Morgunblaðið - 30.11.2007, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 30.11.2007, Blaðsíða 18
18 FÖSTUDAGUR 30. NÓVEMBER 2007 MORGUNBLAÐIÐ MENNING MEÐ nýjum herrum komanýir siðir, og það á við umÍslensku óperuna. Stefán Baldursson tók við starfi óperu- stjóra fyrr á árinu, og hafa óperu- aðdáendur beðið þess með nokkurri eftirvæntingu að sjá hvaða mark hann muni setja á starfsemina. Nú á dögunum gafst fyrsta tækifærið, þegar auglýst var dagskrá undir nafninu Óperuperlur; tónleikar; þó ekki bara tónleikar því þeir skyldu sviðsettir að einhverju leyti. Tón- leikahald í Óperunni hefur á liðnum árum nær eingöngu einskorðast við hádegstónleika með þeim einsöngv- urum sem hafa verið í uppfærslum hússins hverju sinni.    Minnug semi-uppfærslnaÓperunnar á liðnum árum,þar sem óperur voru svið- settar í styttum útgáfum, var ég ekkert yfir mig spennt til að byrja með, en forvitin þó. Sá hálfkæringur fannst mér misheppnaður, ekki síst í ljósi þess hve sýningar Óperunnar á sama tíma á heilum óperum voru góðar. Í tilfelli styttinganna kom það sem sparaðist niður á listrænu gildi því óperurnar nutu sín ekki frekar en bók sem lesin er með því að sleppa krítískum köflum.    Vissulega þarf Íslenska óperanað finna leiðir til að afla sértekna og afla óperulistinni fylgdarliðs, og það verður ekki gert eingöngu með fullbúnum óperusýn- ingum. Þá er líka eðlilegt að óperu- hús sinni óperutónlist á sem breið- ustum grundvelli.    Án stórfenglegra væntinga sáég sýningu Óperunnar áÓperuperlum, og skemmst er frá því að segja að sýningin var framúrskarandi vel heppnuð. Þarna gat að heyra margar flottustu aríur óperubókmenntanna og kræsileg samsöngsatriði: fyrsta flokks tónlist í frábærum flutningi listamannanna. Stefán Baldursson sá sjálfur um uppfærslu tónleikanna, og vissulega voru þeir sviðsettir með sviðsmynd, búningum, lýsingu, leik og sviðs- hreyfingum. Úthugsuð uppröðun at- riðanna, fullkomin virðing fyrir tón- listinni, og afslappað andrúmsloft á sviðinu, var það sem gerði uppfærsl- una vel heppnaða. Það valt talsvert á því að rennsli atriðanna gengi hratt og vel og hug- myndaauðgin þar var sýnileg. Það var til dæmis snjallt að gera sveita- stúlkuna Zerlinu, fórnarlamb flag- arans Don Giovannis, að dóttur Næt- urdrottningarinnar – það rímaði fullkomlega í kringumstæðunum.    Diddú, Sigríður Aðalsteins-dóttir, Ágúst Ólafsson ogBjarni Thor voru frábær – en enn betra var að heyra hve tón- listarstjóri og hljómsveitarstjóri Óperunnar, Kurt Kopecki er fínn píanóleikari. Það voru aðeins þrjár sýningar auglýstar á þessari fínu dagskrá; aukasýning hefur verið auglýst í kvöld, og vonandi verða þær fleiri. Þetta er gleðirík sýning, full af léttleika og húmor, og jafnt fyrir óperufíkla og þá sem vilja stíga létt inn í heim óperunnar. Sýningin er gott dæmi um vel heppnaða að- ferð við að afla Óperunni fylgis, kostar miklu minna en stór upp- færsla með öllu, en hefur þó til að bera listrænan metnað og skemmtun í senn. Perlukafarar Óperunnar fiska vel AF LISTUM Bergþóra Jónsdóttir »Úthugsuð uppröðunatriðanna, fullkomin virðing fyrir tónlistinni, og afslappað andrúms- loft á sviðinu, var það sem gerði uppfærsluna vel heppnaða. Söngfuglar Sigrún Hjálmtýsdóttir og Bjarni Thor Kristinsson í Óperuperlum. begga@mbl.is Norðanvert við Ísafjarðardjúp heit- ir Snæfjallaströnd (eða Snjá- fjallaströnd) frá Kaldalóni og út að Bjarnarnúpi. Oft er snjóþungt á Ströndinni og harla kuldalegt þang- að að líta sunnan yfir Djúpið, fannir á túnum og skaflar niður undir sjó, jafnvel seint að sumri. Nú er enginn maður búsettur á Snæfjallaströnd, nema í Æðey sem telst til Strand- arinnar, en margir dveljast þar