Tíminn - 13.01.1996, Blaðsíða 15

Tíminn - 13.01.1996, Blaðsíða 15
Laugardagur 13. janúar 1996 15 af sínu samferðafólki. Á barnsárum mínum var mikill samgangur viö Leifsstaðaheimilið, því að móöir mín, Guðrún, sótti mikiö á æskustöðvar sínar og var það jafnan tilhlökkun ef fara átti í Leifsstaði. Mér er minnisstætt er ég var einu sinni á Leifsstöðum hjá Munda í nokkra daga um sauð- burð. Þá fór ekki framhjá mér hvað skepnurnar og útiveran áttu hug hans allan, enda var oft fariö að líða á nóttina er við komum úr húsunum. En hann gaf sér tíma til að segja mér frá grenjaferöum upp í Hraun eða göngum á heið- ina. Ég dáöist að því hvaö hann mundi hlutina vel, en frásagnar- hæfileikar hans voru alveg ein- stakir. Hann sagði frá atvikum eins og þau heföu gerst í gær, en ekki fyrir mörgum árum. Og eina nóttina, er við vorum aö koma of- an úr Gerði og vorum komin nið- ur í miðja brekku, stoppaði Mundi allt í einu og sagði: „Hvað var þetta þarna? Þetta var þó ekki tófuskratti?" Ég stoppaði líka, en sá ekkert og þar sem við stóðum og horfðum var algjör þögn, að- eins niðurinn í ánni. Þannig er það núna í norðurendanum á Leifsstöðum, algjör þögn, aðeins niðurinn í ánni fyrir utan glugg- ann. Blessuð sé minning hans. Margs er að minnast, margt er hér aö þakka, Guði sé loffyrir liðna tíð. (V. Briem) Áslaug Guðmundsdóttir Guðmundur Sigurðsson á Leifs- stöðum lést á heimili sínu þann 4. janúar sl., tæplega 74 ára. Alltaf koma slíkar fregnir manni jafn mikið á óvart, en þaö er þó hugg- un harmi gegn aö hann skyldi fá að deyja eins og hann sjálfur vildi, í rúminu sínu. Það var í mars '92 sem ég hitti Guðmund eða Munda, eins og hann var jafnan kallaður, fyrst. Ég minnist þess æ síðan meö bros á vör, hvað ég kveið því ofboöslega. En sá ótti var að sjálfsögðu ástæöulaus. Mundi reyndist vera hinn skemmtilegasti maður, sem kunni hafsjó af glettnum sögum af mönnum og dýrum. Þegar ég svo síðar fór að dvelja þar dögum saman, fór ég að dást að því sem hann kunni, maður á hans aldri. Það vafðist ekki fyrir honum aö hnýta múla, spinna ull og prjóna sokka og vettlinga. Einnig átti hann það til að baka handa okkur pönnukökur, lummur eða jóla- köku, og sjálfur bjó hann til slát- ur, kæfu og fleira. Svo eldaði hann allt, bjó t.d. til „heimsins bestu kássu". Áhugi Munda á náttúru lands- ins var mikill. Hann fylgdist grannt með fé og hrossum í hag- anum og fátt vissi hann jafn skemmtilegt og að fara að veiöa frammi í Bugavatni. Fyrr á árum stundaöi hann mikið grenja- vinnslu og sagði mér oft sögur af þeim ferðum. Á veturna var þaö hins vegar spilamennskan sem átti hug hans allan. í Húnaveri spilaði hann bridds flest föstu- dagskvöld, og núna 30. desember sl. brá hann sér á félagsvist og vann þar til verölauna. Nákvæm- lega eins og hann sagðist ætla að gera, þegar ég spuröi hvort hann ætlaöi ekki að fara. Allir, sem til þekkja, vita að Mundi var mjög barngóöur. Fyrir það er ég þakklát hvað hann reyndist Arnheiði dóttur minni góður. Garðar Smári verður hins vegar ekki svo