Tíminn - 13.01.1996, Blaðsíða 9

Tíminn - 13.01.1996, Blaðsíða 9
Laugardagur 13. janúar 1996 eftir þessari leib, því í mörgum tilvikum á vandi þess ekkert skylt viö atvinnuleysi. í þetta fjölmennu samfélagi verður aldr- ei hjá því komist ab einhverjir verði á atvinnuleysisskrá, en þessi tala þarf engu að síður að lækka. Þegar við tölum um að lausn atvinnuvandans felist í at- vinnu öllum til handa, þá verður að sjálfsögðu að gera ráð fyrir fólki, sem ekki getur nýtt sér at- vinnustarfsemi nema að mjög takmörkuðu leyti. Spurningin er hvort það á að njóta atvinnu- leysisbóta eða einhvers annars lífeyris." Miðstöð skipaiðnað- ar á landinu á að vera á Akureyri — Getur Akureyrarboer haft frumkvœði í ab efla atvinnustarf- semi, eða á að láta atvinnulífinu það eftir? „Þótt atvinnulífið eigi þarna stærstan hlut að máli, þá geta sveitarfélögin haft ákveðið frum- kvæði í þessum efnum. Þetta frumkvæði á að mínu mati fyrst og fremst að felast í því að skapa góð almenn rekstrarskilyrði og auðvelda nýjum fyrirtækjum að hefja rekstur. Að þessu hefur ver- ið unnið hér á Akureyri að und- anförnu, og er sú vinna þegar farin að skila árangri." Jakob seg- ir að upphaf þess megi rekja til endurreisnar Skinnaiðnaðarins, Foldu og fleiri fyrirtækja. Þá hafi umræðan um sölu á hlut Akur- eyrarbæjar í Útgerðarfélagi Akur- eyringa hf. í byrjun þessa árs skilað umtalsverðum árangri. „Með komu Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna til Akureyrar var sýnt fram á að unnt er að flytja atvinnustarfsemi frá höf- uðborgarsvæðinu út á land. Þótt sjálf skrifstofan skapi aðeins tak- markaðan fjölda starfa, þá fylgir fleira þeirri starfsemi. Má þar nefna framleiðslu á umbúðum og aukin umsvif í flutningastarf- semi, sem meðal annars fela í sér beinar siglingar héðan frá Akur- eyri til útlanda og auka mögu- leika á útflutningi. Um svipað leyti og gengið var frá samning- um um flutning á hluta höfuð- stöðva Sölumiðstöðvarinnar hingað norður þá komu nýir eignaraðilar að Slippstöðinni Odda hf. Sú eignaraðild og til- koma flotkvíarinnar til Akureyr- ar hafa eflt skipaiðnaðinn að nýju. Ég tel engin tvímæli vera um að miðstöð skipaiðnaðar hér á landi eigi að vera á Akureyri. Til þess eru allar aðstæður og öll nauðsynleg mannvirki, auk tæknilegrar og verklegrar þekk- ingar." Kalla þarf eftir nýju fjármagni inn í at- vinnufyrirtæki — Nœgir sú endurreisn, sem nú á sér stað, til þess að skapa mót- vœgi gegn þeim framkvœmdum, sem nú eru fyrirhugaðar á suðvest- urhominu? „Nei engan veginn, og því sagði ég að þetta væri aðeins upphafið að eflingu atvinnulífs- ins. Við verðum að halda áfram á sömu braut og hluti af því er að losa um eignaraðild Akureyr- arbæjar að ýmsum atvinnufyrir- tækjum." Jakob segir að með því megi slá tvær fíugur í einu höggi. Með því fáist nýtt fjár- magn inn í atvinnureksturinn og einnig losni um fjármuni sem bærinn hafi til ráðstöfunar. „Um leið og bærinn selur eignarhluta sína í fyrirtækjum er verið að kalla eftir nýjum fjármunum í rekstur þeirra. Um leið losnar um ráðstöfunarfé á vegum Akur- eyrarbæjar, sem að hluta er hægt jakob Bjórnsson, bœjarstjóri á Akureyri. að nýta til greiðslu á skuldum framkvæmdasjóðs bæjarins og draga þannig verulega úr þeim fjármunum sem verja þarf