Morgunblaðið - 11.11.2006, Page 46

46 LAUGARDAGUR 11. NÓVEMBER 2006 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
Í DAG er valdið hjá
fólkinu því nú fer fram
prófkjör Samfylking-
arinnar í Reykjavík. Við
höfum á að skipa öflugri
sveit frambjóðenda og
mikilvægt er að félagar
og stuðningsmenn
Samfylkingarinnar nýti
rétt sinn til að velja
sterkt lið fyrir alþing-
iskosningarnar í vor.
Á hjólum um
alla borg
Á undanförnum dögum hef ég ver-
ið með „skrifstofu“ á hjólum um alla
borg til að hitta kjósendur vegna
prófkjörsins. Þetta er góð leið til að
nálgast kjósendur. Ekkert er betra
fyrir stjórnmálamenn en tengsl við
fólkið í landinu og að heyra hvað það
hefur fram að færa. Það fer ekki á
milli mála að fjöldi þeirra sem ég hef
hitt vill breytingu á
landsstjórninni. Fólki
misbýður hvað ójöfn-
uður og misskipting
hefur farið vaxandi á
undanförnum árum.
Stuðningsmenn
geta líka kosið
Frá stofnun Samfylk-
ingarinnar hef ég notið
þess heiðurs og trausts
að vera kjörin til að
leiða lista hennar í
Reykjavík. Fyrir það er
ég mjög þakklát.
Á yfirstandandi kjörtímabili leiddi
ég listann í Reykjavíkurkjördæmi
suður, þar sem ég hlaut 2. sætið í
prófkjörinu 2003. Að þessu sinni býð
ég mig fram í 2.–3. sætið og leita því
eftir umboði til að vera áfram í for-
ystusveit flokksins – en brýnt er að
konum verði falin forysta á listum
Samfylkingarinnar, engu síður en
körlum.
Þátttaka þín skiptir máli
Með þátttöku þinni getur þú gert
prófkjörið í dag upphafið að sig-
urgöngu jafnaðarmanna í komandi al-
þingiskosningum. Ég vona að löng
barátta mín og margra ára reynsla á
löggjafarþinginu haldi áfram að nýt-
ast vel á Alþingi – og að með sam-
stilltu átaki takist okkur að færa gildi
jafnaðarstefnunnar til öndvegis í ís-
lensku þjóðfélagi.
Valdið hjá fólkinu
Jóhanna Sigurðardóttir hvetur
fólk til að taka þátt í prófkjöri
Samfylkingarinnar í Reykjavík
»Ég leita eftir um-boði til að vera
áfram í forystusveit
flokksins.
Jóhanna Sigurðardóttir
Höfundur er alþingismaður.
ÞAÐ færist ákveðin kyrrð yfir
náttúruna þegar líður á haustið.
Farfuglarnir kveðja hver af öðrum.
Kindurnar hætta að kalla á lömbin
sín. Söngur fugla og önnur nátt-
úruhljóð sem fylgja vori og sumri
koma þó aftur til sögunnar þegar
vorar að nýju. Eitt gamalkunnugt
hljóð mun þó hljóðna í
náttúru Íslands nú á
haustdögum. Verra er
að það kemur ekki til
með að hljóma aftur.
Niðurinn í Jöklu
hljóðnar fyrir fullt og
allt. Að minnsta kosti
er ekki útlit fyrir að
þessi þungi niður heyr-
ist aftur – nema þá í
þeim árum sem Jökla
fyllir lónsstað sinn svo
að út úr flæðir. Hugs-
anlega berst þá ein-
hver ómur af gam-
alkunnu stefi.
Jökla hefur um aldir alda rutt sér
braut frá jökli út til Héraðsflóa án
þess að nokkur fengi rönd við reist.
Áin hefur verið eitt kröftugasta
vatnsfall landsins og í raun hefur
hún engu eirt. Í æsku heyrði ég sög-
ur af Jöklu sem beljaði fram í óræðri
fjarlægð. Hún var sögð varasöm og
tæki öðrum vatnsföllum fram um
kraft og kyngi þannig að ógn stóð af.
Við hana voru líka sögð gljúfur svo
djúp að sólin næði aldrei að skína of-
an í þau. Engu skilaði hún sem ofan í
hana lenti. Sagan af heljarmenninu
Páli Gíslasyni á Aðalbóli sem bjarg-
aði sér á sundi úr Jöklu eftir að hafa
fallið í hana úr kláfi, var líklega eina
undantekningin.