lánsamur að eiga minningar um afa sinn, þó sam- verustundirnar hafi veriö nokkrar nú um jól og áramót. En það munum við hin í fjölskyldunni eiga. Sumir margar, aðrir færri — en allir góðar. Blessuð sé minning hans. Fanney Vilborg Sólrún Jóhannsdóttir Vilborg var fœdd á Gíslabala í Ár- neshreppi í Strandasýslu, 18. nóvem- ber 1936. Hún lést á Borgarspítalan- um í Reykjavík 6. janúar síðastlið- inn. Hún var dóttir hjónanna Guð- mundu Kristveigar Guðjónsdóttur (f. 26.S. 1907, d. 5.3. 1988) og Jó- hanns Andréssonar (f. 18.8. 1905, d. 8.1. 1973), bónda á Gíslabala og síðar á Bassastöðum í Kaldrananes- hreppi í Strandasýslu. Jóhann og Guðmunda eignuðust 10 börn. Vil- borg er 4. í systkinaröðinni, en látin eru auk Vilborgar Ólafur Jóhannes og Bjarnveig. Á lífi eru Jóhanna Guð- björg, Sólmundur Aðalsteinn, Sigur- rós Aðalheiður, Guðrún Júlíana, Andrés Júlíus, Lilja Þóra og Fanney Hallfríður. Vilborg kvæntist 22. júní 1957 Guðfinni Áskeli Benediktssyni, f. 14.1. 1932. Þau eignuðust 8 börn. Þau eru: 1) Hreiðar, f. 11.11. 1957, fiskvinnslumaður á Akranesi, kvœnt- ur Láru Guðmundsdóttur; þau eiga 2 börn. 2) Jóhann, f. 23.2. 1959, bóndi, kvœntur Lísebet Guðmunds- dóttur; þau eiga 3 börn. 3) Guðríður, f. 25.6. 1960, gift Einari Val Guð- mundssyni; þau eiga 3 börn. 4) Páll, f. 18.6. 1962. 5) Benedikt, f. 9.4. 1965; hann á 3 börn. 6) Guðmunda, f. 26.7. 1968, gift Kristjáni Þórjóns- syni; þau eiga 3 börn. 7) Þröstur, f. 30.10. 1972. 8) Júlíana, f. 1.8. 1974; hún á 1 barn. Vilborg hóf búskap ásamt eigin- manni sínum á Neðri-Bassastöðum í Kaldrananeshreppi í Strandasýslu um 1957. Þau bjuggu nokkur ár á Akranesi í kringum 1970, en flitttu svo að Hnitbjörgum nœrri Hólmavík og hafa búið þar síðan. Meðfram bóndastarfmu síðustu árin leysti Vil- borg afá sjúkraskýlinu á Hólmavík. Guð gefur, guð tekur. Það á fyrir okkur öllum að liggja aö hverfa á vit forfeðra okkar, en oft þykir okkur sem það ferðalag hefjist of snemma. Fólk hefur þetta loka- ferðalag oft í blóma lífsins, fullt af lífsþrótti. Svo var meö Villu frænku, sem síðustu mánuði háði hetjulega baráttu við erfiðan sjúkdóm. Sú barátta var spegilmynd af lífs- hlaupi hennar. Kolniðaþoka í myrkri á Bassa- staðahálsi, farþegi í bíl 5 ára gam- all á leið að Bassastööum. Þetta eru mínar fyrstu minningar af Ströndunum, minningar sem greyptust í barnssálina. Viö vor- um að koma frá jarðarför Júlíönu, ömmu okkar Villu, sem jarðsett er í Árneskirkjugaröi. Ferðirnar á Strandirnar áttu eft- ir að verða fleiri og hver ferð hef- ur sína minningu. Villa á stóran skerf af þessum minningarbrot- um, svo tengd var hún því stór- kostlega umhverfi sem þessar stórbrotnu byggðir eru í huga kaupstaðarbúans. Ungur að árum átti ég þess kost að heimsækja Villu og Ása á Bassastaði með móður minni, en yngri bróðir minn dvaldi þar í góðu yfirlæti yfir sumartímann frá unga aldri. í minningunni var þaö visst ævintýri fyrir kaupstaðardrenginn að koma norður yfir sumartím- ann, það var alltaf nóg við að sýsla. Þar kynntist maður m.a. mótekju