til greiðslu á vöxtum. Þannig skap- ast fjármunir, sem unnt er að leggja af mörkum til þess að koma nýjum atvinnufyrirtækj- um til aðstoðar við að komast á legg. Ég tel að atvinnuþátttaka sveitarfélaga eigi fyrst og fremst að miðast við slíkar byrjunarað- gerðir, en þegar þau eru komin vel á fót og geta spjarað sig af eigin rammleik þá á að kalla eftir nýjum fjármunum með því að bjóða hlutabréf sveitarfélaganna til sölu. Þannig höfum við verið að vinna að undanförnu og má nefna sölu á hlutabréfum í Skinnaiðnaði hf. og Krossanesi hf. sem dæmi þar um." Frekari eignasala á dagskrá — Má búast við sölu á hlut bœj- arins í Útgerðarfélagi Akureyringa hf. á nœstunni? „Það er stefna meirihluta nú- verandi bæjarstjórnar að vinna áfram á sömu braut og þar eru hlutabréf bæjarins í Útgerðarfé- laginu ekki undanskilin, þótt á þessari stundu hafi ekki verið tekin nein ákvörðun á hvaða tímapunkti þau yrðu boðin til sölu, hvað stór hluti þeirra yrði seldur eða á hvað löngum tíma. Þetta verða menn að ræða og meta eftir aðstæðum. Hugsanleg eignasala er heldur ekki einvörð- ungu bundin við Útgerðarfélag- ið, heldur verður hugað að sölu fleiri eigna, því þetta er ákveðið undirstöðuatriði í baráttunni fyr- ir öflugu atvinnulífi og að halda einhverju jafnvægi gagnvart suð- vesturhorninu við þær aðstæður sem nú eru að skapast." Eyjafjörð má ekki af- skrifa — Er verið að setja allt traust á sjávarútveg og skipaiðnað og búið að afskrifa aðra atvinnumóguleika, þar á meðal stóriðju? „Nei, alls ekki. Þótt þær stór- iðjuframkvæmdir, sem um er rætt á þessu augnabliki, virðist miðast við Suðvesturland, þá þarf þaö alls ekki að þýða að Norðurland eða Eyjafjarðarsvæb- ið sé út úr myndinni. Þegar hafa farið fram undirbúningsrann- sóknir við Eyjafjörð líkt og á Keilisnesi, og koma kínversku sendinefndarinnar á dögunum sýnir að álver eða önnur stóriðja við Eyjafjörð hefur ekki verið af- skrifuð. Eyjafjörð má ekki af- skrifa og á það munum við leggja mikla áhersju í viðræðum við stjórnvöld. Ég vil líka benda á að stóriöjuframkvæmdir á Suð- vesturlandi geta leitt margt já- kvætt af sér fyrir landsbyggðina. Ljóst er að ef um meiri fram- kvæmdir verður að ræða en stækkun álversins í Straumsvík, þá kalla þær á nýjar virkjanir, og þótt framkvæmdaáætlun Lands- virkjunar geri ráð fyrir nokkrum virkjanakostum á sunnanverðu landinu í byrjun, þá má gera ráð fyrir að ráðast verði í virkjana- framkvæmdir á Austurlandi inn- an eínhvers tíma, verði þær stór- iðjuframkvæmdir að veruleika sem umræðan snýst nú um. Ef af þeim framkvæmdum verður, þá kalla þær á betri tengingu Norð- ur- og Austurlands og gætu orðið sá hvati sem þarf til þess að ljúka lagningu heilsársvegar á milli þessara landshluta. Öfltigri teng- ing þeirra er ein af forsendum þess að unnt sé að efla atvinnulíf og byggð í þessum landshlutum. En þótt þessir hlutir verbi að veruleika, þá má ekki vanmeta getu sjávarútvegsins. Hann hefur verið undirstaða atvinnulífsins í landinu og mun verða það áfram, þótt okkur takist að fá er- lenda aðila til þess að fjárfesta í stóriðjufyrirtækjum. Þau verða aðeins viðbót við það atvinnulíf sem fyrir er. í því sambandi vil ég benda á þá öflugu útvegsstarf- semi, sem stunduð er héðan frá Akureyri og fer vaxandi með hverjum