Sólrún Eiríksdóttir, föðuramma
mín, uppeldissystir Páls, flutti upp á
Jökuldal eftir miðjan aldur og fór að
búa þar hjá yngstu dóttur sinni og
fjölskyldu hennar. Amma var fædd
og upp alin í Fellasveit og vön víð-
ernum Héraðsins. Hún kunni samt
vel við sig í hinum heldur þrönga
Jökuldal og eitt sagði hún eiga stór-
an þátt í því. Hún sagði mér oft
hversu vinalegur niðurinn í Jöklu
væri. Jökla var því ekki bara
steingrá og köld. Foraðið færði eftir
allt saman ákveðna ró.
Ég ólst upp á sama bæ og amma í
Fellasveit. Þar sér til vatna og Lag-
arfljótsins fjær. Mér er enn minn-
isstætt þegar ég fyrst leit Jöklu aug-
um. Fjölskyldan fór í heimsókn upp í
Aðalból í Hrafnkelsdal. Upp Jök-
uldal var ekið meðfram Jöklu og
ekki var hjá því komist að fara yfir
foraðið. Ég man enn að mér fannst
að ég hefði ekkert skelfilegra augum
litið á þeim sex árum sem liðin voru
af ævi minni. Þennan síðsumardag
hefði ég líklega verið feginn því ef
einhver gæti heft þetta skelfilega
vatnsfall sem vakti mér ugg.
Alla tíð frá fyrstu kynnum hef ég
borið mikla virðingu fyrir Jöklu.
Fyrst óttablandna en síðar, er ég bjó
í fjögur ár á bökkum hennar, vandist
nærvera hennar vel. Ég komst líka
að því að amma mín hafði á réttu að
standa þegar hún forðum lýsti fyrir
mér þeirri ró sem Jökla færði.
Brátt verður sú yfirvofandi ógn
við Jöklu að veruleika að hún verði
neydd til að renna saman við systur
sína tugum kílómetra
innar en hingað til hef-
ur verið. Þær systur
hafa lengi fylgst að síð-
asta spölinn til sjávar.
Áður en Jökla verður
leidd til móts við systur
sína í gegnum Fljóts-
dalsheiði verður hún
látin færa í kaf nánustu
lendur sínar og vel það.
Ýmsar samferðaár
hennar verða teknar
með í þetta ferðalag.
Landið við Jöklu, sem
fer undir vatn, verður
ekki samt eftir og ekki sér fyrir end-
ann á því hvernig því reiðir af. Lík-
lega verður það þó sandur og grjót
eftir drekkinguna eins og sumir
reyndar telja ranglega að það sé nú
þegar og hafi verið. Staðreyndin er á
hinn bóginn sú að hingað til hefur
landið bara þrifist bærilega í sam-
neyti við Jöklu.
Ég á eftir að sakna Jöklu og um-
gjörð hennar, sem svo lengi hefur
verið óbreytt, verður snauðari. Það
verður að vísu vatn í farveginum en
það verður lítill lækur samanborið
við það sem verið hefur. Frá stíflu og
út að fyrstu þverá, sem sleppur við
fjötra,verður farvegurinn svo til
tómur. Hin mikilfenglegu Hafra-
hvammagljúfur verða hljóð og tóm
að kalla. Það er haldi stíflan sem
verður að vona úr því sem komið er.
Áin verður sem sagt ekki svipur hjá
sjón og hinn þungi niður hljóðnar.
Mörgum er rétt sama um þessa
umbyltingu sem verður á högum
Jöklu og þeim ám og lækjum sem
hafa skipað föruneyti hennar um
aldir. Öðrum stendur ekki á sama.
Nú á sem sagt að láta Jöklu gera
gagn í öðrum byggðarlögum en slíkt
hefur hún aldrei verið talin hafa gert
á Jökuldal. Að minnsta kosti hefur
hún aldrei verið talin til hlunninda í
aðliggjandi sveitum.
Ég tel það í meira lagi hæpinn
gjörning að ræna Jöklu frelsinu með
því raski fyrir náttúrufar sem það
hefur haft og á eftir að hafa. Vissu-
lega eru margar skoðanir uppi á
þessum gjörningi. Þær skoðanir ná
allt frá því að telja hann hreint brjál-
æði og til þess að segja hann brýna
nauðsyn. Svari nú og reikni hver fyr-
ir sig.
