kápan. Sýningar voru fram að áramótum og kannski örfáar síðar, en eftir þessi áramót var ekkert nýtt leikrit tekið til æfínga. Allir sem vettlingi gátu valdið fóru upp í Þjóðleikhús til þess að taka þátt í hátíðasýningunum þremur í tilefni af vígslu hússins. Ég var var með í öllum sýningunum og það var mikið ævintýri." Steindór segir að um þetta leyti hafi átt sér stað umræður innan Leikfélagsins um að leggja það niður. Starfíð þar og löng reynsla sem leikarar höfðu áunnið sér, hafði í raun- inni skapað grundvöll fyrir Þjóðleikhúsið og þá fannst sumum að eðlilegst væri að setja punktinn aftan við starfsemina í Iðnó. Þjóðleikhúsið hafði nú tekið við hlutverki Leikfélagsins og alls ekki þörf fyrir tvö leikhús í borginni. Nú höfðu ráðizt til Þjóðleikhússins 14 af helztu leikurum félagsins og þar á með- al voru allir þrír leikstjórarnir, þeir Haraldur Björnsson, Lárus Pálsson og Indriði Waage; einnig aðal leikmyndateiknarinn, Lárus Ing- ólfsson, Hallgrímur Bachmann Ijósameistari og flestir helztu starfsmenn Leikfélagsins. Þann 28. ágúst var átakafundur í félaginu; þar var þá flutt tillaga um að Ieggja skyldi niður Leikfélag Reykjavíkur. En góðu heilli var hún felld með 22 atkvæðum gegn 11. Forustan var í höndum Þorsteins Ö. Stephen- sen, Lárusar Sigurbjörnssonar, Wilhelms Norðfjörð og Brynj- ólfs Jóhannessonar,. í lok fundarins gengu síðan í félagið 14 ungir leikarar. Steindór var einn af þeim og segir svo um þennan atburð: „Við sem höfðum beðið frammi í lang- an tíma, spenntir mjög, fengum nú að koma inn á fundinn. Um haustið var svo haldinn frmhaldsað- 1897 Leikfélag Reykjavíkur m ára - ll.janúar 199L OG ARATUGIRNIR ÞAR Á EFTIR Þegar Þjóðleikhúsið tók til starfa vildu sumir í Leikfé- lagi Reykjavíkur leggja þaó niður og að starfsemin flyttist í Þjóóleikhúsið. Sú skoóun varó þó undir. Á þessum tímamótum hóf hópur ungra leikara feril sinn í Iðnó. STEINDÓR HJÖRLEIFSSON var einn af þeim. GÍSLI SIGURÐSSON hitti hann aó máli. L.R./Borgarskjalasafn SKÓLI fyrir skattgreiðendur eftír Verneuil og Berr var sýndur 1953. Alf reö Andrésson er hér í síðasta hlutverki sínu. Hann er hér með Brynjólfi Jóhannessyni. ÚR BROWNING-þýðingunni eftir Terence Rattigan, verk Crocker-Harris í þessari sýningu og aftur fék MARGRET Helga Jóhannsdóttir, Sigurður Karlsson og Sofffa Jakobsdóttir í Atómstöðinni 1972. Myndasafn L.R. DELERIUM búbónis eftir Jónas Árnason og Jón IV Brynjólfur Jóhannesson og Karl Sigui 16 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 11. JANÚAR 1997 4

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.