Náttúrufræðingurinn - 1948, Qupperneq 33

NÁTTIJRUFRÆÐINGURINN
127
Indíánaættflokka? Getur það verið, að njósnarar Klettabúanna
(Clil'f-Dwellers) liafi mætt hér óvinum sínum að norðan og lagt
til orrustu við þá? Það er ekki óhugsandi, að einmitt á þessum slóð-
um hafi verið háð sú örlagaríka orrusta, er tortímdi þessum ein-
kennilega og leyndardómsfulla þjóðflokki, Klettabúunum. Þessir
tveir örvaroddar, sem ég fann í trjábol „gömlu furunnar", gefa
tilefni til margra kynlegra hugsana og hleypa ímyndunaraflinu í
gönur. En það er staðreynd, sem ekki verður hrakin, að tveirn
Indíánaörvum var skotið í stofn „gömlu furunnar" sumarið 1486.
Árið, sem Kolumbus fann Ameríku, var „gamla furan“ orðin
myndarlegt tré, full hundrað fet á hæð. Hún var þá 636 ára gömul
og átti eftir að lenda í mörgum ævintýrum.
Spánskir sagnaritarar segja, að spánskir landkönnuðir hafi fund-
ið bústaði Klettabúanna árið 1540. Ég held, að það ár hafi spánsk-
ur könnunarleiðangur slegið tjöldum við rætur „gömlu furunnar“
og kveikt þar bál. Nokkrir könnunarmannanna hafa höggvið með
öxi sinni í stofn trésins, því að ég sá bæði greinileg axarför og
brunamerki við árhringinn frá 1540. Nú var það alls ekki vani
Indíána að svíða eða höggva í tré, en slíkt var alvanalegt hjá Spán-
verjunum. Auk þess mátti sjá það á axarförunum í stofni „gömlu
furunnar“, að þau höfðu verið mörkuð með eggjárni, sem var
langtum beittara en þau vopn, er Indíánar notuðu. Allt ber því
að sama brunni — Þarna Itafa Spánverjar verið á ferð.
Á öðrum stað í trjábolnum fann ég sönnun þess, að sumarið 1881
hafi flokkur veiðimanna haft þarna tjaldstað og skemmt sér við
að skjóta í mark í stofn „gömlu furunnar". Það sem ég fann, voru
nokkrar kúlur úr nútímarilfli. Þær voru miklu nær berkinum en
örvaroddarnir og rétt hjá þeim mátti sjá merki þess, að skorið hafði
verið með hníf í trjástofninn, einmitt sama árið og kúlunum var
skotið.
Þar sem meðalársvöxtur „gömlu furunnar“ var nær því hinn
sami og hjá trjám. er nú á dögum vaxa upp við lík skilyrði, tel ég
líklegt, að veðurfarsbreytingar og veðurlag hafi fyrr á öldum ekki
verið ósvipað því sem nú er. Á árhringunum sá ég, að þeir voru
flestir myndaðir við meðalgóð skilyrði, en þó voru þeir sumir mynd-
aðir í hallærum, og aðrir höfðu myndazt í sérstaklega góðum árum,
þegar allur gróður gaf af sér ríkulegan ávöxt.
Á árabilinu frá 1540—1762 fann ég fátt, sem markvert getur tal-
izt. En á árhringnum frá 1762 mátti sjá, að ]>að ár helur veðurfar