Úr því sem komið er verður að
vona að gjörningurinn verði landi og
lýð til farsældar. Fórnarkostnaður-
inn er það mikill að hagsæld verður
að koma út úr reikningsdæminu.
Vonandi verða allir reikningar rétt
upp gerðir. Lokauppgjör bíður þó
framtíðarinnar. Vandinn við upp-
gjörið verður sá að sumar reiknings-
stærðirnar verða aldrei metnar til
fjár. Hvers virði er til dæmis nið-
urinn í Jöklu?
Ritað á síðustu lífdögum Jöklu.
Í minningu Jöklu
Sigfús Guttormsson fjallar um
Jöklu og náttúru á Austurlandi »Úr því sem komið erverður að vona að
gjörningurinn verði
landi og lýð til farsæld-
ar. Fórnarkostnaðurinn
er það mikill að hagsæld
verður að koma út úr
reikningsdæminu.
Sigfús Guttormsson
Höfundur býr á Fljótsdalshéraði.
Í SUMAR fréttist að innflytj-
endur ætluðu að bindast samtökum
og bjóða fram til sveitastjórna eigi
síðar en í næstu kosningum árið
2010 og jafnvel til Alþingis árið eftir.
Veit ég vel að hér var ekki um að
ræða Félag íslenskra stórkaup-
manna eða minnkandi
stétt heildsala sem
vilja ná fram hefndum
og gera alvöru úr
meintum pólitískum
ofsóknum á hendur
Baugi með pólitískum
áherslum á innflutning
varnings til landsins.
En það stóð ekki lengi
í tápmikilli stjórn-
málaumræðu á Ís-
landi.
Mannskepnan er
einkennileg, í nafni
frelsis er fólk hneppt í
helsi, í nafni friðar fara
menn um með ófriði.
En við fæðumst í
þessa sömu veröld,
sumir vilja hvergi ann-
ar staðar vera en hvar
í heiminn bornir þeir
voru, aðrir eru á sí-
felldu randi. Ánægja
og hamingja flestra er
best tryggð með sem minnstum nún-
ingi. Sama á hvað hver trúir þá er
tortíming mannkyns ekki forgangs-
atriði í trúmálum. Þeir sem sætta sig
við veðráttuna, þeir sem fara að lög-
um á hverjum stað fyrir sig, þeir
sem geta átt friðsamleg samskipti
við samborgarana, þeir hinir sömu
eru húsum hæfir og eru velkomnir
víðast hvar.
Eitt er að dvelja, læra og eða
starfa á Íslandi, annað er að verða
Íslendingur, verða íslenskur rík-
isborgari. Ríki geta sett kvaðir um
hvorn tveggja. Til að draga úr tor-
tryggni er best að skýrt liggi, áður
en tækifæri til múgsefjunar og ill-
inda gefast, hvaða skyldur menn
þurfi að uppfylla til að hljóta rétt-
indi. Sum ríki krefja borgara sína
um þegnskyldu í þágu ríkisins, ekki
endilega þjóðarinnar, við varnir rík-
isins; önnur ríki beina sjónum að
jafn ábyrgðarmiklum
störfum og seta í kjör-
stjórnum krefst og
binda slíkt þegnskyldu.
Til sumra ríkja hefur
verið stofnað til varnar
réttindum ákveðinna
þjóða enda er sem fyrr
segir, þjóðríkið vinsælt
form í ríkisrekstri. Rík-
in geta sett menning-
arleg viðmið inn í lög
sín sem mælikvarða á
menningarlega sam-
heldni ríkisborgaranna.
Svo virðast menn í
Frjálslynda flokknum,
nýjasta, hafa kosið fá-
lyndi framar frjáls-
lyndi. Því nú fá innflytj-
endur þá gusu sem
gekk yfir útgerð-
armenn fyrir einu kjör-
tímabili síðan. Ekki
dettur mér þó í hug að
væna alþingismenn um
nýstárlega hugsun til að krefja
einkafyrirtæki um hærri styrki til
stjórnmálaflokks síns ef stefnu-
breyting eigi að koma til. Eitthvað
gæti velgengnisvél víkinganna góðu
hikstað suðvestan við Kænugarð ef
athafnafrelsi okkar yrði takmarkað
þar á sama hátt og athafnafrelsi
fólks af þeim slóðum verður tak-
markað hér.
