Morgunblaðið - 27.12.2005, Side 37

MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 27. DESEMBER 2005 37
Slökkvilið
Höfuðborgarsvæðisins
Er slökkvitæki
og eldvarnarteppi
á þínu heimili?
Munið að
slökkva á
kertunum
i
BALTASAR Kormákur athafnar
sig umbúðalaust í hinu fjölþjóðlega
umhverfi kvikmyndalistarinnar í
þriðju og nýjustu mynd sinni, A
Little Trip to Heaven (Skroppið til
himna). Myndin skartar alfarið
þekktum bandarískum leikurum í
aðahlutverkum, þar ber helst að
nefna þau Forest Whitaker og Juliu
Stiles, og í handritinu og við sköpun
söguheimsins er sótt í bandaríska
kvikmyndahefð. Við myndina starf-
ar bæði íslenskt og erlent fagfólk, en
hún er framleidd af Sögn og fram-
leiðslufyrirtæki Sigurjóns Sighvats-
sonar, Palomar Pictures, en Sig-
urjón hefur langa reynslu af því að
starfa innan vébanda bandaríska
kvikmyndaiðnaðarins. Þessi sam-
vinna íslensks kvikmyndagerð-
arfólks og reynslubolta úr ameríska
kvikmyndaiðnaðinum hefur skilað
einstaklega fágaðri kvikmynd með
háan gæðastaðal hvað stíl, tækni-
vinnslu og umgjörð varðar.
En myndin er að sama skapi
áhugaverð vegna þess að þar gerir
Baltasar Kormákur, leikstjóri og að-
alhandritshöfundur myndarinnar,
hið landamæralausa eðli kvikmynd-
arinnar að sterkum þætti í stíl henn-
ar. Grunnurinn sem sótt er til er
nokkurs konar amerískur spennu-
tryllir með fléttu og stíl í anda rökk-
urmyndahefðarinnar (film noir). En
sköpun söguheimsins endar ekki
þar, ameríski útkjálkabærinn er
efniviður í sköpun afgerandi sögu-
heims, þar sem einmanaleiki og ein-
angrun hafa leikið sögupersónur
grátt og knúið þær til örvæntingar.
Þessi staður einkennist af nið-
urníðslu og útkjálkamennsku og allt
að því ljóðrænum berangurshrolli
sem upptökulið myndarinnar finnur
jafnt efnivið fyrir í afdölum Minne-
sota-fylkis í Bandaríkjunum og ís-
lensku sveita- og bæjarumhverfi.
Frumsamin tónlist Mugisons (sem
hljómar stundum eins og hún sé
sprottin úr hjarta bandarísks putta-
ferðalangs), rammar hinn stílfærða
söguheim vandlega inn og verður
ómissandi hluti af heildinni. Tónlist
Mugisons dregur sömuleiðis fram
húmorþátt myndarinnar og áhuga-
verðar tilraunakenndar hliðar henn-
ar.
Í þessum söguheimi kynnumst við
Holt (Forest Whitaker), rannsókn-
armanni sem starfar fyrir trygging-
arfyrirtæki, en hann er sendur út af
örkinni til þess að rannsaka bana-
slys sem mun kosta fyrirtækið millj-
ón dollara. Áfangastaður er út-
kjálkabærinn Hastings, sem best er
lýst með orðum barafgreiðsludöm-
unnar á gistihúsi staðarins: „Sá sem
fer frá Hastings kemur aldrei þang-
að aftur.“ Systir meints fórnarlambs
slyssins, Isold (Julia Stiles) býr þar í
niðurníddu húsi ásamt syni sínum og
drykkfelldum eiginmanni og grunar
Holt að ekki sé allt með felldu í mál-
inu. Isold og eiginmaður hennar,
Fred (Jeremy Renner), eru ekki öll
þar sem þau eru séð en sá síð-
arnefndi hefur leitt grandalausan
flakkara í gildru og sett á svið bana-
slys þar sem látið er líta út fyrir að
vandlega líftryggður bróðir Isold,
Kelvin, hafi brunnið til ösku inni í bíl
sínum eftir harkalegan árekstur. Þó
svo að flétta myndarinnar snúist um
tilraun Holts til að leysa glæpamálið
og afhjúpa blekkingarvefinn sem
hann gengur inn í, verður spennu-
sagan fyrst og fremst að grunni þar
sem unnið er með persónusköpun og
áðurnefnda stílfærslu söguheimsins.
