Náttúrufræðingurinn - 1948, Blaðsíða 32

126
NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN
að uppræta trjábjöllurnar, en maurarnir stóðu fastari fótum, og
spætan þurfti að koma aftur og aftur til þess að vinna „nýlendur"
þeirra. Upp frá því tóku sárin að gróa, og það var ekki fyrr en
900 árum seinna, að merki þessarar „ígerðar" komu í Ijós, þegar
ég var að kljúfa sundur tréð á þessum stað. Þá voru öll göngin orðin
full af viðarkvoðu.
Næstu þrjú hundruð árin átti „gamla furan“ rólega ævi. En
sumarið 1301, laust eldingu niður rétt við tréð og olli á því miklum
skemmdum. Og varla hafð furan náð sér eftir þetta áfall, þegar ofsa-
veður feykti burt mörgurn stórum greinum. Árið 1348 missti tréð
enn tvær greinar. Það voru fallegustu og þroskamestu greinarnar,
meira en eitt fet í þvermál. Þær munu hafa brotnað vegna snjó-
þyngsla.
Elzti og merkilegasti hluti trésins er jafnan sá, sem næstur er
jörðu. Þar stendur tréð jafnan berskjaldað fyrir öllum utan að
komandi áhrifum, og j)ar mæðir mest á því. Þess vegna er Jrar að
finna merkustu og gleggstu menjarnar um atburði í lífssögu trésins.
Vafalaust er hvergi á þessari jörð háð jafnhatröm barátta og
kringum trjástofn. Þar eru grimmdin og blóðþorstinn takmarkalaus
og engum gefin grið. Meðan tréð er lítið og veikbyggt, ásækir Jrað
fjöldi skordýra. En brátt korna fuglar fljúgandi að.úr öllum áttum
og rífa í sig skordýrin af mikilli grægði. Mýs, rottur og kanínur
eyðileggja milljónir ungra trjáa. Meðan Jressi litlu dýr sitja við
veizluborðið og átið stendur sem hæst. kemur fálkinn að þeim
óvörum og hremmir Jrau. Og uglan, hinn tryggi næturvörður skóg-
anna, litar oft trjástofnana blóði fórnardýra sinna.
Neðsti hluti „gömlu furunnar" hafði að geyma ýmislegt, sem
mér J>ótti merkilegt. Eitt vakti þó sérstaklega athygli mína. Ég var
að saga væna flís út úr trjábolnum, Jregar sögin hrökk skyndilega
til í liendi minni með háu urghljóði. Það, sem ég hafði rekizt hér
á, var harðara en sögin. Ég furðaði mig á, livað Jrað gæti verið, svo
að ég flísaði viðinn varlega utan af Jrví. Kom þá í Ijós örvaroddur
úr tinnusteini. Rétt hjá fann ég svo annan af sömu gerð. Ég taldi
árhringana nákvæmlega til þess að komast að raun um, hvenær
Jressum örvum hafði verið skotið í tréð. Hringurinn, sem örvarnar
höfðu gengið í gegn um, var sá 630., svo að atburður þessi hafði
gerzt árið 1486.
Hafði Indíáni spennt hér boga sinn og skotið á skógarbjörn,
sem stóð fast upp við tréð, eða hafði verið háð hér orusta milli