Pressan - 10.11.1988, Side 26

26
Fimmtudagur 10. nóvember 1988
Islenskur
handknattleikur
félagsliða hef-
ur varla verið
yfir meðallagi
síðustu árin.
fSLENSKUR HANDBOLTI
OG VINIR HANS:
VONBRIGÐIOG RANGHUG-
eftir Ágúst Borgþór Sverrisson
_
Ihvert sinn sem minnst er á handbolta
kemur upp í hugann lyktin i Laugar-
dalshöllinni, sem ég l'ann fyrst í vitum
mér á barnsaldri eins og margir aörir,
um leiö og ég var leiddur inn í ævin-
týraheim handboltans: Þessi einkennilega
blanda af tréilmi af fjölunum og eimi af
hreinum svita leikmanna. i huga margra er
þessi lykt tengd órjúfanlegum böndum við
ótal gleðistundir í þessu skritna húsi, sem
einu sinni var risastórt en fer nú sífellt minnk-
andi með árunum — ekki síst eftir að menn
hófu að ræða byggingu annarrar og miklu
stærri hallar... Á meðan Laugardalsvöllurinn
hefur verið vettvangur vonbrigða og niður-
lægingar, þar sem íþróttaáhugamenn eru sí-
fellt minntir á smæð þjóðarinnar, hefur höll-
in á næstu grösum verið vettvangur glæsi-
legra sigra. I þessari höll, sem gerir vetrar-
kvöldin að heitum minningum, hefur lífið
stundum verið dálítið eins og í dagdraumum,
þar sem óraunhæfustu óskir rætast. Það er
enda svo að í fáum málum er þjóðin eins
kröfuhörð og viðvíkjandi þeirri íþrótt sem í
þessu húsi er stunduð. Við erum góðu vön...
íslandsmótið, sem nú fer í hönd, er háð i
skugga vissra vonbrigða sem hugsanlega
gætu haft áhrif á áhuga almennings og jafn-
vel getu leikmanna. Hér er vitaskuld átt við
barlóminn sem kirjaður hefur verið vegna
frammistöðu landsliðsins á Ólympíuleikun-
um. Að mínum dómi hefur þetta svartagalls-
raus keyrt um þverbak og er á sumum bæjum
hlaðið vanþekkingu og misskilningi. Stað-
reyndin er nefnilega sú, að staða íslendinga í
alþjóðahandkanttleik er ennþá afar sterk,
tölulega séð.
Vegna þess hve gífurlega stór hluti
þjóðarinnar fylgist með handbolta-
landsliðinu eða „strákunum okk-
ar“, eins og þeir eru kallaðir þegar
vel gengur, eru í hópi handboltavina
nokkuð margir sem í raun hafa lítið vit á
íþróttinni og bera því minna skynbragð á það
styrkleikakerfi og keppnisfyrirkomulag sem
notað er. Aðeins er til tvenns konar einkunn
í liuga þessa fólks: a) strákarnir sigruðu; b)
strákarnir töpuðu. Þessi einstrengingslega
tvíhyggja þeirra sem ekki nenna að fylgjast
almennilega með er að sumu leyti sök iþrótta-
fréttamanna, sem tönnlast hafa á hugtökun-
um a- og b-þjóð, ofnotað þau og rangnotað.
Þetta er orðið eins konar spursmál um gæfu
eða glötun, að vera a-þjóð eða b-þjóð. í mín-
um huga eru hinar eiginlegu b-þjóðir þær
sem ekki munu vinna sér þátttökurétt í næstu
a-keppni í b-keppninni á næsta ári. Noregur
og Frakkland eru dæmigerðar b-þjóðir sið-
ustu árin. Evrópuþjóðir sem vanalega keppa
í a-heimsmeistarakeppni og eru þar með a-
þjóðir eru annars vegar þær, sem halda sér í
hópi 6 hinna efstu á Ölympíuleikum, og hins
vegar þær, sem bætast við eftir b-keppnina í
febrúar (íslendingar verða án efa þar í hópi).
í a-heimsmeistarakeppni leika 16 sterkustu^
lið heims af 128, en Islendingar eru nú skráðir
númer 8 í heiminum. Það er engin ástæða til
að gráta þessa stöðu.
Sex bestu þjóðir heims eru ekki í þeim sér-
flokki sem oft er ýjað að. Staðreyndin er sú
að fyrir utan sérstöðu Sovétmanna, sem hafa
á að skipa langbesta landsliði heims, er næsta
lítill munur á 10 til 12 sterkustu þjóðunum.
T.d. hafa V-Þjóðverjar, sem taka þátt í b-
keppninni, oftast sigrað Svía sem náðu 6.
sætinu á Ólympíuleikunum og íslendingar
burstuðu Tékka í síðustu viðureign þjóðanna,
en Tékkar eru nú meðal hinna 6 efstu. I
keppni hinna bestu ríður á að vera í topp-
formi á réttum tíma (þetta hljómar nú eins og
mjólkurauglýsing) og hafa að auki heppnina
með sér. Þetta mistókst íslendingum og
Spánverjum í Seoul, tveimur frábærum lið-
um, og þetta mistókst V-Þjóðverjum og Rúss-
um í Sviss 1986. Klisjurnar um a-gæðaflokk
og b-gæðaflokk eru því augljóslega villandi.
