Morgunblaðið - 27.12.2005, Page 1

STOFNAÐ 1913 350. TBL. 93. ÁRG. ÞRIÐJUDAGUR 27. DESEMBER 2005 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS mbl.is
Í snertingu við
viðfangsefnið
Konur mynda meirihluta nemenda í
húsgagnasmíði við Iðnskólann | 9
Kóngur
í ríki sínu
Óhræddur við að fara eigin leiðir í
listsköpun | Daglegt líf í desember
Íþróttir í dag
Tíu tilnefndir
Besta íþróttalið
sögunnar
Heiðar skoraði gegn
Chelsea
Fóru mikinn í Þýskalandi
TVÆR sænskar konur faðmast eftir
að hafa fleytt kertum út á Andaman-
haf til minningar um fórnarlömb flóð-
bylgjunnar sem kostaði tugþúsundir
manna lífið á öðrum degi jóla 2004.
Konurnar tvær misstu ástvini í flóð-
bylgjunni og voru í gær viðstaddar
minningarathöfn í Khao Lak í Phang
Nga-héraði í Taílandi en fjöldi Svía
var í fríi á þessum slóðum þegar flóðbylgjan gekk
á land.
Á sjötta þúsund manns týndi lífi í Taílandi og
um 30.000 á Sri Lanka. Mest varð manntjón hins
vegar í Indónesíu, nánar tiltekið í Aceh-héraði á
eyjunni Súmötru. Er talið að um 168.000 manns
hafi dáið í Aceh, en alls er talið víst að flóðbylgjan
hafi kostað a.m.k. 216.000 lífið og sennilega fleiri.
Susilo Bambang Yudhoyono, forseti Indónesíu,
vottaði hinum látnu virðingu sína við minning-
arathöfn í Banda Aceh en einnig þeim sem lifðu
náttúruhamfarirnar af og hafa á undanförnu ári
reynt að koma fótunum undir sig á ný. Tugþús-
undir manna búa enn í tjöldum og áætlað er að
byggja þurfi a.m.k. 80.000 ný heimili. Um 1,5
milljónir manna misstu heimili sín í flóðbylgjunni
og talið er að uppbygging á þeim svæðum, sem
verst urðu úti, taki mörg ár. | 13
Reuters
Eitt ár liðið frá flóðbylgjunni miklu
„ÉG VERÐ að viðurkenna að ég er
engu nær,“ segir Gylfi Arnbjörns-
son, framkvæmdastjóri ASÍ, um
bréf Garðars Garðarssonar, for-
manns Kjaradóms, til forsætisráð-
herra frá því á Þorláksmessu þar
sem hann útskýrir úrskurð dóms-
ins um launahækkanir tiltekinna
embættismanna.
Gylfi segir að í svari Garðars sé
ekki útskýrt það sem máli skiptir,
þ.e. þær launahækkanir og til-
færslur milli launaflokka sem
kjaranefnd hafi ákveðið og Kjara-
dómur elti með úrskurði sínum.
Útskýra verði með ítarlegri hætti
bæði þær launahækkanir sem
kjaranefnd ákvað á árinu, þ.e í jan-
úar, júní og desember, og einnig
ákvarðanir sem ekki hafi verið
birtar og einhver kalli launaflokka-
tilfærslur.
„Okkur er alveg sama hvernig
menn fara að því, en ef laun
hækka, þá eru það launabreyting-
ar. Það getur vel verið að það sé
ekki almenn launahækkun en það
og bætir við að ASÍ hefði gjarnan
viljað fá þennan úrskurð fyrir 15.
nóvember.
„Ég held að tímasetningin á
þessum úrskurði sé engin tilviljun,
að hann komi eftir að við erum bún-
ir að loka. Þetta framferði er með
þeim hætti að það verður mjög erf-
itt að sannfæra okkar fólk um að
gera langtímasamninga. Ég held
að menn verði að átta sig á því að
það er ekki hægt að mæta þessum
leikaraskap sem er í gangi, öðruvísi
en með skammtímasamningum. Ef
það er ekki hægt að treysta stjórn-
völdum til að framfylgja þeirri
stefnu sem samið hefur verið um,
þá er mjög óeðlilegt að binda okkar
félagsmenn við það,“ segir Gylfi og
bætir við að farið verði yfir þetta
mál með forsætisráðherra á fundi.
Sá fundur er fyrirhugaður klukkan
tvö í dag.
Að sögn Steingríms Ólafssonar,
upplýsingafulltrúa forsætisráðu-
neytisins, vildi Halldór Ásgrímsson
forsætisráðherra ekki tjá sig um
bréf formanns kjaradóms fyrr en
að loknum fundi með aðilum vinnu-
markaðarins í dag.
að fá sömu launabreytingar og aðr-
ir opinberir starfsmenn. Þá færist
ábyrgðin frá því að vera einhliða
ákvörðun Kjaradóms og kjara-
nefndar í þá veru að vera hið rétta
birtingarform á launastefnu ríkis-
ins. Þetta eru meiri hækkanir en
við höfum verið að sjá og fengið
mat á,“ segir Gylfi.
Tímasetningin engin tilviljun
Spurður hvaða áhrif þessar
breytingar gætu haft gagnvart
kjarasamningum á hinum almenna
