Tíminn - 30.11.1980, Page 17

16 •
I > « « t i t r « t
Sunnudagur 30. növémber 1980.
Hinn hreini
tónn er fundinn
Ég kom klukkan hálf tiu að
morgni á skrifstofu Garðars
Cortes f söngskólanum. Garöar er
mjög upptekinn maður, en hafði
þrátt fyrir það fallist á að tala við
mig um hagi sina og söngfóiks á
isiandi. Söngskólinn er i gömlu,
virðulegu húsi við Hverfisgötuna,
sem hæfir vel sllkri stofnun. Fáir
voru f húsinu þennan morgun, þó
heyröist sungið hér og þar upp og
niður tónstigann, og við fengum
gott næði þarna á skrifstofunni.
Ég spuröi Garðar fyrst hvar
hann hefði fengið söng-
bakteriuna:
— Ja, ætli hún hafi ekki alltaf
blundað I mér...
— Hvaövaktihana?
— Ég var i menntaskóla úti i
Englandi i eitt ár til þess aö læra
ensku. bar var tónmenntadeik},
og ég söng i kór skólans, hafði
reyndar áður sungið i kór hér
heima. Slðan fékk ég einkatima I
söng hjá kennara við skólann, ætli
bakterian hafi ekki fariö aö vakna
þá. Svo kom ég heim, og það liðu
tvö ár þar til ég ákvað endanlega
aö leggja þetta fyrir mig. ;Ég fór
til Englands aftur 1963. Þar var
ég I námi I nokkur ár og lauk próf-
um vorið 1969.
— Komstu svo heim að kenna?
— Nei, ég byrjaði á aö auglýsa
eftir nemendum úti I Englandi og
kenndi þar um tima. Ég kom
siöan heim, og réði mig skóla-
stjóra til Seyöisfjarðar við
tónlistarskólann þar. Eftir þaö
hóf ég störf við Réttarholtsskóla.
Þar sameinaöi ég enskukennsl-
una og tónlistarkennsluna. Ég lét
krakkana syngja ýmsa létta
enska söngtexta, sem höfðu veriö
skrifaöir fyrir skólafólk.
Nemendurnir glósuðu textana og
lærðu framburð, og lukum við
þessu meöþvi aö flytja tvær óper-
ur. önnur þeirra var sagan um
Jónas i hvalnum. A fyrstu lista-
hátiðinni stóð ég fyrir þvi að
setja upp örkina hans Nóa eftir
Benjamin Britten. I þvi tóku þátt
um tvö hundruö manns,
einsöngvarar, hljómsveit og
nemendur úr skólanum, sem léku
dýrin. Sú ópera var flutt átta
sinnum í Bústaðakirkju.
Söngfólk og hljómlistar-
fólk
— Hvenær fór Söngskólinn af
stað?
— Það var ekki fyrr en 1973, að
söngskólinn var stofnaöur.
Ástæöan fyrir stofnun skólans var
sú, að aöstaöa söngvara til
menntunar var ekki sú sama og
annars tónlistarfólks. Ég hef allt-
af verið mjög á móti þeirri skil-
greiningu aö tala um söngvara
annars vegar og hljómlistarmenn
hins vegar, eins og þetta sé tvennt
ólikt. Nú er þetta ekki hægt
lengur, þvi nú fá söngvarar
nákvæmlega sama undirbúning
og annað tónlistarfólk hér i söng-
skólanum, þannig aö viö tölum
aöeins um tónlistarfólk. Við vor-
um i leiguhúsnæði á Laufásvegin-
um I fyrstu, höfðum þar forleigu-
rétt til fimm ára. Eigendurnir
neyddust til að selja húsiö og við
stóðum á götunni. Við höfðum
haft augastað á þessu húsi hér,
Hverfisgötu 45, það haföi staöið
autt í eitt ár. Við sáum siðan aug-
lýsingu i blaðium aöhúsiðværi til
sölu, og höföum samband við
norska sendiherrann, seni hafði
meö máliö að gera. Hún vildi
selja okkur en ekki leigja. Það
voru settar upp 40 milljónir fyrir
húsið, sem var svimandi upphæð
fyrir okkur, en viö ákváðum að
slá til, finna 40 milljónir einhvers
staðarog kaupa húsið. En þá kom
babb I bátinn, 40 milljónimar áttu
að koma á borðiö, svona, segir
Garöar og slær i borðiö.
