Tíminn - 19.11.1972, Blaðsíða 4

Tíminn - 19.11.1972, Blaðsíða 4
TÍMINN Sunnudagur 19. nóvember 1972 etMÍUr ^"^"Tímanum hann henni ekki bara bréf eða hringir i hana? En svo heyrir maður fjórða „lagið" á B-hlið., sem heitir raunar „Bréfið", og þá lýsir Guðmundur þ*vi yfir i eins konar „talking blues", að visu þeim hraðmæltasta, sem um getur, að hann viti bara ekkert,hvar konan heldur sig. „Skrifaðu mér, þú veizt hvar ég á heima", segir hann. Þarna er lik-a lag um stúlkuna, likast til dóttur Guðmundar og heilmikið fleira i þeim dúr. Platan er samt á margan hátt skemmtileg og, til að segja alveg eins og er, mun betri en ég lét mér detta i hug. Alls eru þetta 14 lög, mörg góð, sum i að ég man eftir honum að minnsta kosti.og það var fyrir löngu, löngu siðan, þegar við unnum saman í byggingavinnu i Árbæjarhverfinu og sváfum i kaffitimanum. Þvi ber ekki að neita, að Guðmundi hefur tekizt að gera þessa plötu unga. 1 textunum talar hann um,að það sé gott að vera eldri nú, en samt þykir honumbeztaðveraungur. Og i laginu „Að vera með" segir hann sig vera „á milli kynslóða að byggja brú". Heimspeki hans er einföld og auðskilin; Það er gott að vera ungur með þá reynslu, sem þessi tæpu 25 ár hafa veitt, og maður er i raun- f ff „GUÐMUNDUR HAUKUR LP — stereo Scorpion, S 02 Það er engin tilviljun,að þessi plata heitir eftir höfundi laga og texta, sem er jafnframt flytjandi. Platan „Guðmundur Haukur" er eins konar sál- fræðileg analýsa á persónunni Guðmundi Hauki, og virðist sú sálkönnun hafa hafizt, er Guðmundur missti frá sér konuna, sem hann syngur þessa plötu til,og hefur hann greini- lega samið plötuna að mestu leyti fyrir hana, kannski að laginu „Þú ert of feit" (sem er aðeins 19 sekúndur) undan- teknu. Guðmundur Haukur er svo ástfanginn maður, að á köflum roðnar maður af hreinni blygðun við að hlusta á plötuna. Og þessi ást hans verður enn vandræðalegri fyrir utanað- komandi; þá , sem kaupa og hlusta á plötuna, þegar maður gerir sér grein fyrir,að þessi ást hans virðist ekki endurgoldin. Ef hún er það, rikir einhvers staðar mikill misskilningur. Þessi sama tilfinning fylgdi tveggja laga plötu Guðmundar, sem kom út i fyrra að mig minnir, og þá held ég, að ég hafi stungið upp á þessu sama. Það fyrsta, sem manni verður á að hugsa, þegar maður heyrir plötuna og allar ástar- játningarnar (sem án minnsta efa eru ætlaðar einni, ákveðinni konu) er. Hvers vegna skrifar meðallagi og önnur þar eitthvað fyrir neðan. Undirleik annast gömlu félagar Guðmundar úr Roof Tops ásamt Gunnari Þórðarsyni, hjarta islenzkrar hljómplötuútgáfu, og er það yfirleitt mjög þokkalega gert, ekkert meira og ekkert minna. Sjálfur spilar Guðmundur einnig á pianó og gerir það dável, ekki afburða vel, enda varla hægt að reikna með, að Guðmundur hafi mikinn tima til að æfa sig á pianóið, þar sem efnið á þessa plötu var samið, þegar hann hafði nóg að gera við kennslu, ástarsorg og spila- mennsku i Roof Tops. Guðmundur syngur allt sjálfur og gerir það dável, mun betur en á fyrri plötumren ekki er þvi að neita, að á köflum er söngur- inn ekki alveg hreinn, þó ekki falskur. Einhvern tima sl. vor bauð Guðmundur Haukur mér að koma með sér i bilskúr á Lang- holtsveginum, þar sem Roof Tops æfðu, og þá leyfði hann mér að heyra sitthvað, sem hann var að hugsa um að setja á þessa plötu. Þá sagði hann mér, að hann vildi leggja mest upp úr þvi að gera þetta létt og skemmtilegt og ungt. Það hefur honum að mestu leyti tekizt og honum hefur einnig tekizt að gera þessa plötu mjög einlæga. Þannig hefur Guðmundur Haukur alltaf verið, allt frá þvi inni frjáls, kæri maður sig um það. A plótunni er lika skemmti- efni, það er að segja lög, sem ekki eru ætluð konunni. Þar er til dæmis áðurnefnt „Þú er of feit" og „Mér er sama". Þar heyrir maður eftirfarandi, hlusti maður vel.: „Finnst þér vont að vera bundin? Finnst þér gott að vera frjáls? Ertu i sokkum eða skóm eða ertu berfætt upp i háls?" Jón Armannsson, lorstjóri Scorpion-útgáfunnar á til að segja, þegar minnst er á plöturnar, sem hann gefur út: Ég kaupi bara góðar plötur og ég myndi kaupa þessa. Það vil ég leyfa mér að segja um þessa plötu. Hún er ekki sú bezta, sem ég hef heyrt, en samt þykir mér skemmtilegra að hlusta á hana en margar aðrar. Upptaka Péturs Steingrims- sonar er fyrir neðan meðallag, og umslagið er það tusku- legasta, sem ég hef séð,siðan ég vann 78 snúninga plötu