vinnumarkaði, segir hann að ekki
séu ákvæði í samningum sem taki á
þessu. Ákvæði þar að lútandi hafi
verið í samningunum og verið til
skoðunar 15. nóvember síðastlið-
inn í tengslum við mat á framgangi
launastefnunnar gagnvart öðrum
hópum, m.a. samninga kennara og
leikskólakennara. „Segja má að
það hafi verið meðvituð ákvörðun
að láta þá samninga ekki hafa áhrif
til uppsagnar en mat okkar var að
aðrir samningar hafi ekki verið al-
gjörlega úr takti, miðað við þær
opinberu upplýsingar sem við
höfðum undir höndum,“ segir Gylfi
er breyting,“ seg-
ir Gylfi og bætir
við að það eina
sem hann sjái sé
að kjaranefnd
lesi meira út úr
samningum há-
skólamanna í
launabreytingum
en bæði háskóla-
menn og launanefnd ríkisins hafa
kynnt. „Ég hef ekki orðið var við að
þessar breytingar hafi komið inn í
launavísitöluna að þessu umfangi.“
Meiri hækkanir í
ákveðnum hópum
„Það sem virðist standa upp úr í
þessu er að það hafi verið meiri
launahækkanir í ákveðnum hópum
opinberra starfsmanna heldur en
hefur verið upplýst hingað til. Ef
svo er, ef launanefnd ríkisins hefur
samið við háskólahópa, sem er að
gefa meiri launabreytingar en fram
hefur komið í mati á þeim samn-
ingum og í launavísitölunni, þá eru
það fréttir. Lögin kveða á um að
þessir opinberu starfsmenn, sem
eru alþingismenn og ráðherrar, eigi
Gylfi Arnbjörnsson, framkvæmdastjóri ASÍ, um bréf formanns Kjaradóms
Engu nær og tímasetn-
ingin tæpast tilviljun
Gylfi
Arnbjörnsson
Eftir Árna Helgason
arnihelgason@mbl.is
FYRSTU útsölurnar eftir jól hefjast í dag, en
verslunin Dressmann hefur auglýst upphaf
útsölu sinnar kl. 14 í dag. Hjá Hermanni Guð-
mundssyni, markaðsstjóra Kringlunnar, feng-
ust þær upplýsingar að þar hefjist útsölu-
tímabilið formlega ekki fyrr en 5. janúar, en
Pálmi Kristinsson, fram-
kvæmdastjóri Smáralind-
arinnar, sagði útsölurnar
þar hefjast 2. janúar.
Spurður hvort almenn-
ingur sé ekki búinn að fá
nóg af búðarápi og versl-
un þegar komi að jan-
úarútsölunum svarar
Hermann því neitandi.
„Það er eins og fólk fái
ekki leiða á þessu. Eftir þessa eina bestu jóla-
vertíð sem kaupmenn hafa séð og upplifað þá
eigum við ekki von á slæmum útsölum. Oft
hefur það einmitt frekar haldist í hendur.“
Höfði til fólks með gjafakort
Bæði frá Bretlandi og Bandaríkjunum ber-
ast fréttir af því að útsölurnar sem hingað til
hafa verið kenndar við janúar hafi byrjað þeg-
ar í gær. Búast má við svipaðri örtröð í bresk-
um búðum og var síðustu daga fyrir jól, jafn-
vel þó þarlendar kannanir sýni að verslun á
„janúarútsölum“ og biðraðir þeim samfara
séu meðal þess sem kaupendum finnst hvað
leiðinlegast við verslunarleiðangra.
Ein ástæða þess hve útsölurnar byrja
snemma í Bandaríkjunum er talin vera að
kaupmenn vilji reyna að fá viðskiptavini til
þess að nota gjafakort, sem eru sífellt að
verða vinsælli til jólagjafa, sem allra fyrst. En
gera má ráð fyrir að 20% þeirra gjafakorta
sem gefin hafa verið út fyrir jólin verði notuð í
þessari viku.
Fyrstu
útsölurnar
byrja í dag
ÚTFLUTNINGUR á lambakjöti hefur dreg-
ist verulega saman á árinu samanborið við
síðustu ár. Fyrstu 11 mánuði ársins voru um
1.240 tonn flutt úr landi samanborið við 2.045
tonn allt árið 2004.
Skýringin á samdrættinum er stóraukin
sala á innanlands-
markaði, segir Öz-
ur Lárusson,
framkvæmda-
stjóri Landssam-
taka sauðfjár-
bænda.
Minnkandi út-
flutningur sé því
ekki slæm tíðindi
fyrir bændur,
þvert á móti. Sal-
an sé að aukast á
heimamarkaði,
sem sé besti markaðurinn, og því sé þetta í
raun kjörstaða fyrir bændur.
„Við getum einbeitt okkur að því að sinna
þeim mörkuðum sem gefa vel, minna magn
en meiri peninga,“ segir Özur. Hann segir að
með því móti sé dýrmætu markaðsstarfi ekki
fórnað, enda sé lítið markaðsstarf unnið á
þeim mörkuðum þar sem verðið sé lágt.
Minni útflutningur á lamba-
kjöti vegna sölu innanlands
Kjörstaða
segja bændur



 



   
 




 


  
♦♦♦