Vísir - 14.08.1976, Blaðsíða 8

Vísir - 14.08.1976, Blaðsíða 8
8 mmmmmmtmr-mmmmmmmmmmmmmmm. VISIR Útgeíandi: lieykjaprent hf. Framkvæmdastjóri: Davift Guftmundsson Ritstjórar: Þorsteinn Pálsson, ábm. Olafur Kagnarsson Ritstjórnarfulltrúi: Bragi Guftmundsson Fréttastj. erl. frétta: Guftmundur Pétursson Blaftamenn: Anders Hansen, Anna Hei&ur Oddsdóttir, Edda Andrésdóttir, Einar K. Guöfinnsson Jón Ormur Halldórsson, Kjartan L. Pálsson, Olafur Hauksson, Öli Tynes, Rafn Jónsson, Sigriftur Egilsdóttir, Sigurveig Jóns-dóttir, Þrúftur G. Haraldsdóttir. tþróttir: Björn Blöndal, Gylfi Kristjánsson. Útlitsteiknun: Jón Öskar Hafsteinsson Ljósmyndir: Jens Alexandersson, Loftur Asgeirsson. Auglýsingastjóri: Þorsteinn Fr. Sigurösson. Dreiíingarstjóri: Sigurfmr R. Pétursson. Auglýsingar: Hverfisgötu 44. Simar 11660 86611 Afgreiftsla: Hverfisgötu 44. Simi 86611 Kitstjórn: Siftumúla 14. Simi86611.7 Hnur Askriftargjald 10UU kr. á mánuði innanlands. i lausasölu 50 kr. eintakift. Blaðaprent hf. Laugardagur 14. ágúst 1976 VISIR Umsjón: Guomundur Pétursson J Handahófeða ákveðin stefna? Byggðastefna hefur verið eitt af tiskuhugtök- unum i almennum stjornmálaumræðum siðustu ár. Allir stjórnmálaflokkarnir telja sig vera boð- bera þessarar stefnu. A hinn bóginn hefur al- menningur hvergi séð af þeirra hálfu ákveðna stefnumörkun i þessum efnum, þar sem gerð er grein i'yrir markmiðum og leiðum. Flestir eru á einu máli um mikilvægi þess að stuðla að eðlilegri byggðaþróun i landinu og draga sem mest má vera úr misjafnri aðstöðu manna eftir búsetu. Sannleikurinn er hins vegar sá, að ekki er fyrir hendi nein pólitisk stefnumót- un um þessi efni. t sjálfu sér er það i meira lagi furðulegt, að þetta skuli viðgangast ekki sist þegar á það er lit- ið, að tveimur hundraðshlutum rikisútgjalda er varið til aðgerða i byggðamálum. Aðgerðir i þessum efnum eru þvi eðlilega að meira og minna leyti handahófskenndar. Forystumenn svonefndrar byggðastefnu innan stjórnmálaflokkanna hafa fram til þessa lagt á það mesta áherslu, að fjármagnsdreifingin yrði ur miðstýrðum sjóðum I Reykjavik. Með stofnun Framkvæmdastofnunar rikisins á sinum tíma var þessari fjármagnsdreifingu komið undir flokkspólitisk eftirlitsmannakerfi. Að verulegu leyti hefur þessi lánastarfsemi i'arið fram án skipulags eða markmiðs. Akveðnar undantekningar eru þó hér á. En það sem mestu ínáli skiptir er þó það, að með starfsemi af þessu tagi er ekki verið að auka f járhagslegt sjálfstæði sveitarfélaga eða samtaka þeirra. Þessir aðilar eiga eftir sem áður allt undir eftirlitsmönnum stjórnmálaflokkanna i Reykjavik. Fæstum getur þó dulist, að áhrifamesta leiðin til þess að styrkja byggðirnar utan þéttbýlis- svæðisins á suðvesturlandi er sú að efla f járhags- legt sjálfstæði þeirra. Það er vitaskuld miklum mun vænlegri leið til árangurs, ef menn vilja i raun réttri stuðla að raunhæfum aðgerðum i þessum efnum. Fram hafa verið settar mjög ákveðnar hug- myndir um aukin völd og áhrif samtaka sveitar- félaga i einstökum landsfjórðungum. M.a. hefur verið lagt til i þeim efnum að þau verði svo sjálf- stæð að kosið verði til stjórna þeirra i almennum kosningum. Jafnframt er Ijóst að endurskipu- lagning sveitarstjórnarkerfisins hlýtur að vera ein af meginforsendum alvarlegra aðgerða i byggðamálum. Stjórnmálaflokkarnir hafa verið mjög tregir við að taka af skarið i þessum efnum. Bæði er, að þeir virðast vera smeykir við hagsmunasamtökin og einstakir þingmenn reikna dæmið þannig, að kjósendur eigi þeim meira að þakka, ef þeir geta sýnt fram á, að framfaramálin heima i héraði eigi rætur að rekja til þeirra eigin milligöngu i lánasjóðakerfinu i Reykjavfk. Tvimælalaust er mikil þörf á að mótuð verði skýr stefna i byggðamálunum. Það er ekki nóg að veita f jármagni i þessu skyni, ef það er ekki i á- kveðnum farvegi. Engum vafa er undirorpið, að á þessu sviði er þörf nýsköpunar. Aðgerðir ibyggðamálum eru nauðsynlegar. En þær á að framkvæma á grundvelli pólitiskrar stefnumörkunar. Þar á hefur hins vegar orðið verulegur misbrestur. Reagan og Schweiker bera saman bækur sinar Það áttu vist fæstir von á þvi af ihalds- manni eins og Ronald Reagan þykir vera, að hann ætti það til, að hætta öllu undir eitt spil, eins og hann gerði núna á dögunum. í fyrsta lagi braut hann gamla hefð, sem er ekki háttur ihalds- samra, þegar