Þessir þættir eru einkar vel heppn-
aðir. Holt glímir við einmanaleika og
djúprættan tómleika í sálartetrinu
en starf hans hjá sálarlausu stórfyr-
irtæki hefur holað hann að innan. Is-
old glímir einnig við einmanaleika og
lýjandi fátækt, og líkt og í þeirri hefð
myrkra glæpasagna, sem myndin
sækir í, vekur Isold tilfinningar í
brjósti Holt sem verða til þess að
hann ákveður að brjóta lögin í stað
þess að bara beygja þau eins og
hann hefur látið sér nægja hingað
til.
Þau Forest Whitaker og Julia
Stiles eru frábær í hlutverkum hinna
tregafullu persóna Holts og Isold.
Whitaker grípur áhorfandann frá
því að hann fyrst stígur fram og leið-
ir hina tregafullu sögu til lykta með
sinni einstöku blöndu af alúð og ör-
yggi. Julia Stiles er vel valin í hlut-
verk Isold, en hin djúpa og hrjúfa
rödd hennar og dapurlegt yfirbragð
kjarnar vel þá óhefðbundnu út-
færslu tálkvendisins sem finna má í
úrvinnslu myndarinnar á glæpa-
söguminninu. En á meðan styrkleiki
myndarinnar liggur í þeim sterku
persónulegu einkennum sem Baltas-
ar gæðir hefðina sem hann vinnur
með, koma veikleikar fram þegar
kemur að því að leiða spennufléttuna
til lykta á „óvæntan“ hátt og lögmál
spennutryllisins taka við án þess að
hafa verið fyllilega undirbyggð í að-
dragandanum. A Little Trip to
Heaven er engu að síður einkar
áhugaverð og fáguð kvikmynd sem
veitir ferskum straumum inn í ís-
lenska kvikmyndagerð.
Örvænting í útkjálka
KVIKMYNDIR
Smárabíó og Regnboginn
Leikstjórn: Baltasar Kormákur. Handrit:
Baltasar Kormákur ásamt Edward Matin
Weinman. Kvikmyndataka: Óttar Guðna-
son. Klipping: Virginia Katz og Richard
Pearson.
Frumsamin tónlist: Mugison. Aðal-
hlutverk: Forest Whitaker, Julia Stiles,
Jeremy Renner og Peter Coyote. Lengd:
105 mín.
Skroppið til himna (A Little Trip to Heaven)

Ljósmynd/Óttar Guðnason
„A Little Trip to Heaven er […] einkar áhugaverð og fáguð kvikmynd sem veitir ferskum straumum inn í íslenska
kvikmyndagerð,“ segir m.a. í dómi.
Heiða Jóhannsdóttir
HLJÓMSVEITIN Ullarhattar, sem skip-
uð er þeim valinkunnu tónlistarmönnum
Stefáni Hilmarssyni, Jóhanni Hjörleifs-
syni, Eyjólfi Kristjánssyni, Jóni Ólafssyni
og Fritz von Blitz, hélt tónleika síðast-
liðið föstudagskvöld á Hótel Borg. Þetta
voru sjöundu tónleikar sveitarinnar sem
hefur þann háttinn á að koma einungis
saman á Þorláksmessu. Hljómsveitin lék
bæði íslensk dægurlög og nokkur vel val-
in jólalög áheyrendum til mikillar
ánægju.
Hinn sanni jólaandi sveif yfir vötnum á
tónleikunum enda eru Ullarhattarnir
engir æsingamenn heldur leggja þeir
mikið upp úr frjálslegu og afslöppuðu
fasi, til að vega upp á móti annríkinu sem
jafnan einkennir Þorláksmessu nútímans.
Morgunblaðið/Sverrir
Ullarhattarnir klæddust gæðalegum höfuðfötum á tónleikunum.
Ullarhattar
gegn annríki