á sumrum. Á fyrri tíð þótti hins vegar mörgum dugnaðarmanninum gott að búa á Ströndinni og um aldamót- in 1900 voru íbúar þar um 350, þegar mest var. Saga mannlífs á Snæ- fjallaströnd er um margt skýrt dæmi um búnaðar- og búsetusögu fólks á Íslandi. Á fyrri tíð, þegar nánast allir Íslendingar stunduðu sjálfsþurftarbúskap til sveita og svo til allur bú- skapur miðaði að því einu að hafa í sig og á, var gott að vera á Snæ- fjalla-strönd, jafnvel betra en í ýmsum sveit- um sem almennt myndu kallaðar búsældarlegar. Þar var gott beitiland, þrátt fyrir snjóalögin, og land vel fallið til sauðfjárræktar. Á ákveðnum árstímum var mikill fisk- ur í Djúpinu og stutt að róa eftir soðmeti og oft veiddist selur og ýmis smáhveli. Á vetrum fóru bændur gjarnan í verið í Bol- ungarvík og öðrum verstöðvum við ut- anvert Ísafjarð- ardjúp. Fólkið á Snæfjallaströnd hafði því alltaf nóg að borða, fiskur var góð verslunarvara í kaup- stað. Rekavið sóttu menn norður yfir Drangajökul. Engilbert S. Ingv- arsson er upprunninn á Snæfjallaströnd, var bóndi á Tyrðilmýri í nærfellt hálfan fjórða áratug og meðal hinna síðustu sem brugðu búi á Ströndinni. Í þessari bók rekur hann sögu byggðar á jörðum á Snæfjallaströnd á árunum 1930-1940, segir frá ábúendum og rifjar upp ýmsa þætti mannlífs í sveitinni. Einnig er hér að finna nokkra söguþætti frá fyrri tíð. Þetta er fróðleg bók um veröld sem var, fólk og mannlíf í afskekktri sveit, sem nú er komin í eyði að mestu. Mörgum mun verða kær- kominn fróðleikur um fólkið og bæina á Snæfjallaströnd, en ekki eru þó hinir síðri sem greina frá horfnum atvinnuháttum og barátt- unni fyrir því að halda Ströndinni í byggð. Frásögnin er lipur, skrifuð á kjarngóðu máli og margar mynd- anna sem bókina prýða segja mikla sögu. BÆKUR Þjóðfræði Eftir Engilbert S. Ingvarsson, Útgefandi: Snjáfjallasetur 2007. Undir Snjáfjöllum. Þættir um búsetu og mannlíf á Snæfjallaströnd Jón Þ. Þór Engilbert S. Ingvarsson Byggð og mannlíf á Snæfjallaströnd AÐRIR af sex tónleikum Tónlist- arhátíðar Neskirkju 18.11.-6.12., Tónað inn í aðventu, fóru fram við allgóða aðsókn á föstudagskvöld. Fyrirsögn tónleikanna var Sungið frá hjartanu, og það voru orð að sönnu. Einlæg túlkun Jóns Þor- steinssonar við látlausan en fág- aðan orgelundirleik Harðar Áskels- sonar hlaut að snerta jafnt trúaða sem hlutlausari hlustendur, enda að auki margar perlur meðal h.u.b. 16 sálmlaga kvöldsins. Þar af voru fimm sungin á þýzku. Því miður var ekkert þeirra nán- ar tilgreint í tónleikaskrá en sem „af nýútkomnum geisladiski ásamt annarri tónlist“. Og þó að organisti Neskirkju, Steingrímur Þórhalls- son, kynnti eitthvað munnlega í byrjun er hætt við að sumt hafi misfarizt á leiðinni til öftustu sæt- araða. Til sanns vegar má færa að ís- lenzku sálmarnir, hvort heldur við innlend lög sem erlend, hafa margir lifað um aldir með þjóðinni. Hinu verður þó varla heldur neitað að yngra og/eða miður kirkjuræknu fólki var tæplega ætlandi að þekkja öll lög og alla texta. Að ekki sé minnzt á tónsögulegar lágmarks- upplýsingar sem m.a.s. grónir mús- íkunnendur eiga heimtingu á í vandaðri tónleikaskrá. Eða hvaðan voru t.d. orgelforspilin runnin? Það kom né heldur fram – þótt ekki hafi viðamikil ferilslýsing flytjenda látið sig vanta á prenti. Ekkert skal fullyrt um álit ann- arra tónleikagesta. En hvað mig varðar gat þessi vandskiljanlegi frágangur ekki kostað minna en eina mínusstjörnu. Ef ekki tvær. Einlæg túlkun – en á hverju? TÓNLIST Neskirkja Ýmis sálmalög. Jón Þorsteinsson tenór, Hörður Áskelsson orgel. Föstudaginn 23. nóvember kl. 20. Einsöngstónleikar  Ríkarður Ö. Pálsson Davíð Logi Sigurðsson, blaðamaður á