hann til- nefndi varaforsetaefni sitt, áður en flokks- þingið er haldið, þar sem valið verður, hver skuli vera i framboði fyrir repúblikanaflokk- inn. í öðru lagi valdi hann einn allra frjálslynd- asta manninn úr röðum flokksbræðra sinna, sem finna mátti. Ahrifin uröu lika meiri, en af fellibylnum BeUu. Menn vissu ekki hvaðan á þa stóö vebrib, þegar Reagan geroi kunnugt val sitt á Richard Schweiker, öldungadeildarþingmanni Pennsylvaniu. Þeir höfou þó vit- aö af Bellu á leioinni, áöur en hún skall á ströndina. Flestra vibbrögb voru á þá lund, ao Reagan hefbi ekki get- ab gert Ford keppinaut slnum betri greioa. Þarna hefbi hann gert þa skyssu, sem I einu höggi eybilegbi allar hans vonir um ab vinna útnefningu flokksins. Eft- ir þvi sem dagarnir hafa libib frá reibarslaginu, virbist koma smám saman i ljós, ab þetta hefur ekki verib Reagan til eins mikils tjóns, og menn vildu meina. En margur ihaldsmaburinn i repúblíkanaflokknum hefur siö- an vaknab til umhugsunar um, hversu velhann i rauninni þekki Ronald Reagan. Ab vlsu hefur enginn kjörfull- trúanna, sem ábur hafbi heitib Reagah stubningi á þinginu, snúib vib blabinu. En koniiö hef- ur hik á marga, meban þeir skoba Reagan öbrum augum en fyrr. Helgina eftir, ab Reagan til- kynnti valib á varaforsetaefn- iiui, máttu hann og helstu kosn- ingapáfar hans sitja vib simann og hring ja I allar áttir til ab sefa æsta stubningsmenn. Slban hafa Reagan og Schweiker verib á þönum saman og ávarpab kjör- fulltrúa fjölda rlkja. Allstaoar er reynt að sannfæra menn um, ab þetta bragb Reagans hafi Nýja tví- stirnið: Reagan og Schweiker veribmeistaralegherkænska en ekki afglöp, eins og flestir töldu. Þab hefur ekki verib alltof aubvelt verk fyrir Reagan, þvi ab hann hefur um leiö orbib ab kingja ýmsum fyrri fullyrbing- um, enda val hans á Schweiker i æbimikilli mótsögn vib margt af þvi, sem hann sló fram til ab laba ab sér fylgi frá Ford. Þab var jú Reagan, sem sjálf- ur sagbi: „Stjórnmálaflokkur getur aldrei náb til allra. Hann má ekki blandað skoðunum i hentistefnuskyni til þess eins að fjölga kjósendahóp sinum." — — Eða...: „Ég hef ekki trú á þeirri venju ab velja varafor- seta úr hinum enda fylkingar- innar af þeirri ástæðu einni, að hann geti náð I atkvæði, sem þú getur ekki náö 1 sjálfur." Þetta slöastnefnda virtist þó einasta ástæðan fyrir vali Rea- gans á Schweiker, jafn ólikrar skobunar og þeir hafa verib um ýmis stefnumál. Ekki eru samt stubningsmenn Reagans þess álits. Þeir vilja lita svo á, ab þessi merkisberi ihaldssamari afla flokksins sé einfaldlega ab breikka sjón- deildarhring sinn og um leib skapa flokknum betra tækif æri i forsetakosningunum sjálfum, sem fram eiga ab fara I nóvem- ber. Þeir svara gagnrýhi hinna, sem halda þvi fram, að þarna hafi Reagan selt ihaldshugsjón sina fyrir atkvæöavonir, með þvl, aö standi flokksmenn ekki saman i kosningunum i vetur, blasi viö ósigur á borö við 1964, þegar Barry Goldwater var i framboöi. Þeir segja að Reagan hafi brugbib á það ráðib, sem helst geti komib I veg fyrir klofning flokksins. Ab sjálf sögbu er þar gengib út fráþeirri forsendu, sem Reagan gefur kjósendum sinum. Nefni- lega ab flokknum sé naubsyn á ab bjóba hann fram sem nýtt andlit, er aldrei hafi verib vib Washington kennt. Reagan valdi sér augnablikib til ab varpa fram Schweik- er-sprengju sinni, þegar for- kosningarvigin höfbu ab mestu hjabnab og ró færst yfir, meban menn bibu flokksþingsins og úr- slita. Þá horfbi hann ab visu fram á nær öruggan ósigur. Þab hafbi hann gert oftar þessa mánubi, sem hann hefur att kappi vib Ford. En jafn oft og hann var talinn gjörsigrabur, reis hann aftur upp og var undir lokin ekki nema nokkrum kjör- fulltruum frá þvl, ab brjóta abra rótgróna hefb i flokksstarfinu. Þab hefur hingab til aldrei brugbist, ab flokkarnir hafi val- ib til frambobs þáverandi for- seta, ef hann hefur gefib kostá sér til annars kjörtlmabils. Reagan hafbi nær orðið undan- tekningin. Þessi fyrrverandi kvik- myndastjarna þykir bua yfir rafmögnuðu aðdráttarafli, sem Gerald Ford skortir. Margir telja Reagan bestan ræðuskör- ung stjórnmálamanna I Ame- rflcu. Er enn I minnum höfb sjónvarpsræba, sem þessi rikis- stjóri Kalifornlu, sem Reagan var þá, flutti til varnar Barry Goldwater 1964.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.