Tíminn - 21.06.1990, Blaðsíða 4

Tíminn - 21.06.1990, Blaðsíða 4
4 Tíminn Fimmtudagur- 21. júní.1990 FRETTAYFIRLIT BONN - Haft var eftir Hel- mút Kohl kanslara V-Þýska- lands að hann vænti þess að Austur- og Vestur-Þýska- land sameinist 9. desember næstkomandi. Hann hafði áður sagt leiðtogum ríkis- stjórnarflokkanna að þetta væri líklegasta dagsetning kosninga í öllu Þýskalandi sem Ijúka munu 40 ára klofningi landsins. BÚKAREST - Forsetinn Jón lliescu hét því að leiða Rúmeníu áfram á braut til lýðræðis og sagðist vilja vinna bug á því sem hann kallaði siðferðilegri hnignun lándsins. Engir fulltrúar Bandaríkjastjórnar voru við- staddir embættistöku lliesc- us en hún vill mótmæla þvi að ríkistjórn hans sendi námuverkamenn til að berja á andstæðingum ríkistjórn- arinnar. NEW YORK - Nelson Mandela kom til New York- borgar og fékk ofsafengnar móttökur. Hann lýsti því að hann „sæi Ijós við enda ganganna" og boðaði enda- lok stjórnar hvítra manna í S-Afrfku og aðskilnaðar- stefnunnar. JERÚSALEM - Samtök gyðinga í heiminum, en stuðningur beirra er mikil- vægur fyrir ísrael, hættu við að samþykkja ályktun gegn búsetu sovéskra gyðinga á herteknu landi araba eftir harðar umræður. Forsæti- ráðherra (sraels, Yizhak Shamir, sagði Heimssam- tökum Zíonista að hótun um stríð vegna sovéskra gyð- inga væri bragð araba sem vildu hefta flutning gyðinga til ísraels. HUNTSVILLE, Alabama - Talsmaður Hvíta hússins sagði að forseti Bandaríkj- anna, Georg Bush, gæfi út yfirlýsingu seinna um daginn (miðvikudag) sem fjallaði um frelsisamtök Palestínu- manna, PLO. Búist var við því að Bush myndi slíta við- ræðum við PLO sem staðið hafa í 18 mánuði. LA BAULE, Frakkland - Forseti Frakklands skoraði á leiðtoga Vesturlanda að fara að dæmi Frakka og minnka skuldabyrði Afríkuríkja. Hann sagði meiri þörf á þvl en kennslustundum í lýð- ræði. UTLOND Gorbatsjov: Hætti sem leiðtogi kommúnistaflokksins Leiötogi Sovétríkjanna, Míkael Gorbatsjov, sagði á miðvikudag að hann yrði ef til vill ekki leiðtogi kommúnistaflokks Sovétrikjanna eftir nokkra daga. Hann hefur orð- ið að sæta harðri gagnrýni á þingi rússneskra kommúnista sem hafa ákveðið að stofna eigin kommún- istaflokk. Það var ekki Ijóst hvort Gorbatsjov var að hóta þvf að segja af sér eða hvort hann bygg- ist við að verða settur af á þingi sovéskra kommúnista í næsta mánuði. Gorbatsjov er forseti Sovétríkjanna auk þess að vera leiðtogi sovéskra kommúnista. Hann hefur reynt að halda flokknum saman en honum hef- ur gengið æ verr að feta meðalveg milli róttækra umbótamanna og þeirra sem vilja hægfara breytingar. I nýstofhuðum flokki rússneskra kommúnista eru harðlínumenn ráð- andi og þeir hafa gagnrýnt Gorbat- sjov harðlega. Meðal annars gaf Jeg- or Lígatsjov í skyn í gær að hann ætti að segja af sér formennsku í komm- únistaflokknum og sakaði hann um að taka ákvarðanir um mikilvæg mál- efhi án samráðs við flokksfélaga sína. I fréttaskýringum Reuters frá Míkael Gorbatsjov. í vanþakklátu starfi. Bandaríkjunum segir að nú sé í æ rik- ari mæli litið á Gorbatsjov sem hug- rakkan leiðtoga sem opnaði dyrnar fyrir öflugum umbótaöflum sem hann á endanum gæti ekki ráðið við. „Verður Gorbatsjov sá maður í sög- unni sem opnaði flóðgáttina en varð fyrir flóðinu?" spyr Dimitri Simes, sérfræðingur í málefnum Sovétríkj- anna. Það gæti komið í ljós á ráð- stefhu sovéskra kommúnista 2. júlí. Á þeirri ráðstefhu mun Gorbatsjov ef til vill segja af sér stöðu sinni sem leið- togi kommúnistaflokksins en hann gæti reynt að efla stöðu sína sem for- seti Sovétrikjanna um leið og hann hættir að stjórna flokki sem verður æ óvinsælli. Embættismenn í Banda- rikjunum hafa velt þvi fyrir sér hvort Gorbatsjov stefhi að því að firra sjálf- an sig ábyrgð á efnahagsmálum landsins með því að koma á forseta- embætti að franskri fyrirmynd þar sem forsetinn einbeitir sér að utanrík- is- og öryggismálum en lætur ríkis- stjórnina sinna vanþökkuðum efha- hagsmálum. Ónefndur embættismað- ur bandarisku ríkisstjórnarinnar sagði: „Fyrir Gorbatsjov er tvennt sem skiptir máli, að bjarga Sovétrikj- unum og að bjarga sjálfum sér. Hvort tveggja er mikilvægara en að bjarga kommúnistaflokkinum". Simes segir áð á ráðstefnu sovéska kommúnistaflokksins gæti Gorbat- sjov orðið að taka ákvörðun um hvort hann gengur heilshugar til liðs við umbótamenn eða að