Jörðin fyrir fólk
Arnljótur Bjarki Bergsson
skrifar um alþjóðasamfélagið
Arnljótur Bjarki
Bergsson
» ...í nafnifrelsis er
fólk hneppt í
helsi, í nafni
friðar fara menn
um með ófriði.
Aðstoðarritstjóri Íslendings-
www.islendingur.is
Það var heldur en ekki upplok á
Morgunblaðinu sl. sumar þegar
spurðist að strandkafteinninn
Halldór Ásgrímsson hygðist kalla
á Finn Ingólfsson til að taka við
stöðu sinni í Framsóknarflokki.
Blaðið lofaði strax guð og kvað nú
frábæra lausn í boði. Haft var
tveggja síðna viðtal við Finn með
hálfsíðu ljósmynd, þar sem mik-
ilmennið kvaðst eiga til að
stökkva á bráðina ef færi gæfist.
Og blaðamaðurinn prísaði sig sæl-
an að nú væri framhaldslíf ráð-
stjórnar tryggt því Finnur kynni
á málum réttu tökin.
Í Morgunblaðinu 18. október sl.
er ritstjórnargrein, þar sem
fjallað er um kaup S-hópsins á
Icelandair: ,,Að mörgu leyti má
segja að þetta félag sé einskonar
fjöregg þjóðarinnar og það skiptir
miklu máli hver heldur á því fjör-
eggi.“
Þó það nú væri, enda mun
Finnur verða formaður stjórnar
eftir eigendaskiptin.
Og enn kvað Morgunblaðið:
,,Hjá nýjum eigendum er til stað-
ar mikil viðskiptaþekking og víð-
tæk reynsla af þátttöku í íslenzku
viðskipta- og atvinnulífi til
margra áratuga.“
Þó það nú væri.
Fyrir skemmstu reit undirrit-
aður smágrein í Morgunblaðið,
þar sem hann þóttist sýna les-
endum fram á hverskonar fram-
sóknarforarvilpu ráðstjórn-
armenn hefði ratað í með ,,sölu“ á
hlutabréfum Landsbankans í Vá-
tryggingafélagi Íslands til S-
hópsins. ,,Söluverð“ bréfanna er
6,8 milljarðar, sem kaupendurnir
seldu svo þremur árum síðar fyrir
31 milljarð króna. Mismunur 24
milljarðar. Upplýst var um
ábyrgð bankaráðsmanna, Helga
S. Guðmundssonar og Kjartans
Gunnarssonar, á þeirri ,,sölu“,
enda margföld tugthússök.
En köngulóin í fjármálavef S-
hópsins heitir Finnur Ingólfsson
og er það á allra vitorði – Morg-
unblaðsins líka.
Þeir, sem bera í bætifláka fyrir
þessa fjárglæframenn, hljóta að
treysta því að aldrei verði gerð
gangskör að því að rannsaka
starfsemi hinnar alræmdu Einka-
væðingarnefndar. Það verður
auðvitað ekki gert meðan spyrðu-
bandið situr við völd. En þegar
lýkur göngu þess mun ný land-
stjórn færa öll kurl þessara maka-
lausu mála til grafar.
Á hinn bóginn veldur það vel-
unnurum Morgunblaðsins vök-
unum ef blaðið ætlar að ganga
undir illþýðinu til langframa.
Sverrir Hermannsson
Fjöregg Finns
Höfundur er fv. formaður Frjáls-
lynda flokksins.
EINS og fram kom í grein
minni í Morgunblaðinu í gær hef-
ur mikil andstaða verið meðal
íbúa í Breiðholti við rekstur
spilasalar í Mjódd. Fjölmargir
hafa haft samband við mig eftir
birtingu greinarinnar til að láta í
ljós andstöðu sína við rekstur
salarins. Örlítil ónákvæmni
slæddist þó með í greininni þar
sem ég gaf í skyn að fyrri stjórn
borgarinnar hefði heimilað rekst-
urinn. Enginn á þeim bæ kann-
ast við það, mér vitanlega, og
eftir því sem ég kemst næst
núna þarf ekki að sækja um neitt
leyfi, heldur er reksturinn heim-
ilaður samkvæmt reglugerð frá
ráðuneyti um happdrætti. Eftir
sem áður er almenn andstaða við
þennan rekstur.
Helgi Kristófersson
Enn um „Gullnám-
una“ í Breiðholtinu
Höfundur er formaður Íbúa-
samtakanna Betra Breiðholt.
Fáðu fréttirnar
sendar í símann þinn