Vísir - 01.07.1976, Blaðsíða 8

Vísir - 01.07.1976, Blaðsíða 8
 .^MM>__^^_ ¦. VISIR . (Jtgefandi: Reykjaprcnt hf. Framkvæmdastjóri: Davið Gu&mundsson Ritstjórar: Þorsteinn Pálsson, ábra. ólafur Ragnarsson Ritstjórnai'fulltrúi: Bragi Gu&mundsson Frétlastj. erl. frétta: Gu&mundur Pétursson Bla&amenn: Anders Hansen, Anna Heiður Oddsdóttir, Edda Andrésdóttir, Einar K. Gu&finnsson Jón Ormur Halldórsson, Kjartan L. Pálsson, Olafur Hauksson, öli Tynes, Rafn Jónsson, Sigri&ur Egilsdóttir, Sigurveig Jóns-dóttir, Þrú&ur G. Haraldsdóttir. lþrottir: Björn Blöndal, Gylfi Kristjánsson. útlitsteiknun: Jón úskar Hafsteinsson, Þórarinn J. Magnusson. Ljósmyndir: Jens Alexandersson, Loftur Asgeirsson. Auglýsingastjóri: Þorsteinn Fr. Sigurfisson. Dreifingarstjori: Sigur&ur R. Pétursson. Auglýsingar: Hverfisgötu44. Simar 1166086611 Afgrei&sla: Hverfisgötu 44. Simi 86611 Ritstjórn: Siðumúla 14. Simi 86611.7 linur Askriftargjald 1000 kr. á mánu&i innanlands. t lausasölu 50 kr. eintakiA. Bla&aprent hf. Fróðlegar umrædur um loftbólu Svo virðist sem mest loi't sé nú úr bónbjargar- stefnumönnum. Enginn vafi leikur á að mikill meirihluti þjóðarinnar er andvigur auknum i'jár- hagslegum tengslum við varnarliðið. Það er ekki sist ungt fólk i landinu, sem er á varðbergi i þessum efnum. Flestum er orðið ljóst, að undirrót bónbjargar- stefnunnar er uppgjöf, ábyrgir stjórnmálamenn virðast ekki treysta sér til þess að glima við þau vandamál, sem við er að etja. Hugsuðir þessarar stefnu segja tæpitungulaust að versla verði með varnir landsins þar sem löngu sé glataður silfur- sjóður Egils og þorskstofninn hafi rýrnað meir en góðu hófi gegnir. Hér er að sjálfsögðu tekist á um grundvallarat- riðið. Þeir sém vilja versla með varnarsamstarfið geta endalaust tekið við brauðpeningum. En þegar svo er komið, er vissulega óþarfi að ræða um fjár- hagslegt sjálfstæði þjóðarinnar. Einstaka stjórnmálamenn hafa reynt að færa þau rök fram fyrir hugmyndum sinum um stórkostleg framkvæmdaframlög bandarikjamanna, að við bærum skarðan hlut frá borði fjárhagslega vegna dvalar varnarliðsins hér. Sannleikurinn er hins vegar sá, að við höfum frá fyrstu tið haft efnahags- legan ávinning af varnarliðinu. í Fjármálatíðindum hefur verið birt athugun ungs hagfræðings á, hver áhrif varnarliðið hefur haft á islenskt hagkerfi. Mjög hefur dregið úr þess- um áhrifum, enda hefur markvisst verið að þvi stefnt. Og ljóst er að enn má gera betur i þeim efn- um. Benda má á að skipafélög, oliufélög og verktakar hafa haft talsverðar tekjur af viðskiptum við varn- arliðið. Þá er á það að lita að við höfum haft tals- verðar gjaldeyristekjur af varnarliðinu. Áður fyrr var hér um að ræða verulegt hlutfall af heildar- gjaldeyristekjum þjóðarinnar. Árið 1974 stöfuðu hins vegar um 3,5% af heildargjaldeyristekjunum frá varnarliðinu. Hér er um augljósan efnahagslegan ávinning að ræða. Þá kemur fram i umræddri athugun að varn- arliðsviðskiptin hafa aukið þjóðartekjur og bætt greiðslujöfnuðinn við útlönd. Það'er þvi erfitt að halda þvi fram, að þjóðin i heild hafi skaðast fjár- hagslega á dvöl varnarliðsins. Á það er einnig að lita