Vikublaðið


Vikublaðið - 17.02.1994, Blaðsíða 1

Vikublaðið - 17.02.1994, Blaðsíða 1
Framtíð félags- hyggjunnar Meirihlutinn í Reykjavík skilur ekkert nema hið pólitíska vald, segir Ingibjörg Sólrún Gísla- dóttir borgastjóraefni R-listans m.a. á bls. 3 Jón Ormur Halldórsson Gekk 12 ára í Sjálfstæðisflokk- inn en nú kallar Björn Bjarna- son hann vinstrimann fyrir að benda á ábyrgð vesturvelda á fátækt þriðja heimsins. Bls. 8-9 M Veiðileyfí á aldraða Byggingaverktakar hafa komist upp með að selja svokallaðar þjónustuíbúðir háu verði án nokkurrar þjónustu. Frumvarp Svavars Gestssonar á að girða fyrir það. Bls. 4-5 7. tbl. 3. árg. 17. febrúar 1994 Ritstjórn og afgreiðsla: sími 17500 250 kr. Atvinnuleysið rýkur upp Eins milljarðs króna gat á Atvinnuleysistryggingasjóð. 6 til 7 prósenta atvinnuleysi næstu mánuði, en Þjóðhagsstofhun spáði 5 prósent. Aðgerðaleysi er eitt, en tilfinningaleysi ráðamanna annað, segir Svavar Gestsson. Tí- unda hver kona er án vinnu. Atvinnuleysið í landinu í janúar samsvarar því að um 10 þúsund manns hafi verið án vinnu og hefur aldrei mælst jafn mikið atvinnuleysi eða 7,7 prósent. Utlit er fyrir að endurskoðuð þjóðhagsáædun um 5 prósent atvinnuleysi á þessu ári sé sprungin og telur Pétur Sigurðsson forseti Alþýðusambands Vestfjarða og formaður Atvinnuleysistrygginga- sjóðs horfur á allt að eins milljarðs króna gati á sjóðnum í ár. „Bæði er að atvinnuleysi er að auk- ast frá þyí sem endurskoðuð þjóð- hagsáædun gerði ráð fyrir og það er verið að útvíkka bótaréttinn. Mér sýnist að við getum aðeins greitt út sem nemur þremur fiórðu hlutum okkar fjárhagsáædunar og það blasir að óbreyttu við eins milljarðs króna gat. Þá fjármuni verður ríkið að skaffa. Ástandið er slíkt ¦ að ef við höldum áffam að vera hráefnisútflutningsþjóð eins og þróunarlöndin þá sitjum við fyrir rest uppi með 10 tíl 12 prósent atvinnuleysi", segir Pétur. Um hríð hefur skýrsla félagsmála- ráðherra um afleiðingar atvinnuleysis ffá því í nóvember síðastliðnum verið á dagskrá Alþingis, en ekki komið tíl umræðu. „Þessi skýrsla, sem tekin var saman að beiðni okkar alþýðubanda- lagsmanna, sýnir meðal annars að hver atvinnulaus maður í eitt ár þýðir tap fyrir þjóðarbúið upp á um 1,5 milljón króna", segir Svavar Gestsson. „Atvinnuleysið er því ekki aðeins sóun á ómælanlegum mannlegum verð- mætum heldur og fjármunum. Og atvinnuleysið nú er hryllilegt og ólíð- andi. Aðgerðarleysi er atriði út af fyrir sig, en annað er tílfinningaleysi ráða- manna andspænis þessum hrikalega vanda, þar sem tíundi hver maður er atvinnulaus í heilu byggðarlögunum." Nýjustu upplýsingar frá virmu- málaskrifstofu félagsmálaráðuneýtís- ins sýna að í janúar var atvinnuleysið 7,7 prósent sem svarar til þess að 10 þúsund manns hafi verið án vinnu. Verkfall sjómanna spilaði þar nokkuð inn í, en þó má gera ráð fyrir því að atvinnuleysið verði 6 til 7 prósent um hríð. I janúar var atvinnuleysið mest á Norðurlandi og Austurlandi, 12 til 15 prósent og var nær 10 prósent hjá konum á móti 6,2 prósent hjá körlum. Sagan og samtíminn Alaugardag boðar Sagnfræð- ingafélag Islands til ráð- stefhu um söguskoðun Islend- inga í Kornhlöðunni, Banka- stræti 2. Meðal ffamsögumanna verða Pétur Gunnarsson rithöfundur sem ræðir um ímynd Islands og Guð- mundur Hálfdanarson dósent sem nefhir erindi sitt Endurskoðun Islandssögunnar. Anna Agnarsdótt- ir dósent mun spyrja hvort Is- landssagan sé einangruð og Gunnar Karlsson prófessor velta fyrir sér hvernig ný söguskoðun verður tíl. Aðrir fyrirlesarar eru Einar Már Guðmundsson rithöfundur, Jón Hjaltason sagnfræðingur og Gísli Gunnarsson dósent. Að loknum ffamsögum verða pallborðsumræður. Ráðstefnustjóri er Guðmundur Jónsson en Stefán F. Hjartarson formaður Sagnffæð- ingafélagsins mun setja ráðstefnuna kl. 13.15. Kvóti risanna stækkar og byggðum fækkar Hagræði kvótakerfisins felst í því að fiskveiðiheimildirnar ferast á æ færri hendur sem aftur þýðir að byggðarlögum mun fækka. Viljum við þessa hagræðingu? Ef menn verja kvótakerfið á þeim forsendum að það sé gott tæki tíl að fækka einingum í sjávarútveginum og byggðarlögum í framhaldinu þá vil ég að menn séu heiðarlegir og hrein- skiptnir en tali ekki í hálfkveðnum vís- um. Þessi orð lét Steingrímur J. Sig- fússon varaformaður Alþýðubanda- lagsins falla í umræðum um ffumvarp ríkisstjómarinnar til laga um stjórnun fiskveiða