Tíminn - 05.09.1975, Qupperneq 3

Föstudagur 5. september 1975.
TIMINN
3
HHJ—Rvik — bað hefur ekki
verið skotinn minkur hér i
Reykjavik siðan þeir drápu
minkinn á Hótel Borg hér um
árið, sagði Erlendur Sveinsson
lögregluvarðstjóri, sem i gær
skaut mink á Tjörninni i
Reykjavik með dyggilegri að-
stoð minkabana og tveggja
hunda hans.
Annars hefur okkur lengi
grunað, að minkur væri hér við
Tjörnina, þótt hann hafi ekki
sézt fyrr en nú, þvi að varp i
Tjarnarhólmanum hefur verið
óvenju litið i sumar. Auk
þess hefur verið mikið um mink
i nágrenni borgarinnar i sumar
og m.a.t.d.nefna, að hann hefur
unnið mikið tjón á varpi á Alfta-
nesi.
Fyrst varð vart við minkinn á
Tjarnargötunni um miðjan dag i
gær. Einn starfsmanna borgar-
innar, sem var að hreinsa
Tjarnarbakkann fann dauða
önd og sá mink á hlaupum á
bakkanum. Von bráðar komu
lögreglumenn á vettvang ásamt
minkabana og hundunum Bellu
og Snap.
Eftir mikinn eltingaleik fram
og aftur um tjarnarbakkann, sá
minkurinn sér þann kost vænst-
an að leggjast til sunds og synti
út i hólmann. Þá var brugöið við
og náð i gúmmibát og minknum
veitt eftirför. Ct i hólmann fóru
þeir Erlendur vopnaður hagla-
byssu, , minkabaninn ásamt
hundum sinum og Gunnar ljós-
myndari Timans. Hundarnir
fundu þegar þefinn af minknum,
en hann skauzt fram og aftur á
milli steinanna i hólmanum og
létsig ekki fyrr en minkabaninn
rak járnkarl ofan i bakkann, þar
sem hann var undir. Þá lagðist
minkurinn til sunds á nýjan leik
og hugðist forða lifi sinu á sama
hátt og fyrr. En Erlendur varð
fyrri til með haglabyssuna og
banaði kvikindinu i einu skoti.
Þá hentist Snap út i og krækti i
hræið og eftir nokkurt reiptog &
milli Erlendar og hundsins,
skar minkabaninn skottið af og
með það var siðan haldið til
lands, þar sem fjöldi áhorfenda
beiö hinna sigurglöðu veiði-
manna.
Minkurinn flýr hólmann og
byssunni.
synda til lands á nýjan leik. Snap syndir á eftir og Eriendur lyftir
Og hér rfftur skotift af. Minkurinn er allur.
..Stærsti bær. sem i *ann-
sakaður hefur verið ff
HHJ—Rvik — Þetta er llklega
stærsti bær, sem rannsakaöur
hefur verift hérlendis og kirkjan
sú elzta, sagði Gísli Gestsson
fornleifafræðingur I viðtali við
Timann I gær, en Gisli er ný-
kominn austan úr Alftaveri, þar
sem hann hefur unnið að upp-
greftri fornbæjar, sem talið er
að hafi farið i eyöi einhvern
tima á fjórtándu öid.
Framhlið bæjarins er hvorki
meira né minna en fimmtiu
metra löng. Það er raunar ein-
kennilegt, sagði Gisli, að svona
stór bær skuli hafa verið rétt viö
túnið á Þykkvabæjarklaustri og
þá lika hitt að 2-3 kilómetrum
vestar á sandinum, er önnur
rúst að heita má eins.
Nú höfum við rannsakað
stofu. skála oe baðstofu eða ofn-
stofu til gufubaða ásamt nokkr-
um útihúsum. Gripahús höfum
við engin fundið, en þau kunna
að leynast i sandöldu þarna
skammt undan, en hana er ekki
hægt að rannsaka sökum vatns-
aga.
Núna i sumar grófum við upp
hús, sem ég tel vafalitið, að hafi
verið kirkja. Afstaðan til bæjar-
ins er eins og gerist eöa geröist
sunnan lands, þ.e. suðaustur af
bæjardyrum. Liggur vönduð
stétt frá bæjardyrum að kirkju.
Kirkjan éöa bænhúsið hefur
verið meö timburgafli aö vestan
og alþiljuö innan og með viöar-
gólfi. Innanmál hússins er 2,8 m
sinnum 6 m eða svipaö og í bæn-
húsinu á Núpsstað.
Erfitt er enn sem komið er aö
timasetja rústirnar með fullri
vissu og jarðfræðingar glima nú
við þá gátu.. Hins vegar er lik-
legt, að bærinn sé frá 14. öld og
hafi farið i eyði eigi fyrr en i
hlaupi 1311 og ekki siðar en
skömmu eftir aldamótin 1400.
Hluti bæjarins er hlaðinn úr
hnausum og i þeim er öskulag,
sem jarðfræðingum tekst von-
andi að bera kennsl á og þá má
með nokkurri vissu segja til um
aldurinn. Þessi bær er mjög
svipaður Gröf i öræfum, sem
fór I eyöi 136Íog enginn af þeim
hlutum, sém fundizt hafa mæla
á móti þvi, að hann sé frá svip-
uðum tima, en rannsókn grip-
anna er auðvitað enn á frum-
stigi.
Mikill fjöldi muna hefur fund-
izt við rannsóknina og má t.d.
nefna brot úr mörgum eirpott-
um, viðarleifar úr húsunum,
sem margt má af ráða um þaö
hvernig staðiö var að smiðum á
þessum tima en mjög sjaldgæft,
að slikt geymist i jörðu hér á
landi. Þá hafa fundizt brot úr
renndum tréskálum, nokkrir
sáir eöa öllu heldur för eftir þá,
partur af glugga með blýum-
gerð og gleri, eirdiskur og blý-
kross.
í kirkjunni fundum við lik-
neskju af Mariu mey meö son
sinn i fanginu, raftölu, sem ef til
vill er af talnabandi, brot úr
steyptum eirpottum og ilátum
úr brenndum leir, sem sjaldgæft
er að finnist hér. Þá fundust
tvær eirskálar. Mariulikneskjan
er úr tini og er hún eina sinnar
tegundar, sem fundizt hefur
hérlendis.
1^1 ^
Marfullkneskjan, krossinn og raftalan, sem lundust vift rannsókn-
ina I Alítaveri. Llkneskjan er hin eina sinnar tegundar, sem fundizt
hefur hér á landi. Marka má stærð gripanna af hvarftanum neðst á
myndinni, en hver reitur á honum er einn sentimetri.
önnur eirskálin, sem fannst I kirkjunni. Þvermál skálarinnar er um
25 sm. Tfmamyndir Gunnar
Snap kemur með mlnkinn I kjaftinum að hólmanum, þar sem tlkin
Bella biftur I ofvæni.
Minkahundar hata minkinn af öllu hjarta og éta hræin ósjaldan meft
húft og hári. Áftur en tókst að ná hræinu af þeim voru þeir búnir aft sloka
heiminginn I sig. Timamyndir Gunnar