að varnarliðið hei'ur dregið til sin vinnuafl og svo yrði i enn rikari mæli, ef það ætti að sjá um stórkostlegar framkvæmdir við vega- og hafnargerð. Engum vafa er undirorpið að framkvæmdir af þessu tagi myndu hafa veruleg þensluáhrif á vinnumarkaðnum. Þær gætu þvi bein- linis skaðað innlendar framleiðslugreinar. Við höf- um skýr dæmi þar um frá fyrri tið. Allt þetta verður að hafa i huga, ef menn vilja ræða þessi mál hleypidómalaust og gæta að fjár- hagsiegu sjálfstæði þjóðarinnar. Hér er sannarlega ekki um neitt gamanmál að ræða. Þær tölulegu upp- lýsingar, sem i'yrir liggja um áhrif varnarliðsins á þjóðarbúskapinn, benda ótvirætt til þess að full þörf sé á að draga enn frekar úr þessum viðskiptum en gert hefur verið fram til þessa. Loftbóla bónbjargastefnunnar er vissulega sprungin. En umræðurnar, sem spunnist hafa um mál þetta, hafa verið fróðlegar fyrir margra hluta sakir. Fimmtudagur 1. jtili 1976 vISJLR -----------------------—--------------^.--------. Umsjón: fSuðmundur Pétursson Jk Neyðast til að fella búpening í V-Evrópu vegna langra þurrka Eftir margra vikna brennandi sói er skrælnandi þurrkurinn i'arinn að segja alvar- lega til sin i Vestur- Evrópu, og bændur á meginlandinu örvænta orðið um beitilönd sin og búfé. Af þessum völdum hafa bændur i Frakk- landi og Sviss neyðst til að slátra heilum hjörð- þar hefur komiö I heila öld. Rlkisstjórnin hefur heitio því aö leggja 1.000 milljón franka i sér- staka lánasjóöi, sem bændur geti gripiö til, ef neyöarástand skyldi skapast. Sykurrófuræktendur i Frakk- landi hafa þegar óskaö eftir slikri aöstoö, enda hafa þair orðið harðast úti allra bænda. Svo mikill hefur þurrkurinn verið, að sumar ár Frakklands hafa þornað algerlega upp i far- vegum sinum, og nokkrar kvislar stærstu fljóta, eins og Rhone, hafa lokast fyrir báta- og skipaumferð. Svo mjög hefur lækkað I þeim. þúsund lírur hver smálest, en er nú komiö upp I 85 þúsund llrur (um 18 þúsund krónur). Margir bændur spá þvi, að það eigi ef tir að hækka upp 1150 þúsund Hrur, áður en lýkur. Landbúnaöarráöunautar segja, aö með sllku verðlagi á heyi sé það vonleysið einbert að reyna að halda Hfi I skepnunum, og bændur neyðist til að selja þær umvörpum til slátrunar. Uppdkera hveitis, mais, hrls- grjóna og bauna hefur öll orðið meira og minna fyrir barðinu á þurrkunum. Ar og vatnslindir hafa lækkað langt niöur fyrir venjulegt yfirborðsmark. i kjölfar þurrkanna koma skógareldarnir, og um siðustu helgi eyðilögðust 2,500 hektarar lands i Brittany i Frakklandi vegna skógarbruna. um nautgripa, þar sem beitiland er skrælnað. Svipað horfir nú fyrir bændum á italíu. Akrar i Vestur- Þýskalandi, Belgiu og á ítaliu eru sviðnir undan eldheitum sólar- geislunum, enda hefur hitinn þar komist upp i 34 stig á celsiusmæli. önnur hætta fylgir svo í kjölfarið. Ekki þarf nema minnsta neista til þess að brak- andi þurrir skógarnir verði að eldhafi. Ljóst er þegar I hvert óefni horfir, og hafa rikisstjórnir þessara landa þegar brugðið við til þess að aðstoða sina bændur. Framkvæmdaráð Efnahags- bandalagsins ákváðu fyrir skemmstu i Brussel að veita nær 50 milljónum