Nú, við ákváðum að halda
áfram, og þaö var barist mikiö
allan þann vetur. Við þurftum
ekki nema tvær milljónir til að fá
lyklavöldin og höfðum siöan 3
mánuði til að finna 18 milljónir i
viðbót. Þegar það var búiö,
höfðum við 12 mánuði til að finna
afganginn, 20 milljónir.
— Hvernig fóruö þið að þessu?
— Þaðer baraeitt orö yfir það:
Samstaöa. Það lögðust allir á eitt,
kennarar og nemendur. Þeir fóru
um allt, sungu á skemmtunum út
um borg og bý og lögðu peningana
i sjóðinn. Það voru haldnir flóa-
markaöir, kökubasarar og kaffi-
Kór Söngskólans I Reykjavik, ásamt Garðari Cortes og ólöiu'Harðardóttúr á miðnæturtónleikum i
Háskólablói.
kvöld. Ogsvokom stærsta hjálpin
okkar, miðnæturskemmtanir i
Háskólabiói, sem hétu I fyrra
„Hvað er svo glatt”, „Góðra vina
fundur I ár, og ætli þær heiti ekki
„Gleðin skín” á næsta ári.
36.000 broddborgarar?
— Hvenær komist þið I Gamla
bió?
— Við hér i söngskólanum ætl-
um okkurekki að komast þangað.
— En er ekki söngskdlafólkið
það fólk, sem ber uppi íslensku
óperuna?
— Það fólk, sem starfar hér I
söngskólanum, er mjög duglegur
ogframsýnn hópur, og er hluti af
sty rktarfélögum Islensku
óperunnar. Ég er styrktarfélagi,
og flestir kennarar og nemendur,
ogsvo er auövitað hópur fólks úti
i bæ, sem eru styrktarfélagar
óperunnar. En þetta með Gamla
bió er nú bara draumórar. Viö
ætlum okkur aö komast i eitthvert
hús, þvl að skilyröið fyrir þvi, aö
lslenska óperan geti starfaö, er
að hún fái eigið húsnæði, á sama
hátt og söngskólinn þurfti sitt
húsnæöi.
— Þú heldur að lslenska óper-
an geti starfaö, þ.e. aö hún fái
næga aðsókn?
— Ég efast ekki um það.
— Þú heldur ekki, að þetta
veröi aðeins skemmtun fyrir
broddborgara og hástéttir þessa
lands?
— Ef þú kallar 36.000^10.000
Islendinga, sem sækja óperu
Þjóðleikhússins broddborgara,
þá er það þitt mál, en ég held, að
aðsóknin að ýmsum óperum, sem
sýndar hafa verið, sýni fram á, að
Garðar Cortes
þetta er mögulegt. T.d. fylltum
við Háskólabió fimm sinnum með
óperunni Pagliacci, sem Islenska
óperan flutti i fyrra.Carmen var
flutt i Þjóöleikhúsinu 50 sinnum
o.s.frv. Við ætlum ekki heldur
eingöngu að flytja óperur, heldur
einnig óperettur og söngleiki.
— Þú heldur þá, að það sé
stærrihópur hér, sem hefurhug á
óperum en erlendis?
— Já, ég held það, miðaö viö
höfðatölu eru mun fleiri sem hafa
áhuga á óperu, þvi að áhugi á
söng og tónlist er mjög mikill á
tslandi. Ætlunin er ekki að flytja
bara eina eða tvær óperur á ári.
Við ætlum að koma á fót stofnun,
sem hefur fast starfslið, söngv-
ara, hljóðfæraleikara, sauma-
konur, ljósameistara o.s.frv.,
svipað og I leikhúsi, og halda
gangandi óperettum og óperusýn-
ingum allt árið.
— Sumir segja, aö þú sért
kraftaverkamaður I Islenskri
sönglist.
— Hvaöa vitleysa. Nei, nei.
Það eru svo margir, karlar og
konur, sem hafa gert miklu meiri
og stærri hluti en nokkurn timann
viöhér í söngskólanum. Samtiðin
gleymir oft fortiðinni, og það er
sorglegt, viðmegum ekki gleyma
þvisem á undan er gengið. Þessir
menn, sem störfuöu með tvær
hendur tómar.höföu enga mennt-
aða aðstoðarmenn i kring um sig
og geröu allt af hugsjón, þaö eru
mennirnir, sem voru krafta-
verkamenn. Við byggjum aðeins
á þeirra starfi, þetta eru engin
kraftaverk, viö vinnum aöeins úr
þvi, sem búiö er að sá.
