Sjómannablaðið Víkingur - 01.04.1986, Qupperneq 49

Á nýjum
stofn. Við Noreg er hún dreifð
norður til Þrándheimsfjarðar
en sjaldséð þar fyrir norðan.
Hún er sjaldséð við Færeyjar
þar sem hennar varð fyrst
vart árið 1951 og við island er
hún ekki algeng heldur en hér
fannst húnfyrstárið1914.
Veiöar
Sandhverfu afli undanfar-
inna ára hefur verið frá
6200—8200 tonnum á ári.
Aðalveiöisvæðin eru í Norð-
ursjó þar sem aöalútþreiðslu-
svæði hennar er eins og þeg-
ar hefur verið minnst á og er
meira en helmingur alls afl-
ans tekinn þar. Þá veiðist
sandhverfan í Ermarsundi, við
strendur Irlands, i Biskaja-
flóa, við Portúagl, í Kattegat
og Skagerak, i Eystrasalti og
viðar. Aðalveiðiþjóðirnar eru
Hollendingar og taka þeir
45—50% aflans, Danir,
Frakkar, Englendingar, Belg-
ir, írar auk fleiri þjóöa.
Sandhverfa við ísland
Á skrá hjá Hafrannsókna-
stofnuninni eru 59 sand-
hverfur sem vitað er um að
veiðst hafa hér við land á
árunum 1914—1985 en kunn-
ugt er um aö fleiri hafa veiðst
án þess að þær hafi lent á
skrá hjá Hafrannsóknastofn-
uninni. Frá 1914 og fram að
heimsstyrjöldinni siðari voru
skráðar 9 sandhverfur en vit-
að er um fleiri sem veiddust.
Sú fyrsta veiddist í botnvörpu
á Selvogsbanka I apríl árið
1914. Engar sandhverfur eru
á skrá 1939—1955 en frá
1956—1985 hafa 50 veriö
bókfærðar. Flestar hafa
veiðst við suðurströndina en
engin undan vestanverðu
Norðurlandi (mynd 2).
Ókunnugt er um fundarstað
einnar sandhverfunnar.
Einsog getið hefur verið þá
er sandhverfan sjaldan veidd
á meira dýpi en 80 metrum en
þær 59 sem hér hafa veiðst
hafa fengist á 7 — 229 metra
dýpi, þar af sjö á meira en 80
metra dýpi, sex á meira en
100 metra dýpi og ein á meira
en 200 metra dýpi.
Lengd þeirra sandhverfa
sem hér hafa veiðst hefur
verið 43—77 cm og aldur
4—15 ára. Aðeins 16 hafa
verið kyngreindar og voru 5
hængar 43—60 cm lángir og
11 hrygnur44—74 cm langar.
Enda þótt einhverjar þeirra
sandhverfa sem hér við land
eru kunni að hrygna — og
reyndar hefur veiðst ein
hrygna alveg komin aö hrygn-
ingu (Faxaflóa, ágúst 1982)
svo og einn hængur á svip-
uðu stigi (Meðallandsbugt,
maí 1985), þá er hæpið að
nokkuö komist á legg af þvi
enda hefur aldrei fengist egg,
seiði né ungfiskar hér viö
land. Þær sandhverfur sem
hér veiðast eru flækíngar
sennilega komnir úr Norður-
sjó um Færeyjar o.s.frv.
Helstu heimildir
Bjarni Sæmundsson. 1926.
Fiskarnir. 1949. Marine
Pisces. Zoology of lce-
land 4(72).
Ehrenbaum, E. 1936. Nat-
urgeschichte und wirts-
chaftliche Bedeutung
der Seefische Nord-
europas. Handbuch der
Seefischerei N. Europas.
Gunnar Jónsson. 1968.
Sitthvað um sjaldgæfa
fiska. Náttúrufr. 37
(3—4). 1983. íslenskir
fiskar.
Wheeler, A. 1969. The
Fishes of the British
Isles and North-West
Europe.
Auk þess: Bulletin statisti-
que des Peches mari-
times 61—67
(1976-1982)
1979-1985.
Sandhverfa, Psetta
maxima, á íslandsmið-
um.
VÍKINGUR 49
miöiim