degi, ef svo má að orði komast. Hér starfa tvö af öflug- ustu útgerðarfyrirtækjum lands- ins, Útgerðarfélag Akureyringa og Samherji, og bæði þessi fyrir- tæki hafa nú haslað sér völl á er- lendri grund. Það er svar sjávar- útvegsins við minnkandi mögu- leikum til þess að afla á heima- miðum. Vegna þess að við ís- lendingar byggjum sjávarútveg- inn á langri hefð og reynslu, þá eigum við möguleika til þess að vinna á alþjóðlegum grundvelli. Þannig getum við víkkað starfs- svið okkar út á sama hátt og við köllum eftir erlendum aðilum til samstarfs um nýtingu orkunnar, aðilum sem búa yfir fjármagni, þekkingu og reynslu í þeim efn- um. Af þessum ástæöum getum við, sem á landsbyggðinni bú- um, bundið traust við þennan höfuðatvinnuveg, og ég fæ ekki annað séð en að útvegsstarfsem- in geti orðið sterkt mótvægi stór- iðjuframkvæmda á Suðvestur- Iandi." Erum á leiö að því marki sem við sett- um okkur — Fyrir síðustu bœjarstjórnar- kosningar sögðu framsóknarmenn á Akureyri að atvinnuvandinn yrði ekki að fullu leystur fyrr en næg at- vinna vœrí fyrír alla. Á sama hátt stóð í kosningastefnuskrá Fram- sóknarflokksins fyrir síðustu al- þingiskosningar að skapa verði allt að 12 þúsund störf á þessu kjór- tímabili. Hefur eitthvað áunnist í þeim efnum? „Með umræðunum um að bjóða íslenskum sjávarafurðum að flytja starfsemi sína til Akur- eyrar fyrir ári, og einnig umræð- um um sölu hlutabréfa bæjarins í Útgerðarfélagi Akureyringa, fór af stað atburöarás sem batt enda á nokkurra ára stöðnun fram- kvæmda og atvinnulífs á Akur- eyri. Menn geta deilt um niður- stöður þeirra mála, en um hitt verður ekki deilt að tilkoma hluta af höfuðstöðvum Sölumið- stöðvar hraðfrystihúsanna og ýmsir atvinnumöguleikar tengd- ir því hafa breytt atvinnumálum verulega. Efling skipaiönaðarins er hluti af því dæmi, auk til- komu flotkvíarinnar sem Akur- eyrarbær hafði undirbúið að fá hingað. Þegar vöxtur er í at- vinnulífi, þá leiðir gjarnan eitt af öðru. Því er full ástæða til að ætla að sú uppbygging, sem nú er hafin, muni leiða til frekari at- vinnuskapandi framkvæmda í framtíðinni, auk margfeldis- áhrifa sem leiða til aukníngar í skólastarfi, heilsugæslu, verslun og annarri þjónustu, svo eitt- hvað sé nefnt. Það er rétt að við framsóknarmenn lýstum því yfir við okkar kosningaundirbúning að allir þyrftu að hafa atvinnu, og að þeim markmiðum verður stöðugt unnið, þótt taka verði hvert skref fyrir sig. Það er einnig rétt að fyrir síðustu alþingiskosn- ingar sögðu framsóknarmenn að skapa yrði allt að 12 þúsund störf til að útrýma atvinnuleys- inu og koma til móts við þær kynslóðir sem eru að vaxa upp. Með þeim framkvæmdum, sem nú er rætt um í landinu, er unn- ið að því marki. Ég gat ekki betur heyrt en að forsætisráðherra segbi í áramótaávarpi sínu að ársins 1995 yrði minnst sem árs- ins sem góðærið hafi gengið í garð. Ég geri ráð fyrir að hann hafi meðal annars átt við þær framkvæmdir, sem fyrirhugaðar eru og við höfum gert að umtals- efni. Þær eru brot á löngu tíma- bili stöðnunar í efnahags- og at- vinnumálum, og ef framhaldib verður eftir þeim vonum, sem gefnar hafa verið, þá erum vib á leib ab því marki sem við settum okkur í atvinnumálum." Vibtal: ÞI.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.