til eldiviöar og ferðalög- um með baggahesta. Álengdar horfði maður með að- dáun á þessa smávöxnu en fín- gerðu frænku sína, sem féll aldrei starf úr hendi. Frítími var ekki til í hennar orðasafni. Ef hún var ekki í inniverkum, þá var hún komin í útiverkin. Lífshlaup frænku minnar er lýs- andi fyrir þær kynslóðir sem ólust upp í stórum systkinahópi í litlu húsi. Rafmagn var munaöur sem t MINNING hún kynntist ekki fyrr en á síðari hluta ævi sinnar, og á fyrstu bú- skaparárunum var tækni í búskap- arháttum eitthvað framandi. Bamahópurinn var stór, en stóra hjartaö gat alltaf tekið viö fleir- um. Mér þótti vænt um að fyrir rúmum þremur árum, þegar við Rósa vorum á ferðalagi um Strandir meö móður minni og komum við á Hnitbjörgum, að Villa skyldi þiggja boð okkar um að fara í dagsferð norður Strandir á vit forfeðra og ættingja. Hún sagðist þó varla mega vera að því, því mörg verkefni biðu hennar. Þegar viö vorum komin af stað, sá ég vel hvaö við höfðum öll mikla ánægju af þessu ferðalagi. Rifjaðar voru upp gamlar sagnir, og þær sögðu eigin reynslusögur frá þessu að mörgu leyti harðbýla svæði. Ættingjar voru heimsóttir. í þessum fátæklegu línum hef ég rifjað upp minningarbrot frá kynnum mínum af stórbrotinni konu, sem kynntist aldrei þeim miklu lífsþægindum sem við nú- tímafólkið teljum forsendu þess að geta búið hér á þessu ágæta landi okkar. Ég vil þakka þær stundir sem ég fékk að dvelja, er ég meö mömmu kom í heimsóknir. Á komandi ár- um, þegar ég ásamt samferðafólki ferðast um Strandir, mun minn- ing þín lifa, því þú hefur verið hluti af Ströndum í huga mér og munt verða það áfram. Einn er sá aðili sem færir þakkir til þín, Villa mín, þakkir sem erf- itt er að koma í orð. Þakkir sem rista djúpt, eiga upphaf sitt í barnssálinni og hafa með aldrin- um orðið að virðingu fyrir kon- unni, sem tók á móti honum hvert sumar í sinn stóra barna- hóp. Júlli Maggi, eða bara Maggi eins og þú kallaðir hann alltaf, færir þessi fátæklegu þakkarorð til þín. í lífi sínu átti Villa tryggan lífs- förunaut. Ási minn, ég veit að missir þinn er mikill, en ég biö guð að veita þér styrk. Viö Rósa, Gústa og fjölskylda hennar vottum þér, Ási minn, systkinum, börnum og barna- börnum okkar dýpstu samúð um leiö og viö biðjum guð að veita ykkur þrek og styrk í sorg ykkar. Blessuð sé minning Vilborgar Sólrúnar Jóhannsdóttur. Andrés Ólafsson Já, Villa er flutt þangað sem næsta líf tekur við, og þar mæta henni systkini, foreldrar, frændur og vinir sem á undan eru farnir. í huga mínum sé ég hana brosandi og bjarta, lausa við þjáningar síð- ustu mánaöa, sem hún bar með einstakri þolinmæði og ró. Hún hét Vilborg Sólrún Jó- hannsdóttir, fædd á Gíslabala í Árneshreppi 18. nóvember 1936, sú fjórða í röðinni af 10 börnum foreldra sinna og það þriðja sem nú kveður þetta jarðlíf. Áður eru farin Ólafur Jóhannes (fæddur 23.1. 1931, d. 18.9. 1951) og Bjarnveig (fædd 18.2. 1942, d. 17.11. 