„Ég er enginn kraftaverka-
maöur'
4. ’Á..
Sunnudagur 30. nóvember 1980.
Talað við Garðar Cortes,
skólastjóra söngskólans,
um drauma og veruleika
í íslensskum söngmálum
Garðar afhendir norska sendiherranum Anne Marie Lorentsen 20
milljón króna tékka, en með því var Söngskólinn endanlega eigandi
hússins að Hverfisgötu 45.
Sinfóníuhljómsveitin
í Reykjavik
— Sinfóniuhljóms veitin i
Reykjavlk, af hverju var hún
stofnuð?
— Mig dreymdi alltaf um
þrihyrninginn — sinfóniuhljóm-
sveit, söngskóla og óperu. Mér
fannst, að þegar þetta þrennt
væri komið þá mundi það styrkja
hvað annað og tryggja
framtiðina.
— Þú vilt ekki nota Sinfóniu-
hljómsveit Islands?
— Jú, jú, ég hef ekkert á móti
þvi. En kaupa hana i hvert skipti,
sem við fiytjum óperur eöa mess-
ur, er dýrt, þvi þetta er allt at
vinnufólk. Árið 1975 leyfði ég mér
aö láta annan gamlan draum ræt-
ast: Að flytja söngdrápu um Elia
spámann, sem ég hafði heyrtúti i
Englandi og langaði til að flytja
hér.Söngskólinnvarþá orðinn til,
kór söngskólans lika, en þá vant-
aði mig 50 manna sinfóniuhljóm-
sveit. Þaö var of stór biti að
kaupa þá alla til að spila, þvi það
þurfti töluverðar æfingar. Svo að
ég auðglýsti i blööunum eftir
fólki, sem vildi spila i nýstofnaðri
sinfónluhljómsveit i Reykjavik.
Meira að segja held ég, að ég hafi
veriö búinn að tilkynna verkefni
og dagsetningar i auglýsingunni,
áður en nokkur hafði skráð sig i
hljómsveitina! Við fengum ágæta
hljómsveit, en hver einasti maður
var leikmaður, sem sýn(U, að
hægt er aö fylla heila sinfóniu-
hljómsveit með sliku fólki. Hér
var þá staddur erlendur próf-
dómari á vegum söngskólans,
Michael Head, sem varð mjög
hrifinn af þvi, hve vel þessi
áhugamannahljómsveit leysti
verkefniðaf hendi. Hann skrifaði
mér bréf nokkru seinna og sagöist
hafa beðið frægan hljómsveitar-
stjóra, Sir Adrian Bolt, aö koma
mér i samband við hljómsveitar-
stjóra, sem gæti kennt mér meira
um að stjórna hljómsveit. Þetta
var nú svolitiö tvieggjaö, ég tók
þetta sem hól, en það er hægt að
taka þetta þannig, að ég hafi ekki
kunnað neitt, segir Garðar og
hlær.
En ég tók þetta sem hól um
fyrirtækið allt. En sem sagt:
Þarna var þetta komið, hljóm-
sveit, kór, einsöngvarar,
forsenda fyrir óperu. Þessir aðil-
ar og nokkrir aörir fluttu siðan
óperuna Pagliacci.
— Og svo kom gjöfin mikla.
— Já, hún gerir þaö mögulegt,
sem ég hef alltaf talið forsendu'
fyrir starfrækslu óperunnar. Að
eignast eigið húsnæði. Aö hjónin
Sigurliði og Helga skuii hafa gefið
auðæfi sin til menningarmála,
verður skráö i' Islandsannála og
bömin okkar læra um þetta.
Þetta er og verður mikil lyfti-
stöng fyrir þá, sem njóta gjafar-
innar.
Meiri tónlist i
grunnskólana
— Hvaö viltu segja um
tónlistaruppeldi Islendinga?
— Þaðerviða góð kennsla, eins
og t.d. hjá Jóni Stefánssyni i
Arbæjarskóla, þar sem allir
nemendur læra viss grunnatriöi I
tónfræði, t.d. að lesa nótur og
fleira.Enþettaer ekkiallsstaðar
svona, og það vantar viöa
tónmenntakennara. Viö finnum
til þess hér i söngskólanum, að
fólk vantar stundum tónmennta-
undirstöðuna, þegar það kemur.