á hluta- veltu i gamla Lista- mannaskálanum vorið '54. Guðmundi Hauki vil ég óska til hamingju með þessa plötu, honum tókst það, sem hann ætlaði sér. ó.vald. Ingólfur Davíosson: Hio gamla, gráa olíutré heitt siðari hluta sumars og fram á haust. Uppskera byrjar i nóvember og getur staðið fram i april. Á mjög þurrum stöðum leiða menn vatn að trjánum. Svo er t.a.m. i hinu heita og sól- rika Andalúsiu-héraði á Spáni. Það hefur verið nefnt steikara- panna Spánar. Márar, sem komu frá Afriku til Spánar fyrir meira en þúsund árum, voru miklir ræktunarmenn. Þeir gerðu uppistöðulón úr fjalla- lækjunum og leiddu vatnið i skurðum til ræktunarsvæðanna og i garðana. Á Spáni eru stórir lundir oliutrjáa, einkum i Andalúsiu. Spænskir trúboðar fluttu oliutré til Kaliforniu fyrir löngu og er þar nú allmikil oliutrjárækt. Oliutré hafa lika verið flutt til Suður-Ameriku, Ástraliu og Austur-Asiu. En talið er, að enn komi yfir 90% allrar olivenoliu frá Miðjarðar- hafslöndunum. fe.5,- t5: %£ i/ Þegar Nói hafði lengi siglt örkinni á hafi syndaflóðsins, sendi hann upp dúfu i landleit. Hún var lengi i burtu, en kom loks aftur og hafði oliuviðarlauf i nefinu. Þá vissi Nói, að vatnið var farið að sjatna og land i nánd. Oliutrés, öðru nafni mjör- viðar, er oft getið i gamla testa- mentinu. Leifar greina þess hafa fundizt i grafhýsum Forn- Egypta frá dógum Faraóanna. Rómverski náttúru- fræðingurinn og rithöfundurinn Plinius skrifar: Það eru til tveir vökvar sérlegar þægilegir likama manna, þ.e. vinið hið innra og viðsmjörið hið ytra. Tré hafa gefið þá báða af sér. Viðsmjör eða Olifuolia er unnin úr aldinum oliutrésins. Voru höfðingjar smurðir með við- smjöri i fornöld. Margir jj5- lenzkir ferðalangar munu hafa séð oliutré suður við Miðjarðar- haf. Það er mjög mikið ræktað i Miðjarðarhafslöndum og raunar viðar, þar sem loftslag er heitt og þurrt. Frumheim- kynni þesseru talin strandhéruð við austanvert Miðjarðarhaf. Hafa til skamms tima vaxið skógar villtra oliutrjáa i Litlu- Asiu. Oliutréð er fremur gilt og lágvaxið, oft um 10 m hátt, en getur þó orðið mun hærra. Um- mál bols i brjósthæð er 4-5 metrar. Blöðin eru fremur mjó, stinn og leðurkennd, dökkgræn að ofan en grá a neðra borði. Virðast trén gráleit álengdar aö lita, einkum þegar gola hreyfir laufið. Það er sigrænt og lifir hvert laufblað 2-3 ár. Bolur gamalla oliutrjáa verður oft holur og æði hnútóttur, og gamalt getur tréð sannarlega orðið — 800 til þúsund ára — stöku tré enn eldri. Telja menn jafnvel, að verið geti að sum oliutrén i grasgarðinum (Getsemane) á Oliufjallinu i Jerúsalem, séu frá dögum Krists. Oliutréð vex venjulega mjög hægt. Viður þess er fallegur og talsvert notaður til smiða, t.a.m. i öskj'ur o.fl. smáhluti, sem ferðamenn sækj- ast eftir. A vorin ber oiiutréð smá, ilmandi blóm. Aldin þess — olifurnar — eru frægar að fornu og hýju og viða getið i bókmenntum. Þær eru mikil verzlunarvara. Olifur eru steinaldin, fyrst græn á lit.en siðar rauðleit og loks blásvört fullþroskuð. Þetta fer og eftir afbrigðum, en þau eru fjölda mörg. Olifur eru mikilsverð fæða i Miðjarðarhafslöndunum og viðar. Þær eru beiskar á bragð og þvi ekki mikið etnar ferskar, heldur fyrst með- höndlaðar á ýmsan hátt með viðarösku, kalki, natrón- eða kalilút og saltvatni. Stundum lika kryddaðar. Geysimikið af matar- og vélaoliu er unnið úr olifum, en i þeim er mikil olia bæði á aldinkjöti og fræi, jafnvel 30-35% i aldinkjötinu. OÍifu- eða olivenolia, þornar ekki né þránar, eða mjög seint. En hún er æði misjöfn að gæðum, aðal- lega eftir framleiðsluaðferðum. Olifuolian frá Provence-heraði i PVakklandi hefur lengi verið frægfynrgæði.Húnerunninúr handtindum olifum við væga pressun og lágan hita. Það er gulleit eða litlaus matarolía. Vélaolía eða bóm'olia, fæst þegar olifur eru harðpressaðar við mikinn hita. Stundum er jarðhnetu- eða sojabaunaolia sett saman við, ef hún er ódýrari! Oliutréð er ekki vand- látt að jarðvegi. Það vex viða á grýttum stöðum, kalkbergi og gömlum hraunum. En það þarf hita og þurrk á sumrin, en milda og raka vetrarveðráttu, eins og viða við Miðj. h.Þviheitari veð- rátta og sólrikari, þess meiri olia i aldinum. Það þarf að vera S&& "*fö» t,,í .1 \..-. V> N ¦ ^SUA' -%- ¦ Wtí ^ & sr *Fm* •..-&¦ 8% >,í ¦ LJUsgp Gamalt olíutré og grein meö olifum. Asnakerran gefur hugmynd úm stærð trésins.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.