1982). í gegnum árin hef ég alltaf haft kunningsskap við allt þetta frændfólk mitt alveg frá upphafi, þó mest væru tengsl mín við Villu. Hún varð sumarmamma yngsta sonar míns; hún var ekki búin að stofna eigið heimili þegar hún tók hann fyrst með sér í sveitina. Þá voru foreldrar hennar fluttir að Bassastöðum, hún var að koma úr vetrardvöl á Hvann- eyri og kom viö hjá mér á Akra- nesi áður en hún færi norður. Þá hitti hún svo á að allir voru að leita aö litla stráknum mínum, hann var týndur rétt einu sinni. Þá fannst henni tilvalið aö taka hann með sér norður og fékk leyfi hjá foreldrum sínum aö taka hann meö, ef hún vildi sjá um hann sjálf. Þau vissu svo sem að hann var mikið á ferðinni, því tveimur sumrum áöur var ég með alla strákana mína fyrir norðan hjá þeim á Gíslabala í eina þrjá mánuöí. Það var mikið af ungu fólki á Gíslabala, þá sjö börn innan við fermingu og átta þar fyrir ofan á ýmsum aldri og litla baðstofan bara þrjú stafgólf. En aldrei minntist neinn á þrengsli og hef- ur það sjálfsagt veriö heimilisand- inn og hjartahlýjan sem réð, ekki húsplássið, og gilti það jafnt á Bassastöðum sem á Gíslabala. Þennan heimilisanda hafa börn Jóa og Mundu tekið aö erfðum, og þegar Villa giftist og stofnaði sitt eigið heimili með Asa manni sínum á Neöri- Bassastöðum, hélt hún áfram að hafa litla strákinn minn á hverju sumri fram að fermingu. Það breytti engu þó hún eignaðist átta börn, hún hafði alltaf pláss fyrir þaö níunda. Svo þegar ég fór að fara í sumarfrí, var aldrei hugsað um annað en komast norður til Villu, og stund- um var ég meira að segja með alla fjölskylduna. Alltaf var jafn gott og skemmtilegt að koma til þeirra hjóna, að ég ekki tali nú um hvað það var indælt að koma á haustin og tína ber og fjallagrös. Seinna fluttu þau hjón frá Bassastöðum og hingað á Akra- nes, en aftur lá leið þeirra noröur og nú fluttu þau að Hnitbjörgum stutt frá Hólmavík og þar hafa þau búið síðan. Börnin öll upp- komin og barnabörnin orðin 15. Um tíma leysti Villa af á sjúkra- skýlinu á Hólmavík. Það starf held ég hafi hentað henni vel. Annars held ég aö það hafi veriö alveg sama hvað hún gerði, henni fórust öll störf vel úr hendi. Hún bakaði ákaflega góðar kökur og eldaði góöan mat, að ég nú ekki minnist á alla fallegu dúkana sem hún heklaði og gimbaði. Ein- hvern veginn fannst mér alltaf að henni hentaði betur einhver fín- leg vinna heldur en erfiöur bú- skapur, en búkona var hún í þess orðs fyllstu merkingu, jafnt úti sem inni. Hún var heilsugóð þar til fyrir tveimur árum að hún kenndi þeirrar veiki, sem nú hefur sigrast á líkamanum. Nú er hún farin frá okkur og við vitum að hún er laus við sjúkdóm og þjáningar og gengur nú glöð og heilbrigð á guðs vegum. Oft fannst mér furðulegt hvað þessi smávaxna, fíngerða kona gat komið miklu í verk á einum degi, en allt var miðað við að hlynna að heimilinu, manni og börnum. Aldrei var þó svo mikið að gera að ekki væri tími til að taka á móti gestum og hýsa flökkufólk eins og mig og mína fjölskyldu. Þetta er nú hálf ruglingslegur samtíningur frá liðinni tíð og ég er innilega þakklát fyrir dagana