Bandarlkja- dölum til þess að aðstoða þá bændur, sem fella verða stóra hluta bústofna sinna vegna þurrkanna. Frönskum bændum hefur til dæmis verið lofað ákveðnu lágmarksverði a allt að 10 þúsund smálestum af kjöti af mjólkurkúm til þess að draga úr mesta ofboðinu. En I sumum héruðum I vesturhluta Frakk- lands, þar sem ástandið er verst, hafa einstakir bændur gripið til þess að slátra naut- pening sinum strax, áður en verö a naulakjöti byrjaði aö falla. Skortur á beit hefur neytt þá til að auka gjöfina og hefur fóðurblöndukostnaður hvers bónda þotið upp úr öllu valdi. Þurrkarnir I Frakklandi hafa nú staðið senn sjö mánuði, og er það lengsta þurrkatimabií, sem Um siðustu helgi urðu 2,500 hektarar lands I Brittany og ná- grenni Parisar og Absace skógareldum að bráð. Sömu teiknin eru nú á lofti á Italíu. A norðurlandi hafa verið einhverjir verstu þurrkar, sem komið hafa þar I þrátiu ár. Em- bættismenn landbiinaðarráðu- neytisins I Milanó segja vera skammt í það, að slátra verði nautpening I hundruð þúsunda tali. tirkoma á Norður-ltaliu og I Pó-dalnum hefur ekki verið einu sinni þriðjungur af meðalúr- komu I júni, og er svo komið i vatnsskortinum, að ýmsar borgir eins og Feneyjar og Bergamo eru farnar að skammta neysluvatn. Verð á heyi. hafur verið sprengt upp. Það var áður um 60 'l'iöir skógareldar hafa veriö á bökkum Genfarvatns að undan förnuvegna hitabylgjunnar, og hafa svisslendingar notað flugvélar til slökkvistarfsins. Vlða á Englandi og I Wales hefur gætt svo vatnseklu, að komið hefur til tals að skammta neysluvatn. Svo mjög hefur lækkað I ánni Thames, að menn minnast þess ekki að það hafi nokkru sinni verið svo Htið i henni fyrr. Enda eru þetta verstu þurrkar, sem gegnið hafa yfir Bretland i meira en 200 ár. Breskir sérfræðingar telja, að skýringa á fyrirbrigðinu sé að leita I breytingum á veðurfari á Atlantshafssvæðinu. Þeir segja, að jökulrönd heimskautsins hafi dregist saman eftir fjölda mildra vetra, og hafi regnbeltið færst norður á bóginn, svo að það nær ekki lengiir til stórs hluta Evrópu, heldur rétt suður fyrir ísland og Skandinaviu. Margra vikna þurrkar og steikjándi hiti hafa haft örlaga- rlkar afleiðingar fyrir svissneskan landbúnað. 1 vesturhluta Sviss hafa bændur neyðst til þess að fella mjólkur- kýr, þar sem naumast er stingandi strá fyrir skepnurnar. — Þar hafa skógareldar verið tlðir að undanförnu, og þá einkum við bakka Genfarvatns. í Vestur-Þýskalandi eru vln- bændur þeir einu, sem ekki hafa oröið fyrir einhverjum skaða af völdum þriggja mánaða þurrka. Það er meira að segja haldið, að þegar fram I sækir, verði litið á 1976 sem gott vlnár. — Þar hefur lækkað svo I ám, að flutninga- prammarnir á Rlnarfljóti hafa neyðst til að minnka farmana svo að þeir taki ekki niðri. Holland hefur hinsvegar með öllu sloppið við afleiðingar þurrkanna, en halft landið liggur undir sjávarmáli, svo að þar er ávallt nóg vatn. A meðan allt skrælnar þannig hjá bændum I vestur-hluta álfunnar, hafa Moskvubúar mátt þola eitt sitt allra vot- viðrasamasta sumar á þessari öld, og um leið eitt það kaldasta.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.