flokkurinn klofiii að öðrum kosti. Gorbatsjov hefur fremur verið eins og drekabani en húsasmiður. „Við dáumst að drekabönum en aðeins í fjarlægð. Þeir sem verða að vera með þeim á vigvellinum eru ekki eins hriíhir". sagði Simes. „Leiðtogar eru á endan- um dæmdir fyrir það sem þeim tekst að byggja upp en ekki fyrir það sem þeim tekst að eyðileggja", bætti hann við. Frönsk stafsetninq: Broddum fækkar og bandstrikum Forsætisráðherra Frakklands, Mich- el Rocard, hefur samþykkt tillögur nefndar um franskt tungumál sem gera eiga rétta stafsetningu auðveld- ari. í tillögunum „Conseil Superieur de la Langue Francaise" er Iagt til að hætt verði að nota bandsrrik í orðum eins og „picque- nique" sem verði skrifað „picquenique" en í ensku er þetta orð skrifað „picnic". I tillögun- um er líka gert ráð fyrir að broddum yfir stöfum verði fækkað en Frakkar hafa brodda yfir stöfum sem halla ýmist áfram eða afturábak auk tví- brodda. Þessar breytingar snerta um 1200 orð í frönsku og verða teknar upp í skólum á næsta ári. Frakkar halda mjög fram tungumáli sínu í samskiptum við aðrar þjóðir. I síðustu viku mótmælti Mitterand for- seti því við forseta Evrópubandalags- ins að enska væri nær eingöngu notuð í sumum stofnunum bandalagsins í Brussel. Hann sagði að Frakkar væru ákveðnir í að berjast gegn aukinni notkun ensku. Usbekistan lýsir yf ir f ullveldi í frétt Tass fréttastofunnar í gær sagði að þing Mið-Asíulýðveldisins Úsbekistans hefði lýst yfir fullveldi. Þetta dregur enn úr völdum Gorbat- sjovs. I ályktun, sem samþykkt var á fyrstu samkomu nýkjörins þings, var sagt að lög lýðveldisins giltu ofar sovéskum lögum og að öll innanrík- is- og utanríkismál heyrðu nú undir stjórn lýðveldisins. Orðalag yfirlýs- ingarinnar er líkt og í yfirlýsingu rússneska þingsins um fullveldi 8. júní. Þjóðernisátök hafa átt sér stað í Úsbekistan að undanförnu. Eystra- saltslöndin, Rússland og Usbekistan hafa nú öll lýst því að lög þeirra séu æðri lögum Sovétríkjanna og að þau séu fullvalda en aðeins Lithaugaland hefur lýst því yfir að það telji sig ekki vera lengur hluta af Sovétrikjunum og sé sjálfstætt ríki. Vestur-Þjóðverjar: Viðurkenna landamæri Á þriðjudag ákváðu ríkisstjórnar- flokkar vestur-þýsku ríkisstjórnar- innar að viðurkenna vestur-landa- mæri Póllands en Pólverjar fengu mikil landsvæði frá Þjóðverjum í lok seinni heimsstyrjaldar. Aðeins sjö meðlimir ríkisstjórnarinnar greiddu atkvæði gegn ályktun um þetta sem nú er talið öruggt að verði samþykkt á þingum beggja þýsku ríkjanna. „Við verðum nú að greiða fyrir sam- einingunni með þessum hætti, eða eiga á hættu alþjóðlega einangrun", sagði Theo Waigel, fjármálaráðherra V-Þýskalands, sem áður hafði líkt og Kohl kanslari neitað að ábyrgjast landamærin og sagt að sameinað Þýskaland gæti eitt viðurkennt þau. Nú er nog framboð af vörum f Póllandí en færri hafa efhi á að kaupa þær. Pólland: Yerðlagið hækkar meir en kaupið Rauntekjur í PóUandi mlnnk- uðu enn í maí og stærstu verka- lýðssamtök landsins sögðu í gær að miklar verðhækkanir í næsta mánuði myndu gera venjulegu tolki enn erfiðara að framfleyta sér. 'l'ölur hágfræðistofnunar- innar GUS sýna að rauntekjur minnkuðu um meira en 6 af hundraði í maf og hafa minnkað um 35.1% frá áramótum eftir að ríkisstjórnln hóf strangar að- haldsaðgerðir sem rétta eiga af efnahag landsins. Tölurnar sýndu líka að nokkrum árangri hefur verið náð í baráttunni við verðbólgu en hún var „aðeins" 1176% niilli ára í maí og hafði lækkað um 90% frá því í febrúar þegar hún náði hámarki og var 1266%. í apríl hækkaði verðlag aðeins um 5% en um 8.1% í, mánuðinum áundan. Að sögn verkalýðshreyfingar- innar OPZZ hefur rikisstjórnin sagt verkalýðsleiðtogum að 1. júlí hygðist hún tvöfalda verð á jarðgasi, heitu vatni og mið- stöðvarhitun. Verð á rafmagni á að hækka um 80%, póstburðar- gjald um 60% og sjónvarps- áskrift um 50%. I tilkynningu OPZZ segir að verðhækkanirn- ar munj bitna harðast á ellilíf- eyrisþegum og fjölskylduni verkamanna. Leiðtogi OPZZ, Alfred Miodowicz hefur boðið leiðtoga Samstöðu Lech Walesa og öðrum verkalýðsleiðtogum til fundar á fðstudag til að ræða þessar verðhækkanir. Blað Sam- stððu, Gazeta Wyborcza sagði að Samstöðu hefði lika verið íil- kynnt um verðhækkanlrnar og að hún værí að móta svar sitt við þeim.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.