aðfaranótt miðvikudags. Steingrímur sagði tíma tíl kominn að menn hættu að hugsa um kvótakerfið út ffá þröngum sérhagsmunum ein- stakra byggðarlaga. - Mér hefur alla tíð fallið illa sú um- ræða sem gengur út á það að taka af- stöðu til kerfisins effir því hvort þetta eða hitt byggðarlag eða kjördæmi er að hagnast, sagði Steingrímur og kvaðst oft hafa heyrt þá röksemd í sínu kjördæffii, Norðurlandi eystra, að vegna þess að Akureyri hefur aukið hlut sinn í aflaheimildum þá ættu kvótinn hefur minnkað annars staðar. Norðlendingar ekki að kvarta. Er það ffá heildarhagsmunum séð já- - En hvað þýðir það? Það þýðir að kvætt, spurði Steingrímur. Hrafnsmál ins skríður s Aþriðjudag lagði Hrund Haf- steinsdóttir, lögmaður Hildar Jónsdóttur, ritstjóra og ábyrgðar- manns Vikublaðsins, ffam greinar- gerð fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur í máli því sem Hrafh Gunnlaugsson hefur höfðað gegn Hildi persónu- lega og Ólafi Ragnari Grímssyni Vikublaðs- úr vör fyrir hönd útgefanda blaðsins. Greinargerðin er fyrsta andsvar af hálfu Vikublaðins við stefnunni, sem 'þingfest var í desember síðasdiðnum. Það næsta sem gerist er að málið fer til úthlutunar innan dómsins og verð- ur í ffamhaldi af því brátt Ijóst hvaða dómari mun fara með málið. Skuldir borgarinnar 10.000- 9.000- 8.000 - 7.000- HEILDARSKULDIR BORGARSJOÐS I LOK HVERS ÁRS Á VERÐLAGI í JANÚAR 1994 (LÁNSKJARAVISITALA = 3343 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 2,5 MILL JARÐA KRONA BIÐLAUNAREIKNINGUR! Eiríkur Jónsson hjá Kennarasambandinu: Biðlaunarétturinn er ekki samningsmál. Biðlaun eiga menn að fá bjóðist þeim ekki sambærilegt starf hjá ríkinu sjálfu Að óbreyttu eiga grunnskól- arnir að flytjast ffá ríkinu til sveitarfélaganna 1. ágúst 1995 og um leið eiga milli 2.000 og 2.500 manns að fara af launaskrá ríkisins. Samkvæmt lauslegu mati Eiríks Jónssonar hjá Kennarasam- bandi Islands myndast þá biðlauna- réttur upp á nálægt 2,5 milljarða króna, réttur sem er lögbundinn en ekki samningsatriði. Hver og einn þessara einstaklinga gæti sótt til dómstólanna um þennan rétt, burtséð ffá því hvort menn fara í starf hjá sveitarfélögunum. Ólafur G. Einarsson menntamála- ráðherra skilaði nýverið skriflegu svari við fyrirspurn Ragnars Arnalds um hver biðlaunaréttur starfsmanna ríkisins við sérskóla ríkisins á grunn- skólastigi, í Námsgagnastomun, á fræðsluskrifstofum og í grunnskólum væri nú í krónum talið. I svarinu kemur ekkert ffam um heildarupp- hæðir, enda reyndist ekki unnt að sundurliða upplýsingarnar eftir því hverjir hefðu rétt á 6 mánaða eða 12 mánaða biðlaunum. I ljós kom þó að ársverk þessara starfsmanna ríkisins eru um 2.400 og dagvinnulaun þeirra í október sl. voru 212,6 milljónir króna, þar af 162,2 milljónir hjá óbreyttum grunnskólakennurum. Eiríkur Jónsson undirstrikar að biðlaunarétturinn er ekki samnings- atriði. „Stéttarfélögin hafa eldd um- boð til að semja um slíkan rétt. Þegar störf eru lögð niður hjá ríkinu er ljóst að biðlaunarcttur myndast bjóðist mönnum ekki sambærileg störf hjá ríkinu sjálíu, ýmist 6 mánaða réttur eða 12 mánaða réttur eftir því hver starfsaldurinn er, en skiptingin miðast við 15 ár í starfi. Lauslega reiknast mér til að biðlaunaréttur starfsmanna grunnskólanna gæti numið allt að 2,5 milljörðum króna." Eiríkur segir að þeir hjá Kennara- sambandinu væru nú að skoða þessi mál í ljósi tilflutnings grunnskólanna. Hingað til hefðu einkum lífeyrismálin verið skoðuð, en önnur réttindamál fylgdu í kjölfarið. „Hvað biðlaunin varðar er þetta ekki á samningssviði félagsins. Það er hvers og eins að meta hvort hann telji eðlilegt að sækja bið- launarétt sinn. Hver og einn gæti leitað til dómstólanna í því sam- bandi." Ragnar Arnalds telur öll mál varð- andi fyrirhugaðan tilflutning vera óljós. „Það er knappur tími til breyt- inganna og mörgum spurningum ósvarað. Hver á í raun að taka við grunnskólunum? Sveitarfélögin? Hvað með fámenn og fátæk sveitar- félög? Eiga þau að sameinast? Eiga skólarnir að fara til byggðasamlaga eða héraðsnefhda? Allt er þetta á huldu og hið sama gildir um stór mál eins og biðlaunaréttindi og lífeyrisrét- tindi. Hver á að standa fyrir þessum réttindum?" spyr Ragnar.

x

Vikublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikublaðið
https://timarit.is/publication/310

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.