Morgunblaðinu, hefur á und- anförnum árum haslað sér völl í framlínu íslenskrar blaðamennsku og unnið verðskuldað til æðstu met- orða innan stéttarinnar. Davíð Logi er forkur duglegur og jafnvígur á er- lendar og innlendar fréttir, beittur bloggari og skarpur ljósmyndari. Öflugastur er Davíð Logi að mínu mati þar sem hann brýtur niður löngu úrelta múra á milli innlendra og erlendra frétta í greiningu og frá- sögnum til dæmis á málefnum ís- lensku friðargæslunnar, framboði Íslands til Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna og hlutskipti flóttamanna frá Írak. Það er sérstaklega mikill fengur í skrifum hans vegna þess að oftast nær hefur verið litið á erlendar frétt- ir á íslenskum fjölmiðlum sem ódýrt uppfyllingarefni unnið af tilfallandi reynslulausum nýliðum: þýðingar en ekki raunverulega lifandi blaða- mennsku. Bók Davíðs Loga, Velkominn til Bagdad, er að langmestu leyti byggð á greinum sem hann hefur skrifað i Morgunblaðið og það er bæði stærsti kostur og galli bókarinnar. Kostur vegna þess að greinarnar eru flestar góðar, sumar framúrskarandi. Galli vegna þess að þetta er að miklu leyti endurtekið efni. Ánægja lesandans fer því að miklu leyti eftir því hvort hann hefur lesið greinarnar. Og aft- ur er það bæði kostur og galli: kostur vegna þess að hann fjallar um mál sem eru í deiglunni; galli vegna þess að þær eru tiltölulega nýjar af nál- inni og því of skammt um liðið frá birtingu til að endurkynnin verði verulega ánægjuleg. Davíð Logi er víðförull blaðamað- ur eins og sjá má af bók hans. Fáir ef nokkrir íslenskir blaðamenn geta státað af því að hafa kynnt sér af eig- in raun átakasvæði á borð við Írak (tvívegis), Afganistan og Kosovo, auk þess sem hann lagði stund á nám um tíma á Norður-Írlandi. Rósin í hnappagatinu er þó ferð hans til Guantanamo þar sem hann nældi sér ekki bara í íslensk blaðamannaverð- laun heldur líka ljós- myndaraverðlaun. Geri aðrir betur. Davíð er al- gjörlega laus við þá tilhneigingu sem oft er áberandi í bókum af þessu tagi að að reyna að slá sig til riddara sem einhvers konar ofur- stríðsfréttaritara með viðeigandi kald- hæðnum töffaraskap. Frásögn hans er skýr og greinargóð en líður fyrir að vera stundum nokkuð sundurlaus enda um samanlímdar blaðagreinar að ræða, en ekki frá- sögn sem settt er á blað með upphafi og enda. Rauða þráðinn skortir, að mínu mati. Persónulega hefði ég kos- ið að heyra meira um reynslu Davíðs Loga í Kosovo enda spennandi að heyra hvaða lærdóma hann telji að megi draga af (frekar slakri) frammistöðu alþjóðasamfélagsins við stjórn Kosovo og setja það í sam- hengi við Afganistan og Írak. Af lestri bókarinnar verður þeim ljóst sem ekki vissu fyrir að Davíð er drengur góð- ur, hugrakkur og heið- arlegur og sjálfstæður í hugsun. Kostur frásagn- ar Davíðs umfram það sem við getum kynnt okk- ur í erlendum miðlum er einmitt að hann lítur á málefnin út frá íslensku sjónarhorni án þess að neitt skorti upp á lærdóm hans. Persónulega finnst mér að hann megi láta gamminn geisa og sleppa fram af sér beislinu í enn ríkari mæli enda ólíkt meira pláss á síðum bókar en blaðs. Stundum sakna ég hreinlega meira fjörs og frásagnargleði. Davíð Logi er aðeins á miðjum fer- tugsaldri og því hefði hann að ósekju mátt bíða með útgáfuna og vinna sjálfstæðara verk reynslunni ríkari að nokkrum árum liðnum. Vonandi fær hann tækifæri til að halda oftar í víking okkur íslenskum blaðales- endum til ánægju og yndisauka. Torsótt leið af blaði yfir í bók BÆKUR Blaðamennska Eftir Davíð Loga Sigurðsson, Skrudda, 2007, 178 s. Velkominn til Bagdad Árni Snævarr Davíð Logi Sigurðsson

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.