Ég hef að vlsu ekki nógu góða
innsýni málið, enég get sagt þaö,
að tónlistarkennslan mætti vera
meiri I grunnskólunum.
— Helduröu, að popptónlist
hafi eitthvaö gildi?
— Já, hún hefur eflaust sitt
gildi. Annars skiptist popptónlist i
mörg svið, og ég er ekki nógu
kunnugur á þessum sviöum. Hins
vegar finnst mér gaman að göml-
um dægurlögum, sem segja má,
að séu oröin klassisk, hafa lifað
lengi. En ég er nú svolitið gamal-
dags. —
— Eitthvað að lokum?
— Mér er efst i huga, aö
draumurinn um Islensku óperuna
veröi að veruleika, þannig aö
Islenskir söngvarar geti setst viö
sama borð og aðrir listamenn,
fengið trygga starfsaðstöðu og
þurfi ekki aö vera á snöpum úti
um allan bæ, sér og sinum til lifs-
viðurværis.
— Þaö virðist ekki vera svo
óliklegt, aö sá draumur rætist.
Þaö er enginn vafi á þvi, aö
Garöar og hans fólk hefur lyft
grettistaki I islenskri sönglist.
Hinn hreini tónn viröist vera
fundinn.
Lesmál: Árni D. Júlíusson
Myndir: Guðjón Einarsson
a pt*-t**t*'
w, i. <v
VARA-
HLUTIR
Höfum
mikið úrval
varahluta
Bronco V8 72
Saab 99 ’74
Austin Allegro ’76
Mazda 616 ’74
Toyota Corolla ’72
Mazda 323
Datsun 1200 ’72
Benz diesel ’69
Benz 250 ’70
Skodi Amigo ’79
WV 1300 ’71
Volga ’74
Cortina ’75
Ford Capri ’70
Sunbeam 1600 ’74
Mini ’75
Volvo 144 ’69
Chevrolet Vega ’73
Benz 220 D. ’69
o. fl. o. fl.
Kaupum
nýlega
bíla til
niðurrifs
Sendum
um land
allt
Opið virka daga
9—19 • Laugar-
daga 10—16
HEDD HF.
Skemmuvegi 20
Kópavogi
Sími (91) 7-75-51
(91) 7-80-30
Reynið viðskiptin
Bílapartasalan Höfðatúni 10,
simi 11397. Höfum notaða
varahluti f flestar geröir
bila, t.d. vökvastýri, vatns-
kassa, fjaðrir, rafgeyma,
vélar, felgur o.fl. i
Ch. Chevette ’68
Dodge Coronette ’68
Volga ’73
Austin Mini ’75
Morris Marina ’74
Sunbeam ’72
Peugeot 504, 404, 204, ’70, ’74
Volvo Amazon ’66
Willys jeppi ’55
Cortina ’68, ’74
Toyota Mark II ’72
Toyota Corona ’68
VW 1300 ’71
Fiat 127 ’73
Dodge Dart ’72
Austin Gipsy '66
Citroen Pallaz ’73
Citroen Ami ’72
Hilman Hunter ’71
Trabant ’70
Hornet ’71
Vauxhall Viva ’72
Höfum mikið úrval af kerru-
efnum. BHapartasalan,
Höfðatúni 10. Simar 11397 og
26763. Opiö kl. 9-7, laugar-
daga kl. 10-3. Höfum opið I
hádeginu.
Bilapartasalan, Höfðatúni
10.
ÓVENJU
HAGSTÆTT
VERÐ
LIPRIR OG TRAUSTIR
RAFMAGNS- OG
DISELLYFTARAR
W.W. 1206 rafmagnslyftari
lyftir 1250 kg. Innbyggt hleðslutæki
Verð m/sölusk. kr. 5.900.000.-
Nýkr. 59.000.-
G.P.W.-2005 díesellyftari
Verð m/sölusk. kr. 8.750.000.-
Nýkr. 87.500.-
G.P.S. 2001 díesellyftari
Lyftir 2500 kg.
Verð m/sölusk. kr. 10.600.000.-
Nýkr. 106.000.-
ATHUGIÐ!
Tökum notaða lyftarara
sem greiðslu v/ kaup á nýjum
Hafið samband
við sölumenn okkar
VCIACCCG
Sundaborg 10 — Símar 8-66-55 8 8-66-80