sem við vorum saman hérna í haust. í lokin innilegar samúðar- kveðjur til Ása og barna og alls frændfólksins og hjartans þakkir fyrir allar góðu og glöðu stundirn- ar sem við Júlli Maggi höfum átt með Villu og ykkur öllum. Guð og góðar vættir styðji ykk- ur. v Ágústa Síminn hjá mér hringir á laugar- daginn var, ég þýt í símann af gömlum vana. Þetta er örugglega einhver aö spyrja um nýfæddu sonardóttur mína, en það var nú ekki. Þaö dregur skyndilega dökkt ský fyrir sólu. „Jenna mín, hún Viíla frænka lést í morgun." Þetta var mamma. Mig setti hljóða skamma stund, en sagði svo: „Nú líður þessari elsku vel." Margar ferðir var ég búin að laumast úr vinnunni til að heim- sækja þig upp á spítala og alltaf varstu kát og fannst okkur margt ansi spaugilegt. Síðasta ferðin okkar saman upp á Skaga var í október og ekki var mikið að sjá á þér, er þangað kom, hvað þér leið illa. Þú hafðir ekki snert húsverk í nokkurn tíma og vildir því fara aö hjálpa mömmu að fægja silfur- bakka og annað dót er þú fannst hjá þeirri gömlu. Ekki má heldur gleyma er þú varðst 59 ára og mamma áttræö og þið slóguð saman og hélduð rokna fína fjölskylduveislu. Já, þú varst svo sannarlega blómadrottn- ing þá. Villa mín, manstu fyrir þremur árum er við vorum báðar á spít- ala, þú á Borgarspítala en ég á Akranesi, að okkur vantaði frí- helgi til að skella okkur á Árshátíð Árneshreppsbúa og þangað fórum við og vorum alsælar. Síöan átti að skera okkur á mánudag, þú fórst í stóran uppskurð en ég í lít- inn. Nú blasti gæfan við, það var búið að reka vágestinn út, aö sagt var. Svo leið ár og oft töluðumst viö saman í síma, þú bóndakona á Ströndum, en ég upp undir jökl- um í Borgarfirði, þannig að um- ræðuefni voru nóg. Þó aðallega væri talað um hænur, sauöburð og handavinnu, aldrei komst ég með tærnar þar sem þú haföir hælana. Já, Villa mín, mikið varstu búin að þjást, en reyndir að fela það. Þú barst þig eins og sannri hetju sæmir. Þú settist viö gluggann og beiðst, því í þrjú ár blundaði þessi vágestur í þér, en gaus svo upp margfaldur í haust þannig að ekki varð viö neitt ráöið. Ofbauð mér sú sálarró og kjarkur er þú hafðir. En nú ertu laus við allar þjáningar og komin til áður farinna foreldra þinna og systkina. Kæri Asi og börn, guð gefi ykk- ur styrk til að takast á við þessa miklu sorg. Guð fylgi ykkur. Hótel jörð Tilvera okkar er undarlegt ferðalag. Við enim gestir og hótel okkar erjörðin. Eitiir fara og aðrir koma í dag, því alltaf bastast nýir hópar í skórðin. Og til eru ýmsir, sem ferðalag þetta þrá, en þó eru margir, sem ferðalaginu kvíða. Og sumum liggur reiðinnar ósköp á, en aðrir setjast við hótelgluggann og bíða. (Tómas Guömundsson) Þín frænka og gamla pennavin- kona, Jenný Absendar greinar sem birtast eiga í blaöinu þurfa aö vera tölvusettar og vistaðar á disklinga sem texti, hvort sem er í DOS eöa Macintosh umhverfi. Vélritaöar eöa skrifaöar greinar geta þurft aö bíöa birtingar vegna anna viö innslátt. mmn

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.