Allan þennan áratug hefur ríkt slá-
andi misvægi milli frammistöðu
landsliðsins og styrkleika íslenskra
félagsliða. Upp úr 1980 fór lands-
liðið í mikinn öldudal og var tals-
vert lægra skrifað en nú. Eftirminnilegustu
hrakfarir liðsins voru í b-keppninni í Frakk-
landi 1981 er Iiðið hafnaði í 8. sæti (í rauninni
tvöfalt verri staða en 8. sæti á Ólympíuleik-
um) og tapaði m.a. fyrir Frökkum og Israels-
mönnum. Árangur í næstu b-keppni var litlu
betri og ísland hélt áfram að vera fyrir neðan
16 sterkustu liðin. Á þessum árum töldu
margir að Iandsliðið léki langt undir getu og
vísuðu þá til frammistöðu félagsliðanna í
Evrópukeppninni. Hvað eftir annað komust
íslensk lið í undanúrslit og einu sinni komust
Valsmenn alla leið í úrslit (með sama þjálfara
og var að leiða landsliðið í glötun). Sigur
vannst á liðum frá Ungverjalandi, Svíþjóð,
Spáni, Júgóslavíu og fleiri risum á meðan
landsliðið steinlá fyrir þessum þjóðum, allt
þar til mynd fór að komast á þjálfun Bogdans
(hann var ráðinn 1983). Síðustu þrjú árin
hefur landslið okkar hins vegar verið í sér-
flokki á meðan hallað hefur undan fæti i
deildarkeppninni. íslenskur handknattleikur
félagsliða hefur varla verið yfir meðallagi síð-
ustu árin og að sama skapi hefur árangur í
Evrópukeppni ekki verið góður, en nú í haust
kastaði tólfunum með niðurlægingu gegn
norskum liðum. Það þætti saga til næsta
bæjar ef lið frá Spáni eða V-Þýskalandi töp-
uðu fyrir Norðmönnum, svo miðað sé við
jafningja okkar í íþróttinni.
Iblaðaskrifum um handbolta undan-
farið hafa vegið salt vonbrigði með
landsliðið og góðar vonir um íslands-
mótið. Á meðan Breiðablik og FH voru
að tapa fyrir Norðmönnum birtust
greinar um að 1. deildin á íslandi væri nú ein
sú sterkasta í heiminum. Þetta er mikil fiar-
stæða, reist á endurkomu landsliðsmanna
sem leikið hafa erlendis síðustu árin. En
nokkrir sterkir einstaklingar eru alls ekki nóg
til að mynda sterka og jafna deild á borð við
Bundesliguna v-þýsku, svo dæmi séu tekin,
en ýmislegt bendir til að dæmigert íslenskt 1.
deildarlið jafnist á viö 2. deildarliðí V-Þýska-
landi. Þá er engan veginn tryggt að landsliðs-
mennirnir sýni sínar bestu hliðar á íslands-
mótinu, því þeir eru þreyttir eftir áralangt
streð með landsliðinu auk þess sem b-keppn-
in er framundan eftir áramót.
í huga þeirra sem grannt fylgjast með ís-
lenskum handbolta og láta sér annt um lands-
liðið ætti sterkari deiidarkeppni vegna endur-
komu leikmanna, sem þegar hafa náð há-
marki í íþróttinni, ekki að vera tilefni til gleði.
Það sem máli skiptir er uppkoma nýrra leik-
manna, sem eru verðugir arftakar núverandi
landsliðsmanna. Þannigeru íslandsmótið og
landsliðið vitanlega samofin mál og til lengri
tíma litið getur engin þjóð átt sterkt Iandslið
án sterkra félagsliða. Áð þessu verðum við að
hyggja, ef eðlileg endurnýjun á að geta átt sér
stað í landsliðinu. Vissulega eru margir ungir
leikmenn núna vænlegir til afreka, en þó get-
ur tíminn einn leitt raunverulega getu þeirra
í ljós. Hitt er víst að af gæðum íslensks hand-
bolta síðustu árin og frammistöðu í Evrópu-
keppni getum við engan veginn gengið að
sterku framtíðarlandsliði vísu. í þessu sam-
bandi er þarft að hafa í huga ummæli Alfreðs
Gíslasonar í viðtali við íþróttablaðið nýverið.
Þar lét hann í ljósi efasemdir um þá stefnu að
láta félagsliðin sífellt sitja á hakanum þegar
landsliðið er annars vegar. — Slíkt ber vitni
um skammsýni og getur haft slæm áhrif á
þróun landsliðs framtíðarinnar.
Engu að síður er ekki ástæða til svartsýni
i málefnum íslensks handknattleiks, öðru
nær. Árangur landsliðsins síðustu ár er næg
ástæða til að ætla að góðir tímar séu í vænd-
um sem endranær. Ovissan um handbolta-
landsliðið, sem vissulega liggur í loftinu, hef-
ur líka sínar góðu hliðar. Hún er spennu-
vekjandi og fyllir tilhugsunina um íslands-
mótið í vetur enn meiri eftirvæntingu en ella.
Stundum er þó best að leggja til hliðar allar
„spekúlasjónir“ og ganga á vit íþróttanna að
hætti barnshugans, sem einu sinni fann
skrýtnu lyktina í Laugardalshöllinni í fyrsta
sinn og kynntist nýjum og spennandi leik.
Hvort sem vonbrigði eða sigurgleði verða
yfirsterkari í huga handknattleiksunnenda í
vetur er hitt víst að við eigum margar spenn-
andi ferðir í Laugardalshöllina í vændum
(sem og önnur íþróttahús) — þessa stærstu
félagsmiðstöð landsins og ólgandi suðupott
t'riðsamlegrar þjóðrembu.